Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η εικόνα που καταγράφει η τελευταία μελέτη του ΙΟΒΕ για την αγορά εργασίας στην Ελλάδα, καθώς αποκαλύπτει ότι οι νέοι πτυχιούχοι αντιμετωπίζουν σημαντικά μεγαλύτερες δυσκολίες στην εύρεση εργασίας σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Μάλιστα, στην ηλικιακή ομάδα έως 29 ετών, η ανεργία των ατόμων με μεσαίο και υψηλό μορφωτικό επίπεδο φτάνει περίπου το 20%, όταν στην Ευρωπαϊκή Ένωση ο αντίστοιχος μέσος όρος δεν ξεπερνά το 8%.
Παρότι τα άτομα με χαμηλό μορφωτικό επίπεδο εμφανίζουν διαχρονικά υψηλότερα ποσοστά ανεργίας στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, η Ελλάδα παρουσιάζει μια διαφορετική εικόνα, καθώς οι δυσκολίες εντοπίζονται κυρίως στους αποφοίτους ανώτερης και ανώτατης εκπαίδευσης.
Υψηλότερο από την Ευρώπη το ποσοστό των νέων εκτός εργασίας και εκπαίδευσης
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΙΟΒΕ, η Ελλάδα εξακολουθεί να εμφανίζει υψηλό ποσοστό νέων που βρίσκονται εκτός εργασίας, εκπαίδευσης και κατάρτισης (NEET - Not in Employment, Education or Training).
Το 2025, το ποσοστό των νέων NEET στη χώρα διαμορφώθηκε στο 13,6%, παραμένοντας αισθητά υψηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ-27, ο οποίος ανέρχεται στο 11%.
Παρότι τα τελευταία χρόνια παρατηρείται σταδιακή σύγκλιση με την Ευρώπη, η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, γεγονός που αναδεικνύει τις δυσκολίες ένταξης των νέων στην αγορά εργασίας.
Γυναίκες και νέοι έως 29 ετών αντιμετωπίζουν τις μεγαλύτερες δυσκολίες
Η μελέτη δείχνει ότι το πρόβλημα εμφανίζεται εντονότερα:
-
στις γυναίκες,
-
στους νέους ηλικίας 18 έως 29 ετών,
-
καθώς και σε αρκετές νησιωτικές και βόρειες περιφέρειες της χώρας.
Ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά καταγράφονται στα:
-
Ιόνια Νησιά (24%),
-
Ήπειρο (19,7%),
-
Βόρειο Αιγαίο (18,7%),
-
Νότιο Αιγαίο (16,3%).
Αντίθετα, καλύτερη εικόνα παρουσιάζουν η Στερεά Ελλάδα, η Κρήτη και η Αττική, όπου τα ποσοστά παραμένουν χαμηλότερα από τον εθνικό μέσο όρο.
Η Ελλάδα αποτελεί ευρωπαϊκή εξαίρεση
Ένα από τα σημαντικότερα συμπεράσματα της έρευνας αφορά τη σχέση ανάμεσα στο μορφωτικό επίπεδο και την απασχόληση.
Σε αντίθεση με όσα συμβαίνουν στην υπόλοιπη Ευρώπη, στην Ελλάδα οι απόφοιτοι τριτοβάθμιας εκπαίδευσης εμφανίζουν το υψηλότερο ποσοστό νέων που βρίσκονται εκτός εργασίας και εκπαίδευσης, με το ποσοστό να προσεγγίζει το 20%.
Ακολουθούν οι απόφοιτοι δευτεροβάθμιας και μεταδευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, ενώ τα χαμηλότερα ποσοστά καταγράφονται στους νέους που έχουν ολοκληρώσει μόνο την υποχρεωτική εκπαίδευση, δηλαδή το Γυμνάσιο ή το Δημοτικό.
Τι συμβαίνει στην υπόλοιπη Ευρωπαϊκή Ένωση
Η εικόνα στην ΕΕ-27 είναι εντελώς διαφορετική.
Οι νέοι που διαθέτουν πανεπιστημιακό πτυχίο εμφανίζουν το χαμηλότερο ποσοστό NEET, περίπου 8%, ενώ όσο μειώνεται το μορφωτικό επίπεδο αυξάνεται και ο κίνδυνος να παραμείνει κάποιος εκτός αγοράς εργασίας και εκπαιδευτικού συστήματος.
Η ευρωπαϊκή εμπειρία επιβεβαιώνει ότι η ανώτατη εκπαίδευση λειτουργεί ως σημαντικός παράγοντας προστασίας απέναντι στην ανεργία, κάτι που δεν συμβαίνει σήμερα στην ελληνική αγορά εργασίας.
Το ΙΟΒΕ επισημαίνει δομικές αδυναμίες
Τα ευρήματα της μελέτης αναδεικνύουν τις δομικές αδυναμίες της ελληνικής αγοράς εργασίας και τη δυσκολία σύνδεσης της ανώτατης εκπαίδευσης με τις πραγματικές ανάγκες της οικονομίας.
Όπως επισημαίνει το ΙΟΒΕ, απαιτούνται παρεμβάσεις που θα ενισχύσουν τη σύνδεση μεταξύ πανεπιστημίων, αγοράς εργασίας, προγραμμάτων κατάρτισης και επιχειρήσεων, ώστε περισσότεροι νέοι να αποκτούν γρηγορότερα επαγγελματική εμπειρία και να βρίσκουν ευκολότερα εργασία αντίστοιχη με τα προσόντα τους.
