Σε ριζική αναμόρφωση του πλαισίου για τον ετήσιο καθαρισμό οικοπέδων και ακάλυπτων χώρων προχωρά το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, μέσω του νομοσχεδίου «Ενεργή Μάχη». Οι νέες ρυθμίσεις στοχεύουν στη δημιουργία ενός πιο λειτουργικού και ρεαλιστικού συστήματος, θέτοντας σαφείς προθεσμίες και εκλογικεύοντας τα πρόστιμα για τους ιδιοκτήτες που δεν συμμορφώνονται.
Οι αλλαγές προέκυψαν έπειτα από διαβούλευση με την ΠΟΜΙΔΑ και, σύμφωνα με την Ομοσπονδία, μειώνουν τον κίνδυνο υπέρογκων κυρώσεων, ενώ παράλληλα δίνουν περισσότερο χρόνο στους πολίτες για να ολοκληρώσουν τις υποχρεώσεις τους.
Νέο ποινολόγιο: Πώς διαμορφώνονται τα πρόστιμα
Η σημαντικότερη μεταβολή αφορά τον τρόπο υπολογισμού των προστίμων για τους ιδιοκτήτες που δεν καθαρίζουν τα οικόπεδά τους πριν από την αντιπυρική περίοδο. Το πρόστιμο πλέον συνδέεται άμεσα με την επιφάνεια του οικοπέδου, διαμορφώνοντας ένα κλιμακωτό και σαφώς οριοθετημένο σύστημα κυρώσεων.
Το πρόστιμο καθορίζεται σε 1 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, με κατώτατο ποσό τα 200 ευρώ και ανώτατο όριο τα 2.000 ευρώ. Παράλληλα, εάν ο καθαρισμός πραγματοποιηθεί αυτεπάγγελτα από τον Δήμο, ο ιδιοκτήτης επιβαρύνεται και με το σχετικό κόστος των εργασιών.
Ιδιαίτερη διαφοροποίηση εισάγεται και για τη μη υποβολή υπεύθυνης δήλωσης καθαρισμού. Σε περίπτωση που το οικόπεδο παραμένει ακαθάριστο και δεν έχει υποβληθεί δήλωση, το πρόστιμο ορίζεται στα 500 ευρώ. Αντίθετα, όταν ο καθαρισμός έχει γίνει αλλά δεν έχει κατατεθεί δήλωση, η χρηματική κύρωση περιορίζεται στα 100 ευρώ.
Οι κυρώσεις για ψευδή δήλωση καθαρισμού παραμένουν αυστηρές, καθώς προβλέπεται φυλάκιση τουλάχιστον έξι μηνών και χρηματική ποινή 5.000 ευρώ.
Νέες προθεσμίες καθαρισμού οικοπέδων
Το νομοσχέδιο καταργεί το στενό χρονικό πλαίσιο που ίσχυε έως σήμερα και επεκτείνει σημαντικά το διάστημα συμμόρφωσης των ιδιοκτητών. Ενώ στο προηγούμενο καθεστώς η προθεσμία ολοκληρωνόταν στις 30 Απριλίου, πλέον οι υπόχρεοι διαθέτουν περιθώριο από 1η Απριλίου έως και 15 Ιουνίου, δηλαδή συνολικά 76 ημέρες.
Η επιμήκυνση της προθεσμίας συνδέεται και με την υποβολή της δήλωσης καθαρισμού, ώστε οι ιδιοκτήτες να ολοκληρώνουν παράλληλα τις εργασίες και τις διοικητικές διαδικασίες.
Επιπλέον, προβλέπεται ότι όσοι πολίτες δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν ψηφιακές υπηρεσίες θα έχουν τη δυνατότητα να υποβάλουν τη δήλωση καθαρισμού απευθείας στην τοπική Πυροσβεστική Υπηρεσία, ενισχύοντας την προσβασιμότητα της διαδικασίας.
Οι βασικές αλλαγές που φέρνει το νομοσχέδιο
Με τις νέες ρυθμίσεις διαμορφώνεται ένα πλαίσιο που επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην αυστηρή πρόληψη των πυρκαγιών και στην πρακτική δυνατότητα συμμόρφωσης των πολιτών. Οι σημαντικότερες αλλαγές αφορούν:
Την επιμήκυνση της προθεσμίας καθαρισμού και δήλωσης έως τις 15 Ιουνίου κάθε έτους, αντικαθιστώντας το προηγούμενο στενό χρονοδιάγραμμα. Παράλληλα, θεσπίζεται για πρώτη φορά ανώτατο πλαφόν προστίμου στα 2.000 ευρώ, περιορίζοντας την πιθανότητα δυσανάλογων επιβαρύνσεων.
Επίσης, εισάγεται πιο δίκαιη αντιμετώπιση για τη μη υποβολή δήλωσης, ενώ μειώνονται σημαντικά οι ποινικές κυρώσεις για ψευδή δήλωση σε σχέση με το προηγούμενο καθεστώς, όπου προβλεπόταν φυλάκιση έως και δύο ετών και ιδιαίτερα υψηλά χρηματικά πρόστιμα.
Εκκρεμότητες και παρατηρήσεις της ΠΟΜΙΔΑ
Παρά τη θετική αξιολόγηση των αλλαγών, η ΠΟΜΙΔΑ επισημαίνει ότι παραμένουν δύο κρίσιμα ζητήματα που χρειάζονται διευκρίνιση. Το πρώτο αφορά τη σαφή θεσμοθέτηση της υποχρέωσης των Δήμων για την αποκομιδή των υπολειμμάτων καθαρισμού, όπως ξερά χόρτα και κλαδιά.
Το δεύτερο σχετίζεται με την ανάγκη απλοποίησης των τεχνικών προδιαγραφών καθαρισμού που προβλέπονται από την Πυροσβεστική Διάταξη 20/2024, ώστε να είναι πιο εύκολα εφαρμόσιμες από τους πολίτες.
Υποχρέωση συμμόρφωσης ενόψει αντιπυρικής περιόδου
Η αντιπυρική περίοδος διαρκεί από 1 Μαΐου έως 31 Οκτωβρίου, γεγονός που καθιστά τον καθαρισμό οικοπέδων κρίσιμο μέτρο πρόληψης για την προστασία της ανθρώπινης ζωής, της περιουσίας και του φυσικού περιβάλλοντος.
Η ΠΟΜΙΔΑ καλεί ιδιοκτήτες και χρήστες ακινήτων να προχωρήσουν εγκαίρως στον καθαρισμό των χώρων τους, υπογραμμίζοντας ότι η συμμόρφωση αποτελεί βασικό παράγοντα περιορισμού του κινδύνου πρόκλησης και εξάπλωσης πυρκαγιών.
