Η Γενική Συνομοσπονδία Εργατών Ελλάδας (ΓΣΕΕ) ανέδειξε τρεις παρεμβάσεις με άμεση ή μακροπρόθεσμη σημασία για την προστασία των εργαζομένων, εστιάζοντας στην πρόσβαση στη δικαιοσύνη, στη διευκόλυνση της συμμετοχής σε διαδικασίες επίλυσης εργατικών διαφορών και στη διαμόρφωση ενός αποτελεσματικού πλαισίου προστασίας για την εργασία στις ψηφιακές πλατφόρμες.
Ειδικότερα, σε ανακοίνωση της, γνωστοποίησε ότι μέσα από παρεμβάσεις προς τα αρμόδια υπουργεία και προτάσεις θεσμικών αλλαγών, η Συνομοσπονδία επιδιώκει να αντιμετωπιστούν εμπόδια που δυσχεραίνουν την άσκηση των εργασιακών δικαιωμάτων, ενώ παράλληλα θέτει στο επίκεντρο τις νέες προκλήσεις που δημιουργούν η ψηφιακή οικονομία και η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης.
1. Αποσύρθηκε η υποχρεωτική διαμεσολάβηση στις εργατικές διαφορές
Σύμφωνα με τη ΓΣΣΕ, σημαντική εξέλιξη για την πρόσβαση των εργαζομένων στη δικαιοσύνη αποτελεί η απόσυρση της διάταξης που προέβλεπε υποχρεωτική αρχική συνεδρία διαμεσολάβησης ακόμη και για εργατικές διαφορές.
Η ΓΣΕΕ είχε παρέμβει επειγόντως προς το υπουργείο Δικαιοσύνης, καταθέτοντας παράλληλα τεκμηριωμένες θέσεις στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΟΚΕ). Στο πλαίσιο των παρεμβάσεών της, υποστήριξε ότι η συγκεκριμένη ρύθμιση θα μπορούσε να επιβαρύνει οικονομικά και διαδικαστικά τους εργαζομένους, προσθέτοντας ένα ακόμη εμπόδιο στην προσπάθειά τους να διεκδικήσουν δικαστικά τα δικαιώματά τους.
Το ζήτημα αφορά ιδιαίτερα τους εργαζομένους που καλούνται να προσφύγουν στη δικαιοσύνη για την επίλυση διαφορών με εργοδότες, καθώς κάθε πρόσθετη διαδικασία μπορεί να επηρεάσει το κόστος και τον χρόνο διεκδίκησης των αξιώσεών τους.
Η Συνομοσπονδία υπογραμμίζει ότι η πρόσβαση στη δικαιοσύνη πρέπει να διασφαλίζεται στην πράξη και να μην επιβαρύνεται με διαδικασίες που ενδέχεται να αποθαρρύνουν τους εργαζομένους από την άσκηση των νόμιμων δικαιωμάτων τους.
2. Εξ αποστάσεως συμμετοχή στην Επιθεώρηση Εργασίας για εργαζομένους σε νησιά και παραμεθόριες περιοχές
Στην αντιμετώπιση των γεωγραφικών και οικονομικών εμποδίων που συναντούν εργαζόμενοι σε απομακρυσμένες περιοχές εστιάζει η δεύτερη παρέμβαση της ΓΣΕΕ.
Έπειτα από πρωτοβουλία της Συνομοσπονδίας, θεσπίστηκε η δυνατότητα εξ αποστάσεως συμμετοχής εργαζομένων σε διαδικασίες επίλυσης εργατικών διαφορών μέσω της Επιθεώρησης Εργασίας, όταν αυτοί βρίσκονται σε νησιωτικές ή παραμεθόριες περιοχές.
Η ρύθμιση αποσκοπεί στη διευκόλυνση της συμμετοχής τους, περιορίζοντας την ανάγκη μετακίνησης και τα συναφή έξοδα, τα οποία μπορούν να λειτουργήσουν αποτρεπτικά για την αναζήτηση θεσμικής προστασίας.
Ωστόσο, η ΓΣΕΕ επισημαίνει ότι η θέσπιση της δυνατότητας εξ αποστάσεως συμμετοχής δεν αρκεί από μόνη της. Με νέα παρέμβασή της προς τα αρμόδια υπουργεία, ζητά να διασφαλιστεί η πλήρης εφαρμογή της ρύθμισης, με σαφείς διαδικασίες και εγγυήσεις που θα προστατεύουν τα δικαιώματα των εργαζομένων, χωρίς να υποβαθμίζουν την αποτελεσματικότητα του ελεγκτικού έργου.
Το ζητούμενο είναι η διευκόλυνση της πρόσβασης στις διαδικασίες επίλυσης διαφορών να μετατραπεί σε λειτουργική πρακτική για όσους αντιμετωπίζουν πραγματικές δυσκολίες μετακίνησης.
3. Εργασία στις ψηφιακές πλατφόρμες: Οι προτάσεις για δικαιώματα και διαφάνεια στους αλγορίθμους
Την ίδια στιγμή, η ΓΣΕΕ παρεμβαίνει στον διάλογο για την ενσωμάτωση της ευρωπαϊκής Οδηγίας σχετικά με την εργασία στις ψηφιακές πλατφόρμες, επιδιώκοντας να διασφαλιστεί ότι η ανάπτυξη της ψηφιακής οικονομίας δεν θα συνοδευτεί από αποδυνάμωση της εργασιακής προστασίας.
Στο πλαίσιο αυτό, έχει καταθέσει προτάσεις στο υπουργείο Εργασίας, με στόχο την ουσιαστική κατοχύρωση των εργασιακών και ασφαλιστικών δικαιωμάτων, την ενίσχυση των ελέγχων και τη διαφάνεια στη χρήση αλγορίθμων που επηρεάζουν τις συνθήκες απασχόλησης.
Κεντρικό σημείο των προτάσεων αποτελεί η θέσπιση ουσιαστικών εγγυήσεων για την αναγνώριση της εξαρτημένης εργασίας, όπου συντρέχουν οι σχετικές προϋποθέσεις. Παράλληλα, η Συνομοσπονδία δίνει έμφαση στην προστασία των συλλογικών δικαιωμάτων και στην ύπαρξη πραγματικής ανθρώπινης εποπτείας στις αυτοματοποιημένες αποφάσεις που επηρεάζουν τους εργαζομένους.
Η χρήση αλγορίθμων και συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης για την οργάνωση, την αξιολόγηση και τη διαχείριση της εργασίας δημιουργεί νέα δεδομένα, καθιστώντας αναγκαία τη διαμόρφωση σαφών κανόνων διαφάνειας και λογοδοσίας.
Για τη ΓΣΕΕ, η τεχνολογική εξέλιξη πρέπει να συνοδεύεται από εγγυήσεις που θα αποτρέπουν την υποβάθμιση των εργασιακών δικαιωμάτων και θα διασφαλίζουν ότι οι νέες μορφές απασχόλησης δεν θα μένουν εκτός αποτελεσματικής προστασίας.
Στο προσκήνιο η υγεία και η ασφάλεια στην εργασία
Πέρα από τις θεσμικές παρεμβάσεις, η υγεία και η ασφάλεια των εργαζομένων παραμένουν βασική προτεραιότητα για τη Συνομοσπονδία.
Η εικόνα των εργατικών δυστυχημάτων και ατυχημάτων εντείνει την ανάγκη για ουσιαστική πρόληψη, εντατικοποίηση των ελέγχων και πλήρη διερεύνηση των αιτιών που οδηγούν σε απώλειες ανθρώπινων ζωών και τραυματισμούς. Το πρόσφατο δυστύχημα στις εγκαταστάσεις της Motor Oil επαναφέρει στο προσκήνιο τα ζητήματα ασφάλειας στους χώρους εργασίας, καθώς και τους κινδύνους που συνδέονται με την εντατικοποίηση της εργασίας και τις αλυσίδες εργολαβίας.
Η ΓΣΕΕ ζητά την ουσιαστική λειτουργία των αρμόδιων θεσμικών οργάνων, την ενίσχυση της Επιθεώρησης Εργασίας και την πραγματοποίηση περισσότερων προληπτικών ελέγχων σε όλη τη χώρα. Παράλληλα, επιμένει στην αυστηρή εφαρμογή των κανόνων προστασίας και στην ανάγκη να καταγράφονται και να διερευνώνται όλα τα εργατικά ατυχήματα, χωρίς παραλείψεις ή αποσιωπήσεις.
Η θέση της Συνομοσπονδίας είναι ότι η προστασία της ανθρώπινης ζωής δεν μπορεί να περιορίζεται σε διακηρύξεις. Απαιτεί σταθερούς ελέγχους, ουσιαστικά μέτρα πρόληψης και λογοδοσία για τις συνθήκες που θέτουν σε κίνδυνο τους εργαζομένους.
Το στοίχημα της εφαρμογής των εργασιακών δικαιωμάτων
Οι παρεμβάσεις της ΓΣΕΕ καλύπτουν ένα ευρύ πεδίο ζητημάτων, από την πρόσβαση στη δικαιοσύνη και την εξυπηρέτηση εργαζομένων σε απομακρυσμένες περιοχές έως τις προκλήσεις της ψηφιακής απασχόλησης και την πρόληψη των εργατικών ατυχημάτων.
Κοινός παρονομαστής των διεκδικήσεων είναι η ανάγκη οι θεσμικές προβλέψεις να συνοδεύονται από πρακτικές εγγυήσεις, αποτελεσματικούς μηχανισμούς ελέγχου και ουσιαστική δυνατότητα των εργαζομένων να ασκούν τα δικαιώματά τους.
Με παρεμβάσεις προς την Πολιτεία, τεκμηριωμένες προτάσεις και συνεργασία με τις οργανώσεις-μέλη της σε όλη τη χώρα, η Συνομοσπονδία επιδιώκει να συμβάλει στη διαμόρφωση ενός πλαισίου εργασίας που θα ανταποκρίνεται τόσο στις σημερινές ανάγκες όσο και στις προκλήσεις των επόμενων ετών.
Το κρίσιμο ζητούμενο, ωστόσο, δεν είναι μόνο η θέσπιση νέων ρυθμίσεων, αλλά και η πλήρης εφαρμογή τους. Για τους εργαζομένους, η ουσιαστική προστασία κρίνεται στην πράξη: στην πρόσβαση στη δικαιοσύνη, στην αποτελεσματική εποπτεία των εργασιακών σχέσεων, στη διαφάνεια των νέων τεχνολογιών και, πάνω απ' όλα, στην ασφάλεια κάθε ανθρώπου στον χώρο εργασίας.
