Η τεχνητή νοημοσύνη εξελίσσεται με ρυθμούς που ξεπερνούν συχνά τη θεσμική και κοινωνική προσαρμογή. Καθώς οι αλγόριθμοι χρησιμοποιούνται όλο και περισσότερο σε τομείς όπως η εργασία, η υγεία, η εκπαίδευση και η δημόσια διοίκηση, η ανάγκη για υπεύθυνη και ελεγχόμενη χρήση της τεχνολογίας γίνεται επιτακτική.
Σε αυτό το περιβάλλον, η Ευρώπη δεν περιορίζεται στη ρύθμιση της τεχνητής νοημοσύνης μέσω νομοθεσίας, αλλά δημιουργεί και νέους επαγγελματικούς ρόλους. Ένας από τους πιο χαρακτηριστικούς είναι αυτός του AI Ethics Officer, πρόκειται για έναν που συνδυάζει νομική γνώση, κατανόηση τεχνολογίας και ηθική εποπτεία.
Ο AI Ethics Officer δεν είναι προγραμματιστής, ούτε παραδοσιακός νομικός. Λειτουργεί ως ενδιάμεσος κρίκος ανάμεσα στα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης και στο κανονιστικό πλαίσιο που τα διέπει. Αποστολή του είναι να διασφαλίζει ότι η ανάπτυξη και χρήση της AI γίνεται με διαφάνεια, υπευθυνότητα και συμμόρφωση προς τη νομοθεσία.
Γιατί η ζήτηση αυξάνεται
Με την εφαρμογή του AI Act, οι οργανισμοί που χρησιμοποιούν συστήματα τεχνητής νοημοσύνης καλούνται να αξιολογούν κινδύνους, να τεκμηριώνουν διαδικασίες, να διασφαλίζουν ανθρώπινη εποπτεία και να σέβονται θεμελιώδη δικαιώματα. Όλα αυτά απαιτούν εξειδικευμένες γνώσεις και ανθρώπους που μπορούν να τις εφαρμόσουν στην πράξη.
Η ανάγκη για AI Ethics Officers δεν προκύπτει από θεωρητικές ανησυχίες, αλλά από πολύ συγκεκριμένες απαιτήσεις της αγοράς. Επιχειρήσεις, δημόσιοι οργανισμοί και startups που αναπτύσσουν ή αξιοποιούν συστήματα AI καλούνται πλέον να αποδείξουν πως συμμορφώνονται με τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς, διαφορετικά αντιμετωπίζουν νομικό και οικονομικό ρίσκο.
Παράλληλα, η ευρωπαϊκή προσέγγιση στην τεχνητή νοημοσύνη δίνει έμφαση στη διαφάνεια, τη λογοδοσία και την ηθική σχεδίαση (ethics by design). Αυτές οι αρχές δημιουργούν ανάγκη για επαγγελματίες που μπορούν να μεταφράσουν τη νομοθεσία και τις ηθικές αρχές σε εφαρμόσιμες πολιτικές και διαδικασίες.
Από εξειδίκευση σε ανταγωνιστικό πλεονέκτημα
Για νομικούς, στελέχη επιχειρήσεων, επαγγελματίες τεχνολογίας αλλά και νέους επιστήμονες, η ενασχόληση με την ηθική και τη ρύθμιση της τεχνητής νοημοσύνης αποτελεί πλέον ανερχόμενη επαγγελματική εξειδίκευση. Δεν αντικαθιστά τα υπάρχοντα επαγγέλματα, αλλά τα συμπληρώνει, προσφέροντας ένα σαφές ανταγωνιστικό πλεονέκτημα σε μια αγορά που αλλάζει.
Ο ρόλος του AI Ethics Officer συνδέεται τόσο με τη στρατηγική συμμόρφωσης όσο και με τη φήμη και την αξιοπιστία ενός οργανισμού. Σε έναν κόσμο όπου οι τεχνολογικές αποφάσεις έχουν κοινωνικές συνέπειες, η ύπαρξη ηθικής εποπτείας δεν είναι πλέον πολυτέλεια.
Εκπαίδευση για έναν ρόλο που διαμορφώνεται τώρα
Καθώς πρόκειται για ένα νέο επαγγελματικό πεδίο, η στοχευμένη εκπαίδευση παίζει καθοριστικό ρόλο. Η κατανόηση του AI Act, της σύνδεσής του με τον GDPR, της διαχείρισης κινδύνων και των αρχών ethics by design αποτελεί τη βάση για όσους επιθυμούν να δραστηριοποιηθούν στο συγκεκριμένο αντικείμενο.
Σε αυτό το πλαίσιο, έχει αναπτυχθεί το πανεπιστημιακό πρόγραμμα «AI Act και Σύγχρονη Ευρωπαϊκή Νομοθεσία – AI Ethics Officer», το οποίο υλοποιείται εξ αποστάσεως και ασύγχρονα από το Πανεπιστήμιο Πατρών, σε συνεργασία με το ΕΚΕΚ.
Το πρόγραμμα προσφέρει αναγνωρισμένο Πιστοποιητικό Επιμόρφωσης με ευρωπαϊκές πιστωτικές μονάδες ECTS και απευθύνεται σε επαγγελματίες του νομικού κλάδου, στελέχη επιχειρήσεων, επαγγελματίες τεχνολογίας και φοιτητές που επιθυμούν να αποκτήσουν εξειδίκευση στη νομοθεσία και την ηθική της τεχνητής νοημοσύνης, σε έναν τομέα που διαμορφώνεται αυτή τη στιγμή σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
