Η Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο των οικονομικών εξελίξεων, επηρεάζοντας την παραγωγικότητα, την αγορά εργασίας, τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα και τη λειτουργία των θεσμών. Αυτό υπογράμμισε ο διοικητής της Τράπεζα της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, κατά την ομιλία του στο 4ο συνέδριο «Quo Vadis AI?», με θέμα «Τεχνητή Νοημοσύνη, Αγορά Εργασίας και Κεντρικές Τράπεζες».
Ο διοικητής της ΤτΕ ανέλυσε τις βαθιές επιδράσεις της AI στην παγκόσμια οικονομία, επισημαίνοντας ότι η τεχνολογία αυτή δεν αποτελεί πλέον μια μελλοντική υπόσχεση, αλλά μια πραγματικότητα που μετασχηματίζει ήδη τον τρόπο άσκησης οικονομικής και νομισματικής πολιτικής.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη ως σημείο καμπής για την παγκόσμια οικονομία
Σύμφωνα με τον κ. Στουρνάρα, η AI αποτελεί μια τεχνολογία γενικής χρήσης, αντίστοιχης σημασίας με τον ηλεκτρισμό και το διαδίκτυο, καθώς έχει τη δυνατότητα να επηρεάσει ταυτόχρονα:
-
Την παραγωγικότητα των οικονομιών.
-
Τη δομή της αγοράς εργασίας.
-
Την κατανομή του εισοδήματος.
-
Τη λειτουργία των θεσμών.
-
Τις γεωπολιτικές ισορροπίες.
Όπως σημείωσε, η παγκόσμια οικονομία περνά σε μια εποχή αυξημένης αβεβαιότητας, όπου οι παραδοσιακές μέθοδοι ανάλυσης και πρόβλεψης δεν επαρκούν για να αποτυπώσουν πλήρως τις επιπτώσεις της νέας τεχνολογικής επανάστασης.
Παραγωγικότητα και ανάπτυξη: Οι ευκαιρίες της AI
Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος εκτίμησε ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να αποτελέσει σημαντικό μοχλό ανάπτυξης και αύξησης της παραγωγικότητας.
Τα βασικά οφέλη περιλαμβάνουν:
-
Μείωση του κόστους παραγωγής.
-
Βελτίωση της αποδοτικότητας επιχειρήσεων και οργανισμών.
-
Ταχύτερη λήψη αποφάσεων.
-
Αύξηση του δυνητικού προϊόντος των οικονομιών.
-
Ενίσχυση του πραγματικού εισοδήματος των πολιτών.
Ωστόσο, τόνισε ότι η μετάβαση δεν θα είναι ομαλή για όλους. Η ενσωμάτωση των νέων τεχνολογιών απαιτεί επενδύσεις, νέες δεξιότητες και προσαρμογή επιχειρηματικών μοντέλων.
Οι επιπτώσεις στην αγορά εργασίας
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στις αλλαγές που θα επιφέρει η AI στην απασχόληση.
Ο κ. Στουρνάρας σημείωσε ότι:
-
Ορισμένα επαγγέλματα θα μετασχηματιστούν πλήρως.
-
Άλλα θα περιοριστούν ή θα εξαφανιστούν.
-
Νέα επαγγέλματα και ειδικότητες θα δημιουργηθούν.
Σύμφωνα με την ανάλυσή του, η μεγαλύτερη πρόκληση αφορά τους νέους εργαζομένους, καθώς η αυτοματοποίηση πολλών καθηκόντων εισαγωγικού επιπέδου ενδέχεται να περιορίσει τις παραδοσιακές διαδρομές επαγγελματικής εξέλιξης.
Η σημασία της δια βίου μάθησης
Ο διοικητής της ΤτΕ υπογράμμισε ότι η δια βίου εκπαίδευση μετατρέπεται σε βασική οικονομική υποδομή.
Όπως ανέφερε:
«Η ανταγωνιστικότητα δεν θα εξαρτάται μόνο από το κόστος εργασίας ή το ύψος των επενδύσεων, αλλά και από την ταχύτητα με την οποία οι κοινωνίες μπορούν να μαθαίνουν, να προσαρμόζονται και να καινοτομούν».
Νέοι κίνδυνοι για το τραπεζικό σύστημα
Σημαντικό μέρος της ομιλίας αφορούσε τους κινδύνους που δημιουργεί η χρήση της AI στο χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Η τεχνητή νοημοσύνη χρησιμοποιείται ήδη σε:
-
Αξιολόγηση πιστωτικού κινδύνου.
-
Χορήγηση δανείων.
-
Διαχείριση χαρτοφυλακίων.
-
Ανίχνευση απάτης.
-
Εξυπηρέτηση πελατών.
Παρότι οι εφαρμογές αυτές βελτιώνουν την αποτελεσματικότητα των τραπεζών, δημιουργούν παράλληλα νέους κινδύνους όπως:
-
Αδιαφάνεια αλγορίθμων.
-
Πιθανές διακρίσεις και μεροληψίες.
-
Κυβερνοασφάλεια.
-
Συστημική εξάρτηση από λίγες μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες.
-
Αυξημένη συγκέντρωση δεδομένων και υπολογιστικής ισχύος.
Ο ρόλος των κεντρικών τραπεζών στην εποχή της AI
Ο κ. Στουρνάρας επισήμανε ότι οι κεντρικές τράπεζες καλούνται να προσαρμοστούν σε ένα περιβάλλον όπου η τεχνολογία μεταβάλλει συνεχώς τις οικονομικές συνθήκες.
Η AI μπορεί να αξιοποιηθεί για:
-
Ανάλυση μεγάλου όγκου δεδομένων.
-
Πρόβλεψη οικονομικών εξελίξεων.
-
Εντοπισμό συστημικών κινδύνων.
-
Βελτίωση της εποπτείας του χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι η τεχνολογία δεν μπορεί να υποκαταστήσει την ανθρώπινη κρίση.
«Η οικονομική πολιτική δεν είναι μια καθαρά τεχνοκρατική διαδικασία. Η δημοκρατική λογοδοσία και η ανθρώπινη ευθύνη πρέπει να παραμείνουν στο επίκεντρο», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η πρόκληση για την Ευρώπη και την Ελλάδα
Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος υπογράμμισε ότι η Ευρώπη διαθέτει ισχυρό επιστημονικό δυναμικό, αλλά εξακολουθεί να υστερεί έναντι των ΗΠΑ και της Κίνας σε:
-
Επενδύσεις τεχνολογίας αιχμής.
-
Οικοσυστήματα καινοτομίας.
-
Εμπορική αξιοποίηση της έρευνας.
Για την Ελλάδα ειδικότερα, τόνισε ότι υπάρχουν σημαντικά πλεονεκτήματα:
-
Υψηλού επιπέδου ανθρώπινο δυναμικό.
-
Ισχυρή ακαδημαϊκή κοινότητα.
-
Εξειδικευμένοι επιστήμονες στην Ελλάδα και το εξωτερικό.
-
Αυξανόμενη τάση επαναπατρισμού ταλέντων.
Παράλληλα, επισήμανε την ανάγκη για:
-
Επενδύσεις στην εκπαίδευση.
-
Ενίσχυση της έρευνας και της καινοτομίας.
-
Ανάπτυξη ψηφιακών υποδομών.
-
Σύνδεση πανεπιστημίων και επιχειρήσεων.
«Η τεχνολογία δεν έχει προορισμό – εμείς της δίνουμε κατεύθυνση»
Κλείνοντας την ομιλία του, ο Γιάννης Στουρνάρας προειδοποίησε ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να εξελιχθεί είτε στον μεγαλύτερο επιταχυντή προόδου στην ιστορία της ανθρωπότητας είτε σε παράγοντα διεύρυνσης των ανισοτήτων και συγκέντρωσης ισχύος.
Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε:
«Η τεχνολογία από μόνη της δεν έχει προορισμό. Εμείς της δίνουμε κατεύθυνση. Και αυτή είναι ίσως η σημαντικότερη οικονομική, πολιτική και ηθική πρόκληση της εποχής μας».
