Η εικόνα των μαζικών αποχωρήσεων λόγω φόβου αλλαγών στο ασφαλιστικό αποτελεί πλέον παρελθόν. Σήμερα, οι αποφάσεις για τη συνταξιοδότηση επηρεάζονται κυρίως από οικονομικούς και επαγγελματικούς λόγους, καθώς πολλοί ασφαλισμένοι επιδιώκουν να εξασφαλίσουν το εφάπαξ ή να συνδυάσουν τη σύνταξη με τη συνέχιση της εργασίας τους, αξιοποιώντας το ισχύον θεσμικό πλαίσιο.
Παράλληλα, για ορισμένες κατηγορίες ασφαλισμένων εξακολουθεί να υπάρχει η δυνατότητα εξόδου πριν από τη συμπλήρωση του 62ου έτους της ηλικίας, ακόμη και χωρίς 40 χρόνια ασφάλισης, υπό την προϋπόθεση ότι έχουν θεμελιώσει δικαίωμα με τις παλαιότερες διατάξεις.
Τα πλασματικά έτη παραμένουν το «κλειδί»
Καθοριστικό ρόλο στον ασφαλιστικό σχεδιασμό εξακολουθούν να διαδραματίζουν τα πλασματικά έτη, τα οποία επιτρέπουν σε πολλούς ασφαλισμένους να συμπληρώσουν τον απαιτούμενο χρόνο ασφάλισης και να κατοχυρώσουν ευνοϊκότερα όρια ηλικίας.
Η συμπλήρωση 40 ετών ασφάλισης οδηγεί στο υψηλότερο ποσοστό ανταποδοτικής σύνταξης, ακόμη και για ασφαλισμένους που μπορούν να αποχωρήσουν με 35ετία. Σε αρκετές περιπτώσεις, η αναγνώριση πλασματικών ετών επιτρέπει τη συμπλήρωση του απαιτούμενου χρόνου αναδρομικά, ιδίως για τη θεμελίωση δικαιωμάτων κατά την περίοδο 2010-2012.
Στον ιδιωτικό τομέα, ιδιαίτερη σημασία έχει και το εφάπαξ που συνδέεται με την αποχώρηση από την εργασία, καθώς οι μισθωτοί μπορούν να λάβουν ποσό που αντιστοιχεί στο 40% της νόμιμης αποζημίωσης απόλυσης (χωρίς προειδοποίηση), υπό την προϋπόθεση ότι αποχωρούν με πλήρη και όχι μειωμένη σύνταξη.
Ποιοι μπορούν να αποχωρήσουν πριν από τα 62
Δικαίωμα πρόωρης συνταξιοδότησης εξακολουθούν να διατηρούν συγκεκριμένες κατηγορίες ασφαλισμένων, εφόσον είναι «παλαιοί ασφαλισμένοι» (με πρώτη ασφάλιση πριν από το 1993) και είχαν θεμελιώσει τις απαιτούμενες προϋποθέσεις την περίοδο 2010-2012.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:
- μητέρες και γονείς με ανήλικο τέκνο που είχαν συμπληρώσει τις απαιτούμενες ημέρες ή έτη ασφάλισης στις μεταβατικές περιόδους,
- τρίτεκνοι δημόσιοι υπάλληλοι που θεμελίωσαν δικαίωμα με τις ευνοϊκές διατάξεις,
- ασφαλισμένοι στα Βαρέα και Ανθυγιεινά Επαγγέλματα που πληρούν τις ειδικές προϋποθέσεις ενσήμων,
- εργαζόμενοι σε Δημόσιο, ΔΕΚΟ και ειδικά ταμεία με 35ετία,
- ασφαλισμένοι που δικαιούνται μειωμένη σύνταξη βάσει των μεταβατικών διατάξεων.
Σε αρκετές περιπτώσεις, η εξαγορά πλασματικών ετών μπορεί να συμπληρώσει αναδρομικά τον απαιτούμενο χρόνο ασφάλισης, επιτρέποντας την κατοχύρωση των ευνοϊκών ορίων ηλικίας που ίσχυαν πριν από τις ασφαλιστικές μεταρρυθμίσεις.
Συνταξιοδότηση και συνέχιση της εργασίας
Ένας ακόμη λόγος που οδηγεί σήμερα αρκετούς ασφαλισμένους στην έξοδο είναι η δυνατότητα συνέχισης της επαγγελματικής δραστηριότητας μετά τη συνταξιοδότηση. Η συγκεκριμένη επιλογή αξιοποιείται κυρίως από ελεύθερους επαγγελματίες, εξειδικευμένους τεχνίτες και επαγγέλματα με αυξημένη ζήτηση, ενώ διευκολύνει και εργαζομένους του ευρύτερου δημόσιου τομέα, καθώς δεν απαιτείται πλέον η παραίτηση από την υπηρεσία για τη λήψη σύνταξης.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι κάθε περίπτωση είναι διαφορετική και η αξιοποίηση των πλασματικών ετών ή των μεταβατικών διατάξεων προϋποθέτει εξατομικευμένο ασφαλιστικό έλεγχο, καθώς οι προϋποθέσεις διαφέρουν ανάλογα με το Ταμείο, το έτος θεμελίωσης και τον ασφαλιστικό βίο του κάθε εργαζομένου.
