Ατμόσφαιρα έντονης συγκίνησης και δέους επικράτησε το βράδυ της Τετάρτης στην Καισαριανή, όπου πραγματοποιήθηκε μεγάλη κινητοποίηση από την ΚΝΕ με αφορμή τις πρόσφατα δημοσιοποιημένες φωτογραφίες που καταγράφουν τις τελευταίες στιγμές των 200 κομμουνιστών πριν από την εκτέλεσή τους από τους ναζί την Πρωτομαγιά του 1944.
Η πλατεία Δημάρχου Παναγιώτη Μακρή γέμισε από νωρίς με πλήθος κόσμου. Μέλη της ΚΝΕ κρατούσαν κόκκινες σημαίες και πικέτες με τα ονόματα των εκτελεσμένων, ενώ στους γύρω δρόμους άφηναν αντίγραφα των τελευταίων σημειωμάτων που οι μελλοθάνατοι είχαν πετάξει κατά τη μεταφορά τους από το Χαϊδάρι.
Καθ’ όλη τη διάρκεια της κινητοποίησης ακούγονταν συνθήματα, ενώ παρούσα ήταν αντιπροσωπεία της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ με επικεφαλής τον Δημήτρη Κουτσούμπα, καθώς και στελέχη της οργάνωσης και τοπικοί αυτοδιοικητικοί.
Οι συγκλονιστικές μαρτυρίες απογόνων
Η συγκίνηση κορυφώθηκε στις ομιλίες των συγγενών εκτελεσμένων. Ο Δημήτρης Κυριακούδης, εγγονός ενός από τα θύματα, δήλωσε: «Συγκεντρωθήκαμε σήμερα εδώ στις γειτονιές της ηρωικής Καισαριανής. Και ήταν ακόμα πιο συγκινητικό όταν πριν από λίγο διέκρινα το όνομα του παππού μου και το δικό μου να το κρατάει μια νεαρή συντρόφισσα και της έκανα νεύμα όταν τελειώσει η εκδήλωση και η μικρή μου σύντομη παρέμβαση να τη δω, να βγούμε για μια φωτογραφία μαζί. Μέχρι πριν την εμφάνιση των φωτογραφιών είχαμε δεκάδες, εκατοντάδες τραγούδια, είχαμε ταινίες, είχαμε ντοκιμαντέρ, είχαμε άπειρη βιβλιογραφία, είχαμε άρθρα, είχαμε παρεμβάσεις. Δεν είχαμε όμως εικόνα. Και ξαφνικά εμφανίζονται αυτοί οι τύποι να περπατάνε ένα πρωινό στην Καισαριανή, σαν να έχουν πάει βόλτα στο πάρκο της. Το δεύτερο είναι η αντανάκλαση μέσα σε αυτές τις φωτογραφίες του ψυχικού σθένους, της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και της ηθικής ανάτασης που αποτελούν χαρακτηριστικά των κομμουνιστών. Δε θα έλεγα και μόνο αυτών, αλλά κυρίως αυτών. […] Και είναι η καλύτερη απάντηση που θα μπορούσε να δοθεί σε αυτές τις άθλιες, απαράδεκτες θεωρίες των δύο άκρων και του τέλους της ιστορίας. Τα δύο άκρα λοιπόν είναι από τη μια μεριά οι αγέρωχοι διακόσιοο και από την άλλη μεριά οι εκτελεστές. Αυτούς λοιπόν θέλουν να τους εξισώσουν».
Στη συνέχεια, η Αθηνά Ζύμαρη, ανιψιά εκτελεσμένου, ανέφερε: «Πέρασε μια βόλτα από την οδό Μέρλιν μετά την απόδραση, την απόπειρα απόδρασης και το παράπονο της αδελφής του ήταν γιατί τον βασάνιζαν αφού θα τον εκτελούσαν τελικά. Όταν τον είδε να τον παίρνουν με τα καμιόνια, λίγο πριν την εκτέλεσή του, της είπε ‘Ρηνιώ, μας πάνε για εκτέλεση’. Οι σφαίρες είναι υπενθύμιση. Για μας και για τα παιδιά μας. Και θέλω να πιστεύω ότι μεγαλώνω το παιδί μου με τα ίδια ιδανικά και ότι τα καταφέρνω καλά. Επίσης, για τις φωτογραφίες θέλω να πω ότι είναι ιστορικά ντοκουμέντα. Δεν ανήκουν γενικά και αόριστα στο ελληνικό κράτος. Το σπίτι τους είναι το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας. Εκεί θα ήθελε ο θείος μου και η σύντροφός του να επιστρέψουν αυτές οι φωτογραφίες».
Πορεία στο Σκοπευτήριο και κατάθεση στεφάνου
Η κινητοποίηση ολοκληρώθηκε με πορεία προς το Σκοπευτήριο της Καισαριανής, τον τόπο της εκτέλεσης. Οι συμμετέχοντες κρατούσαν ψηλά τα ονόματα των 200 εκτελεσμένων, ενώ ακούγονταν τραγούδια και ποιήματα της Αντίστασης.
Στο σημείο, ο Δημήτρης Κουτσούμπας κατέθεσε στεφάνι, ενώ στελέχη και μέλη του ΚΚΕ και της ΚΝΕ άφησαν λουλούδια τιμώντας τη μνήμη των θυμάτων.
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με ενός λεπτού σιγή και σε φορτισμένο κλίμα, με τους παρευρισκόμενους να υψώνουν τις γροθιές τους, δίνοντας συμβολικά υπόσχεση συνέχισης του αγώνα.
