Τις τελευταίες ημέρες δημοσιεύματα του εξωτερικού και αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης υποστηρίζουν ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση καταργεί τις εξάδες εμφιαλωμένου νερού από τα σούπερ μάρκετ.
Ωστόσο, από τη μελέτη του νέου Κανονισμού (ΕΕ) 2025/40, των διευκρινίσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αλλά και αναλύσεων διεθνών μέσων, όπως το Reuters, προκύπτει ότι ο συγκεκριμένος ισχυρισμός είναι παραπλανητικός.
Ο νέος Κανονισμός (ΕΕ) 2025/40 για τις συσκευασίες και τα απόβλητα συσκευασιών δεν προβλέπει την κατάργηση των πολυσυσκευασιών. Στόχος του είναι ο περιορισμός των περιττών πλαστικών συσκευασιών μίας χρήσης, στο πλαίσιο της προσπάθειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη μείωση των απορριμμάτων, την ενίσχυση της ανακύκλωσης και την προώθηση της επαναχρησιμοποίησης υλικών.
Δεν καταργούνται οι εξάδες, αλλά το πλαστικό που τις «δένει»
Η βασική παρανόηση αφορά τον τρόπο συσκευασίας και όχι το ίδιο το προϊόν. Οι εξάδες εμφιαλωμένου νερού ή αναψυκτικών δεν αποσύρονται από τα ράφια των σούπερ μάρκετ. Αυτό που αλλάζει σταδιακά είναι ο τρόπος με τον οποίο θα διατίθενται στην αγορά.
Οι κλασικές διαφανείς πλαστικές μεμβράνες (shrink film) και οι πλαστικοί δακτύλιοι που χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για να συγκρατούν πολλά προϊόντα μαζί θα περιοριστούν, καθώς θεωρούνται περιττές πλαστικές συσκευασίες μίας χρήσης. Στη θέση τους, οι επιχειρήσεις θα μπορούν να χρησιμοποιούν χάρτινες ταινίες, χαρτονένιες βάσεις ή άλλες ανακυκλώσιμες μορφές συσκευασίας.
Η φιλοσοφία του νέου κανονισμού είναι η μείωση της χρήσης πλαστικού, ο περιορισμός των απορριμμάτων και η ενίσχυση της επαναχρησιμοποίησης. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, κάθε Ευρωπαίος παράγει σήμερα περισσότερα από 180 κιλά απορριμμάτων συσκευασίας ετησίως, με τις ποσότητες να αυξάνονται σχεδόν κάθε χρόνο.
Η νέα νομοθεσία δεν περιορίζεται μόνο στις συσκευασίες εμφιαλωμένου νερού. Προβλέπει ακόμη αυστηρότερους κανόνες για τον σχεδιασμό των συσκευασιών, περιορισμό της περιττής χρήσης υλικών, ενιαία σήμανση ανακύκλωσης και αυξημένη αξιοποίηση ανακυκλωμένου πλαστικού σε πολλές κατηγορίες προϊόντων.
Οι αντιδράσεις της βιομηχανίας
Οι αλλαγές δεν βρίσκουν σύμφωνους όλους τους παραγωγούς. Επιχειρήσεις του κλάδου τροφίμων, ποτών και λιανεμπορίου εκτιμούν ότι οι νέες απαιτήσεις θα επιφέρουν σημαντικό κόστος προσαρμογής, καθώς θα απαιτηθούν νέες γραμμές παραγωγής, διαφορετικές λύσεις συσκευασίας και επενδύσεις εκατομμυρίων ευρώ.
Όπως επισημαίνει σε πρόσφατη ανάλυσή του το Reuters, η ευρωπαϊκή βιομηχανία βρίσκεται ήδη στη διαδικασία αναζήτησης νέων λύσεων επαναχρησιμοποιούμενων συσκευασιών, ενώ μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ και πολυεθνικές δοκιμάζουν νέα μοντέλα σε χώρες όπως η Γαλλία, η Γερμανία, το Βέλγιο και η Δανία.
Παράλληλα, αρκετές επιχειρήσεις επισημαίνουν ότι η αποτελεσματικότητα των μέτρων θα εξαρτηθεί τόσο από το κόστος εφαρμογής όσο και από το κατά πόσο οι καταναλωτές θα υιοθετήσουν τις νέες πρακτικές.
Πότε τίθενται σε εφαρμογή οι αλλαγές
Από το 2030 όλες οι συσκευασίες που θα διατίθενται στην αγορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα πρέπει να πληρούν συγκεκριμένες προδιαγραφές ανακυκλωσιμότητας, ενώ θα τεθούν σε ισχύ και νέοι στόχοι για την επαναχρησιμοποίηση συσκευασιών σε διάφορους κλάδους της αγοράς.
