Η «λέξη αμπραγιάζ» είναι δάνειο από τα γαλλικά και αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα τεχνικού όρου που πέρασε στην καθημερινή ελληνική γλώσσα.
Η προέλευση
Η λέξη προέρχεται από το γαλλικό embrayage, το οποίο παράγεται από το ρήμα embrayer, που σημαίνει «συμπλέκω», «συνδέω τη μετάδοση της κίνησης». Η γαλλική λέξη ανάγεται στο brayer, που σχετίζεται με τη σύνδεση ή την εμπλοκή ενός μηχανισμού.
Στα ελληνικά προσαρμόστηκε φωνητικά ως αμπραγιάζ και χρησιμοποιήθηκε ευρέως από οδηγούς και μηχανικούς ήδη από τον 20ό αιώνα.
Η ελληνική εκδοχή
Η καθιερωμένη ελληνική απόδοση είναι:
- συμπλέκτης (το εξάρτημα του αυτοκινήτου)
- πεντάλ του συμπλέκτη (όταν αναφερόμαστε στο πεντάλ)
Παραδείγματα:
- «Πάτησε τον συμπλέκτη πριν αλλάξεις ταχύτητα.»
- «Το αμπραγιάζ θέλει αλλαγή.» (καθομιλουμένη)
- «Ο συμπλέκτης έχει φθαρεί.» (τεχνικά ορθότερο)
Γιατί επικράτησε το «αμπραγιάζ»;
Η γαλλική αυτοκινητιστική ορολογία κυριάρχησε στην Ελλάδα από τις αρχές έως τα μέσα του 20ού αιώνα, όταν πολλά αυτοκίνητα, ανταλλακτικά και τεχνικά εγχειρίδια προέρχονταν από τη Γαλλία. Έτσι πέρασαν στην ελληνική πολλές γαλλικές λέξεις, όπως:
- αμπραγιάζ (embrayage)
- γκαράζ (garage)
- σοφέρ (chauffeur)
- ρεπρίζ (reprise)
- ρελαντί (ralenti)
Σήμερα, στη μηχανολογική ορολογία και στα επίσημα εγχειρίδια προτιμάται η λέξη συμπλέκτης, ενώ το αμπραγιάζ παραμένει πολύ διαδεδομένο στην καθημερινή χρήση.
Μείνετε συντονισμένοι στο Proson.gr για ακόμη περισσότερες ενδιαφέρουσες και σπάνιες ελληνικές και ξενικές λέξεις που αξίζει να ανακαλύψουμε.
