Σε φάση εντατικού σχεδιασμού βρίσκεται νέο πακέτο έκτακτης επιδότησης στους λογαριασμούς ρεύματος, με το οικονομικό επιτελείο να προετοιμάζει παρεμβάσεις ενόψει ενός δύσκολου ενεργειακού καλοκαιριού. Οι τελικές αποφάσεις αναμένονται αμέσως μετά το Πάσχα, ενώ η εφαρμογή των μέτρων τοποθετείται χρονικά στον Μάιο.
Η παρέμβαση αναμένεται να χρηματοδοτηθεί κυρίως από το Ταμείο Ρύπων, με στόχο να απορροφηθεί μέρος των αυξήσεων που ήδη καταγράφονται στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας.
Επιδότηση με εισοδηματικά κριτήρια
Η κυβερνητική στρατηγική εστιάζει σε στοχευμένες ενισχύσεις, που θα καλύπτουν μέρος των αυξήσεων στη χονδρεμπορική αγορά ενέργειας, χωρίς να διαταραχθεί η δημοσιονομική ισορροπία.
Στο Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας κυριαρχεί η ανάγκη για προσεκτικές κινήσεις, ώστε:
-
Να μην εξαντληθούν τα δημοσιονομικά περιθώρια
-
Να διατηρηθούν τα πρωτογενή πλεονάσματα
-
Να τηρηθούν οι κανόνες του Συμφώνου Σταθερότητας
Η ισορροπία μεταξύ στήριξης των καταναλωτών και δημοσιονομικής πειθαρχίας αποτελεί βασική προτεραιότητα.
Την ίδια στιγμή, έντονος προβληματισμός προκαλούν οι εξελίξεις στη διεθνή αγορά καυσίμων. Οι εκτεταμένες ζημιές σε πετρελαϊκές υποδομές στον Κόλπο έχουν μειώσει σημαντικά την παραγωγή, με τους αναλυτές να εκτιμούν ότι η πλήρης αποκατάσταση θα απαιτήσει τουλάχιστον έναν χρόνο.
Η εξέλιξη αυτή ενισχύει τους φόβους για μια παρατεταμένη ενεργειακή κρίση, που ενδέχεται να διατηρήσει τις τιμές σε υψηλά επίπεδα για μεγάλο χρονικό διάστημα. Το κλίμα αβεβαιότητας επιβαρύνεται και από τα αντιφατικά μηνύματα της αμερικανικής ηγεσίας, καθιστώντας την παγκόσμια αγορά ιδιαίτερα ευμετάβλητη.
Τα τρία σενάρια
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους έχει εκπονήσει τρία βασικά σενάρια:
-
Ήπιο σενάριο: Διαχειρίσιμη αύξηση του κόστους ενέργειας
-
Μεσαίο σενάριο: Έντονο πληθωριστικό σοκ και μείωση κατανάλωσης
-
Δυσμενές σενάριο: Γενικευμένη οικονομική επιβράδυνση
Ήδη, η Τράπεζα της Ελλάδος και το Γραφείο Προϋπολογισμού της Βουλής έχουν αναθεωρήσει προς τα κάτω τις προβλέψεις για την ανάπτυξη του 2026, τοποθετώντας την κάτω από το 2%, λόγω της πίεσης από το ενεργειακό κόστος.
Επιπτώσεις σε αγορά, τρόφιμα και τουρισμό
Οι συνέπειες της ενεργειακής κρίσης εκτείνονται σε όλη την οικονομία, επηρεάζοντας:
-
Βιομηχανία και παραγωγή, λόγω αυξημένου κόστους ενέργειας
-
Εφοδιαστική αλυσίδα, με άνοδο στις μεταφορές
-
Αγροτικό τομέα, με επιδοτήσεις σε λιπάσματα για συγκράτηση τιμών
Η άνοδος του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια ανά βαρέλι μετακυλίεται άμεσα στο κόστος παραγωγής και κατανάλωσης.
Ιδιαίτερα ευάλωτος εμφανίζεται και ο τουρισμός, καθώς οι αυξημένες τιμές καυσίμων οδηγούν σε:
-
Ακριβότερα αεροπορικά εισιτήρια
-
Αυξημένες τιμές σε ακτοπλοϊκές μετακινήσεις
-
Πιθανή μείωση της ζήτησης για διακοπές
Η εξέλιξη αυτή ενδέχεται να επηρεάσει τα συνολικά έσοδα της χώρας κατά τη θερινή περίοδο.
Η παγκόσμια οικονομία παραμένει εκτεθειμένη σε ενεργειακά σοκ, με τις τρέχουσες εξελίξεις να θυμίζουν τις μεγάλες πετρελαϊκές κρίσεις του παρελθόντος. Το επόμενο διάστημα θεωρείται κρίσιμο για τη διαμόρφωση των τιμών και την αντοχή των οικονομιών απέναντι στο αυξανόμενο κόστος ενέργειας
