Με την έναρξη της θερινής περιόδου, οι μωβ μέδουσες κάνουν και πάλι αισθητή την παρουσία τους στις ελληνικές θάλασσες, προκαλώντας αυξημένο ενδιαφέρον τόσο στους λουόμενους όσο και στην επιστημονική κοινότητα. Οι καταγραφές των τελευταίων εβδομάδων δείχνουν ότι το φαινόμενο βρίσκεται σε εξέλιξη, με αρκετές περιοχές να εμφανίζουν ήδη αυξημένη συγκέντρωση του είδους.
Η μωβ μέδουσα, γνωστή επιστημονικά ως Pelagia noctiluca, αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά και ενοχλητικά είδη της Μεσογείου. Οι κλιματικές συνθήκες που επικρατούν στη θάλασσα της περιοχής ευνοούν την ανάπτυξη και αναπαραγωγή της, ενώ η μείωση των φυσικών θηρευτών της συμβάλλει περαιτέρω στην εξάπλωσή της.
Γιατί αυξάνεται ο πληθυσμός της
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η μωβ μέδουσα αναπτύσσεται σε θερμοκρασίες που κυμαίνονται μεταξύ 16 και 27 βαθμών Κελσίου, συνθήκες που συναντώνται συχνά στις ελληνικές θάλασσες. Παράλληλα, η μείωση ειδών που αποτελούν φυσικούς θηρευτές της, όπως οι θαλάσσιες χελώνες, οι τόνοι, οι ξιφίες και τα φεγγαρόψαρα, έχει ως αποτέλεσμα τη διατάραξη της ισορροπίας του θαλάσσιου οικοσυστήματος.
Όταν οι φυσικοί μηχανισμοί ελέγχου των πληθυσμών περιορίζονται, οι μέδουσες βρίσκουν περισσότερο χώρο για να αναπτυχθούν και να εξαπλωθούν σε μεγαλύτερες θαλάσσιες εκτάσεις.
Τι προκαλεί το τσίμπημα της μωβ μέδουσας
Η Pelagia noctiluca θεωρείται ένα από τα πιο επώδυνα είδη μεδουσών της Μεσογείου. Το τσίμπημά της μπορεί να προκαλέσει έντονο πόνο, αίσθημα καψίματος, κοκκίνισμα και πρήξιμο στο δέρμα, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις παραμένει εμφανές το χαρακτηριστικό αποτύπωμα των πλοκαμιών.
Σε πιο ευαίσθητους οργανισμούς ενδέχεται να εμφανιστούν συμπτώματα όπως ναυτία, πονοκέφαλος, ταχυκαρδία, πτώση της αρτηριακής πίεσης, εμετός ή ακόμη και δυσκολία στην αναπνοή. Σε τέτοιες περιπτώσεις απαιτείται άμεση επικοινωνία με γιατρό ή μεταφορά σε υγειονομική μονάδα.
Οι ειδικοί υπενθυμίζουν ότι ακόμη και μια μέδουσα που έχει ξεβραστεί στην ακτή μπορεί να προκαλέσει τσίμπημα και γι’ αυτό δεν πρέπει ποτέ να αγγίζεται.
Πρώτες βοήθειες και χρήσιμες συμβουλές
Σε περίπτωση επαφής με μωβ μέδουσα, συνιστάται το σημείο να ξεπλυθεί αποκλειστικά με θαλασσινό νερό, χωρίς τρίψιμο. Η χρήση γλυκού νερού μπορεί να επιδεινώσει τον ερεθισμό ενεργοποιώντας υπολειπόμενα κνιδοκύτταρα στο δέρμα.
Στη συνέχεια, μπορεί να εφαρμοστεί διάλυμα μαγειρικής σόδας με θαλασσινό νερό, ενώ τα υπολείμματα των πλοκαμιών αφαιρούνται προσεκτικά με μια πλαστική κάρτα και όχι με γυμνά χέρια. Για την ανακούφιση από τον πόνο και το πρήξιμο συνιστάται η εφαρμογή κρύου επιθέματος ή παγοκύστης τυλιγμένης σε ύφασμα.
Αντίθετα, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι το ξύδι δεν πρέπει να χρησιμοποιείται σε τσιμπήματα από μωβ μέδουσα, καθώς μπορεί να επιδεινώσει την κατάσταση ενεργοποιώντας τα κνιδοκύτταρα του συγκεκριμένου είδους.
Οι περιοχές με τις περισσότερες καταγραφές
Σύμφωνα με τις μέχρι στιγμής αναφορές πολιτών και επιστημονικών παρατηρητών, αυξημένη παρουσία μωβ μεδουσών έχει καταγραφεί σε περιοχές όπως το Φισκάρδο Κεφαλονιάς, το Γαλαξίδι, ο Κορινθιακός Κόλπος, ο Παγασητικός, ο Ευβοϊκός, καθώς και στα νησιά της Σκιάθου και της Σκοπέλου.
Οι πολίτες που θέλουν να ενημερώνονται πριν επισκεφθούν κάποια παραλία μπορούν να συμβουλεύονται τις καθημερινές καταγραφές που δημοσιεύονται μέσω του προγράμματος παρακολούθησης «Jellyfish of Greece», το οποίο λειτουργεί ως δίκτυο καταγραφής παρουσίας μεδουσών στις ελληνικές θάλασσες.
