Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας των πολυκατοικιών δρομολογεί το υπουργείο Δικαιοσύνης, μέσα από τη δημιουργία ενός νέου Κώδικα Ιδιοκτησίας, ο οποίος θα αντικαταστήσει το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο που βασίζεται στον νόμο του 1929.
Η μεταρρύθμιση φιλοδοξεί να εκσυγχρονίσει το καθεστώς της οριζόντιας και κάθετης ιδιοκτησίας, αντιμετωπίζοντας χρόνιες δυσλειτουργίες που προκαλούν καθυστερήσεις, συγκρούσεις μεταξύ συνιδιοκτητών και δυσκολίες στην αξιοποίηση των ακινήτων.
Στόχος η απλοποίηση της λειτουργίας των πολυκατοικιών
Βασική επιδίωξη του νέου πλαισίου είναι να περιοριστούν οι διαφωνίες μεταξύ ιδιοκτητών, να επιταχυνθεί η λήψη αποφάσεων και να διευκολυνθεί η αξιοποίηση χιλιάδων ακινήτων που σήμερα παραμένουν ουσιαστικά «δεσμευμένα» λόγω παλαιών κανονισμών ή νομικών εκκρεμοτήτων.
Παράλληλα, ο νέος Κώδικας αναμένεται να ενοποιήσει εκατοντάδες διάσπαρτες διατάξεις που έχουν θεσπιστεί τις τελευταίες δεκαετίες, δημιουργώντας ένα ενιαίο και πιο λειτουργικό θεσμικό πλαίσιο.
Διαχωρισμός και συνένωση διαμερισμάτων
Μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις αφορά τη δυνατότητα διαχωρισμού ή συνένωσης διαμερισμάτων.
Με τις νέες ρυθμίσεις, οι ιδιοκτήτες θα μπορούν να:
-
χωρίζουν μεγάλα διαμερίσματα σε δύο ανεξάρτητες κατοικίες,
-
ενώνουν γειτονικά διαμερίσματα ή χώρους,
ακόμη και όταν ο κανονισμός της πολυκατοικίας προβλέπει διαφορετικά.
Στόχος είναι να διευκολυνθεί η αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας και να αυξηθεί το διαθέσιμο στεγαστικό απόθεμα, ιδιαίτερα στα μεγάλα αστικά κέντρα.
Ταχύτερη είσπραξη κοινοχρήστων
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην αντιμετώπιση των απλήρωτων κοινοχρήστων.
Το νέο πλαίσιο προβλέπει:
-
ειδική διαδικασία ταχύτερης είσπραξης των οφειλών,
-
δυνατότητα έκδοσης διαταγής πληρωμής,
-
υποχρεωτική δημιουργία αποθεματικού,
-
υποχρεωτική ασφάλιση των πολυκατοικιών για την κάλυψη έκτακτων ζημιών και αναγκών.
Ενισχύεται ο ρόλος του διαχειριστή
Αναβαθμίζεται και ο θεσμός του διαχειριστή της πολυκατοικίας.
Ο διαχειριστής θα αποκτήσει σαφέστερες αρμοδιότητες και αυξημένες ευθύνες, ώστε να λειτουργεί όχι μόνο ως υπεύθυνος για την είσπραξη των κοινοχρήστων, αλλά και ως συντονιστής της συνολικής διαχείρισης του κτιρίου, μέσα σε ένα πιο ξεκάθαρο νομικό πλαίσιο.
Ευκολότερες αποφάσεις για επισκευές και ενεργειακές αναβαθμίσεις
Το υπουργείο επιδιώκει επίσης να διευκολύνει την υλοποίηση εργασιών συντήρησης και ενεργειακής αναβάθμισης των πολυκατοικιών.
Σήμερα, πολλές παρεμβάσεις καθυστερούν επειδή απαιτούν αυξημένες πλειοψηφίες ή ακόμη και ομοφωνία των συνιδιοκτητών.
Με τις νέες διατάξεις προβλέπεται μείωση των απαιτούμενων ποσοστών ψήφων, ανάλογα με το είδος και την αναγκαιότητα των έργων, προκειμένου να προχωρούν ευκολότερα:
-
ενεργειακές αναβαθμίσεις,
-
εγκατάσταση φωτοβολταϊκών,
-
τοποθέτηση αντλιών θερμότητας,
-
δημιουργία σταθμών φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων,
-
εργασίες συντήρησης και επισκευών.
Νέες ρυθμίσεις για κανονισμούς και βραχυχρόνιες μισθώσεις
Το σχέδιο περιλαμβάνει ακόμη:
-
ευκολότερη τροποποίηση των κανονισμών των πολυκατοικιών,
-
ταχύτερη επίλυση διαφορών μεταξύ συνιδιοκτητών ακόμη και μέσω εξωδικαστικών διαδικασιών,
-
προσαρμογή του πλαισίου στις σύγχρονες μορφές αξιοποίησης ακινήτων, όπως οι βραχυχρόνιες μισθώσεις.
Παράλληλα, προβλέπεται διασύνδεση με το Εθνικό Κτηματολόγιο, ώστε να διευκολύνονται οι μεταβιβάσεις ακινήτων με ιδιοκτησιακές ή πολεοδομικές εκκρεμότητες, καθώς και η καλύτερη αξιοποίηση αδιάθετων δικαιωμάτων δόμησης.
Πότε έρχεται το νέο νομοσχέδιο
Το έργο της ειδικής νομοπαρασκευαστικής επιτροπής αναμένεται να ολοκληρωθεί έως το φθινόπωρο του 2026. Στη συνέχεια το υπουργείο Δικαιοσύνης θα καταθέσει στη Βουλή το σχετικό νομοσχέδιο, το οποίο θα αποτελέσει το νέο ενιαίο θεσμικό πλαίσιο για τη λειτουργία των πολυκατοικιών και τις σχέσεις συνιδιοκτησίας στην Ελλάδα.
