Σημαντική οικονομική ανάσα για χιλιάδες πολίτες αποτελούν οι θεσμοθετημένες απαλλαγές από την καταβολή διοδίων στους ελληνικούς αυτοκινητοδρόμους, καθώς δίνουν τη δυνατότητα δωρεάν μετακίνησης σε συγκεκριμένες κατηγορίες πολιτών και οχημάτων.
Οι απαλλαγές αφορούν κυρίως ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, όπως άνεργους και άτομα με αναπηρία (ΑμεΑ), αλλά και μόνιμους κατοίκους περιοχών που βρίσκονται κοντά σε σταθμούς διοδίων. Παράλληλα, προβλέπονται ειδικές εξαιρέσεις για οχήματα δημόσιας χρήσης και έκτακτης ανάγκης.
Ποιοι πολίτες μπορούν να περνούν δωρεάν από τα διόδια
Δικαίωμα απαλλαγής έχουν οι μόνιμοι κάτοικοι όμορων δήμων σε συγκεκριμένους αυτοκινητοδρόμους, κυρίως κατά μήκος της Εγνατίας Οδού και των κάθετων αξόνων της. Μετά την έγκριση της σχετικής αίτησης, οι δικαιούχοι μπορούν να διέρχονται χωρίς χρέωση από τους τοπικούς σταθμούς διοδίων.
Παράλληλα, δωρεάν διέλευση προβλέπεται για ανέργους που διαθέτουν ενεργή κάρτα ανεργίας, υπό την προϋπόθεση ότι το όχημα είναι δηλωμένο στο όνομά τους και οι ίδιοι βρίσκονται στη θέση του οδηγού κατά τη διέλευση.
Στην ίδια κατηγορία εντάσσονται και τα άτομα με αναπηρία, για τα οποία προβλέπεται απαλλαγή είτε μέσω ειδικής κάρτας διέλευσης είτε με την επίδειξη των απαραίτητων δικαιολογητικών, όπως το Δελτίο Στάθμευσης ΑμεΑ ή αντίστοιχη πιστοποίηση.
Ποια οχήματα εξαιρούνται πλήρως από την καταβολή διοδίων
Εκτός από τους ιδιώτες δικαιούχους, η νομοθεσία προβλέπει πλήρη απαλλαγή για οχήματα που επιτελούν έργο δημόσιας ωφέλειας και έκτακτης ανάγκης.
Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται ασθενοφόρα του ΕΚΑΒ και ιδιωτικών θεραπευτηρίων, οχήματα της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, περιπολικά της Ελληνικής Αστυνομίας, οχήματα της Πολιτικής Προστασίας και των Ενόπλων Δυνάμεων, καθώς και οχήματα οδικής βοήθειας όταν βρίσκονται σε αποστολή.
Απαλλάσσονται επίσης τα κρατικά οχήματα που φέρουν ειδικές πινακίδες, καθώς και τα οχήματα του Διπλωματικού Σώματος, σύμφωνα με τις διεθνείς συμβάσεις που εφαρμόζει η χώρα.
Η διαδικασία αίτησης και τα απαραίτητα δικαιολογητικά
Η διαδικασία χορήγησης της απαλλαγής πραγματοποιείται πλέον σε μεγάλο βαθμό ηλεκτρονικά και διαφοροποιείται ανάλογα με την κατηγορία του δικαιούχου και τον αυτοκινητόδρομο.
Για τους μόνιμους κατοίκους που χρησιμοποιούν την Εγνατία Οδό, οι αιτήσεις υποβάλλονται μέσω των ειδικών ψηφιακών υπηρεσιών του Δημοσίου. Αντίστοιχα, άνεργοι και ΑμεΑ μπορούν να ενημερώνονται από τις ιστοσελίδες των εταιρειών διαχείρισης των αυτοκινητοδρόμων για τις διαθέσιμες διαδικασίες και τις ειδικές κάρτες διέλευσης.
Για την υποβολή της αίτησης απαιτούνται συνήθως αντίγραφο αστυνομικής ταυτότητας, άδεια κυκλοφορίας του οχήματος και πρόσφατο εκκαθαριστικό σημείωμα. Στις περιπτώσεις ανέργων απαιτείται ενεργή κάρτα ανεργίας, ενώ για τα ΑμεΑ είναι απαραίτητη η προσκόμιση του Δελτίου Στάθμευσης ΑμεΑ ή άλλου αντίστοιχου πιστοποιητικού.
Μετά την έγκριση του αιτήματος, η απαλλαγή συνδέεται με τον αριθμό κυκλοφορίας του οχήματος και η αναγνώριση γίνεται αυτόματα στα ηλεκτρονικά συστήματα διοδίων ή μέσω της επίδειξης της σχετικής κάρτας και των δικαιολογητικών όπου απαιτείται.