Τα σφουγγάρια μπάνιου έχουν καθιερωθεί στη ρουτίνα καθαρισμού πολλών ανθρώπων, καθώς δημιουργούν πλούσιο αφρό, απομακρύνουν τα νεκρά κύτταρα και προσφέρουν αίσθηση βαθύ καθαρισμού.
Ωστόσο, σύμφωνα με την Esther Angert, καθηγήτρια μικροβιολογίας στο Cornell University, και την Ida Orengo, καθηγήτρια δερματολογίας στο Baylor College of Medicine, η πραγματικότητα είναι διαφορετική: το σφουγγάρι μπάνιου που χρησιμοποιείται για καθαρισμό μπορεί να αποτελεί ένα από τα πιο βρώμικα αντικείμενα στο μπάνιο.
Τα σφουγγάρια προέρχονται από φυτό και η πορώδης, τραχιά δομή τους δημιουργεί ιδανικά σημεία όπου βακτήρια μπορούν να εγκατασταθούν και να πολλαπλασιαστούν.
Μετά τη χρήση, παραμένουν υγρά, δηλαδή σε περιβάλλον που ευνοεί έντονα την ανάπτυξη μικροοργανισμών. Η υγρασία αυτή τα βοηθά να επιβιώνουν, ενώ το σφουγγάρι που δεν στεγνώνει πλήρως τους παρέχει συνεχώς τις κατάλληλες συνθήκες. Παράλληλα, υπολείμματα όπως νεκρά κύτταρα, σαπούνι και οργανική ύλη λειτουργούν ως τροφή για τα βακτήρια, επιτρέποντάς τους να πολλαπλασιάζονται ανεξέλεγκτα μεταξύ των χρήσεων.
Η Angert επισημαίνει ότι το υγιές δέρμα αποτελεί από μόνο του ισχυρό προστατευτικό φράγμα, καθώς το εξωτερικό στρώμα νεκρών κυττάρων και τα φυσικά έλαια περιορίζουν την είσοδο βακτηρίων.
Όταν το δέρμα δεν έχει πληγές ή εκδορές, ο κίνδυνος είναι χαμηλός. Το πρόβλημα δημιουργείται όταν, όπως αναφέρει, το σφουγγάρι μπάνιου χρησιμοποιείται με υπερβολική πίεση, κάτι που μπορεί να προκαλέσει μικροτραυματισμούς που λειτουργούν ως είσοδος για βακτήρια. Ερυθρότητα και πόνος κατά τη χρήση δείχνουν υπερβολική πίεση.
Αν τα βακτήρια περάσουν από αυτές τις μικροεκδορές, μπορεί να εμφανιστεί φολικουλίτιδα, δηλαδή φλεγμονή των θυλάκων της τρίχας με ερυθρότητα, φαγούρα και μικρά εξογκώματα, ενώ σε σοβαρότερες περιπτώσεις μπορεί να προκληθεί δερματική λοίμωξη που χρειάζεται ιατρική αντιμετώπιση.
Τι συνιστούν οι ειδικοί
Η Orengo θεωρεί ότι η καλύτερη λύση είναι η πλήρης αποφυγή του σφουγγαριού μπάνιου. Προτείνει ως εναλλακτική την πετσέτα σώματος, που είναι πιο ήπια για το δέρμα, στεγνώνει καλύτερα και μπορεί να πλένεται συχνά σε υψηλές θερμοκρασίες. Ακόμη καλύτερη επιλογή, όπως λέει, είναι η χρήση των χεριών με αφρόλουτρο, ώστε να αποφεύγεται η συσσώρευση βακτηρίων σε αντικείμενα.
Για όσους συνεχίζουν να το χρησιμοποιούν, προτείνονται τέσσερα μέτρα μείωσης κινδύνου:
- αντικατάσταση κάθε μήνα,
- αποθήκευση εκτός υγρού χώρου ώστε να στεγνώνει πλήρως,
- εβδομαδιαία απολύμανση σε αραιωμένο διάλυμα χλωρίνης για πέντε λεπτά
- και αποφυγή χρήσης σε περίπτωση πληγών ή ευαίσθητου δέρματος, καθώς τότε ο κίνδυνος μόλυνσης αυξάνεται σημαντικά.
