Αλλαγές στη χορήγηση της γονικής άδειας και της άδειας φροντιστή προωθεί το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, με στόχο να διευκολύνει χιλιάδες εργαζόμενους γονείς στην οργάνωση της οικογενειακής και επαγγελματικής τους ζωής.
Στο επίκεντρο του νομοσχεδίου βρίσκονται η κατάργηση της υποχρεωτικής αναμονής ενός έτους μεταξύ γονικών αδειών για διαφορετικά παιδιά, η απλοποίηση των διαδικασιών για γονείς που απασχολούνται στον ίδιο εργοδότη και η άρση της προϋπόθεσης εξάμηνης προϋπηρεσίας για την άδεια φροντιστή.
Όπως έχει δηλώσει η υπουργός Εργασίας, Νίκη Κεραμέως, στόχος είναι να υπάρχει μεγαλύτερη ευελιξία στην αξιοποίηση των αδειών. Παράλληλα, υπενθυμίζεται ότι η γονική άδεια έχει διάρκεια έως τέσσερις μήνες για κάθε γονέα και κάθε παιδί, ενώ οι δύο πρώτοι μήνες επιδοτούνται από τη ΔΥΠΑ.
Γονική άδεια: Τι αλλάζει για γονείς με περισσότερα παιδιά
Με βάση το ισχύον πλαίσιο, κάθε εργαζόμενος γονέας δικαιούται τέσσερις μήνες γονικής άδειας για κάθε παιδί, έως τη συμπλήρωση του 8ου έτους της ηλικίας του. Ωστόσο, για τη χορήγηση άδειας για διαφορετικό παιδί προβλέπεται κατά κανόνα να μεσολαβήσει ένας χρόνος πραγματικής απασχόλησης στον ίδιο εργοδότη από τη λήξη της προηγούμενης άδειας.
Η προωθούμενη ρύθμιση προβλέπει την κατάργηση αυτής της υποχρεωτικής αναμονής, ώστε οι γονείς να μπορούν να αξιοποιούν ευκολότερα το δικαίωμά τους, ιδιαίτερα όταν έχουν παιδιά κοντινής ηλικίας. Για παράδειγμα, ένας εργαζόμενος που έχει λάβει γονική άδεια για το πρώτο παιδί του θα μπορεί να ζητήσει άδεια και για το δεύτερο, χωρίς να χρειάζεται να συμπληρώσει έναν χρόνο εργασίας μεταξύ των δύο αδειών.
Η αλλαγή δεν αυξάνει τη συνολική διάρκεια της άδειας ανά παιδί, αλλά διευκολύνει τον χρόνο και τον τρόπο αξιοποίησής της.
Τι αλλάζει για ζευγάρια στον ίδιο εργοδότη και για την άδεια φροντιστή
Παρεμβάσεις σχεδιάζονται και για τους γονείς που εργάζονται στην ίδια επιχείρηση. Σήμερα, οι δύο εργαζόμενοι καλούνται να υποβάλουν κοινή δήλωση, καθορίζοντας ποιος θα λάβει πρώτος τη γονική άδεια και για ποιο χρονικό διάστημα. Με τις νέες ρυθμίσεις επιδιώκεται η απλοποίηση της διαδικασίας, ώστε οι οικογένειες να οργανώνουν ευκολότερα τον χρόνο φροντίδας των παιδιών τους.
Αλλαγές προωθούνται και στην άδεια φροντιστή, η οποία είναι διαφορετική από τη γονική άδεια. Σήμερα, εργαζόμενοι που έχουν συμπληρώσει έξι μήνες απασχόλησης μπορούν να λάβουν έως πέντε εργάσιμες ημέρες άδειας ανά ημερολογιακό έτος, χωρίς αποδοχές, για να φροντίσουν συγγενή ή πρόσωπο που κατοικεί στο ίδιο νοικοκυριό και αντιμετωπίζει σοβαρό ιατρικό πρόβλημα.
Το υπουργείο προωθεί την κατάργηση της προϋπόθεσης εξάμηνης προϋπηρεσίας, προκειμένου να διευκολυνθούν οι εργαζόμενοι που χρειάζεται να αναλάβουν υποχρεώσεις φροντίδας.
Επίδομα γονικής άδειας: Ποιοι δικαιούνται έως 1.840 ευρώ
Η βασική διάρκεια της γονικής άδειας παραμένει στους τέσσερις μήνες ανά γονέα και ανά παιδί. Από αυτούς, οι δύο πρώτοι μήνες επιδοτούνται από τη ΔΥΠΑ με ποσό ίσο με τον εκάστοτε κατώτατο μισθό.
Με τον κατώτατο μισθό να ανέρχεται σε 920 ευρώ από την 1η Απριλίου 2026, η επιδότηση διαμορφώνεται ως εξής:
- 920 ευρώ για τον πρώτο μήνα.
- 920 ευρώ για τον δεύτερο μήνα.
- 1.840 ευρώ συνολικά, χωρίς να υπολογίζονται οι αναλογίες δώρων εορτών και επιδόματος άδειας.
Οι υπόλοιποι δύο μήνες της γονικής άδειας δεν επιδοτούνται από τη ΔΥΠΑ, εκτός εάν προβλέπεται ευνοϊκότερη ρύθμιση.
Το δικαίωμα είναι ατομικό για κάθε γονέα. Επομένως, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις, και οι δύο γονείς μπορούν να λάβουν ξεχωριστά τετράμηνη άδεια, με επιδότηση για τους δύο πρώτους μήνες. Για ένα παιδί, αυτό αντιστοιχεί σε έως οκτώ μήνες γονικής άδειας συνολικά και βασική επιδότηση 3.680 ευρώ για τους δύο γονείς, χωρίς τις πρόσθετες αναλογίες.
Η γονική άδεια μπορεί να χορηγηθεί συνεχόμενα, τμηματικά ή με ευέλικτο τρόπο, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διαδικασίες.
Πώς υποβάλλεται η αίτηση για τη γονική άδεια
Ο εργαζόμενος υποβάλλει αίτηση στον εργοδότη του, γραπτώς ή ηλεκτρονικά, προσδιορίζοντας το διάστημα κατά το οποίο επιθυμεί να λάβει την άδεια. Κατά κανόνα, η αίτηση πρέπει να κατατεθεί τουλάχιστον έναν μήνα πριν από την έναρξή της, εκτός εάν συντρέχουν έκτακτοι λόγοι.
Εάν ο εργοδότης ζητήσει αναβολή λόγω σοβαρής διατάραξης της λειτουργίας της επιχείρησης, οφείλει να αιτιολογήσει εγγράφως την απόφασή του. Για την καταβολή του επιδόματος απαιτείται η δήλωση της γονικής άδειας στο πληροφοριακό σύστημα ΕΡΓΑΝΗ και η υποβολή σχετικής αίτησης στη ΔΥΠΑ.
