Η αντιμετώπιση της λειψυδρίας και της αυξανόμενης πίεσης στους υδάτινους πόρους της χώρας βρίσκεται στο επίκεντρο του νέου σχεδιασμού του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με στόχο τη δημιουργία ενός πιο αποτελεσματικού και ανθεκτικού συστήματος διαχείρισης του νερού.
Μετά την ολοκλήρωση ή δρομολόγηση 103 έργων σε 63 δήμους της χώρας συνολικού ύψους 142 εκατομμυρίων ευρώ, το υπουργείο ανακοίνωσε νέο κύκλο χρηματοδότησης για έργα ύδρευσης, με συνολικό προϋπολογισμό που μπορεί να φτάσει έως και τα 65 εκατομμύρια ευρώ.
Η νέα πρόσκληση εντάσσεται στον συνολικό σχεδιασμό για την ασφάλεια του νερού, την αναβάθμιση των υποδομών και την καλύτερη αξιοποίηση των διαθέσιμων αποθεμάτων.
Νέα στρατηγική για τη διαχείριση του νερού στην Ελλάδα
Η κυβέρνηση προωθεί μια συνολική μεταρρύθμιση στον τομέα των υδάτων, με στόχο να αντιμετωπιστούν χρόνια προβλήματα όπως ο κατακερματισμός των φορέων, οι απώλειες στα δίκτυα και η αδυναμία πολλών οργανισμών να υλοποιήσουν μεγάλα έργα υποδομής.
Το νέο πλαίσιο περιλαμβάνει την πρώτη «Εθνική Στρατηγική για τα Ύδατα», καθώς και ένα εκτεταμένο πρόγραμμα παρεμβάσεων που αφορά:
έργα αφαλάτωσης, επισκευή και αναβάθμιση παλαιών δικτύων ύδρευσης, νέες υποδομές μεταφοράς νερού, γεωτρήσεις, μονάδες επεξεργασίας και νέες δεξαμενές.
Παράλληλα, προβλέπεται η αντιμετώπιση των χρεών των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ) προς τους παρόχους ενέργειας, συνολικού ύψους περίπου 200 εκατομμυρίων ευρώ.
ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ γίνονται οι βασικοί πυλώνες διαχείρισης
Σημαντική αλλαγή που φέρνει η μεταρρύθμιση είναι η διεύρυνση του ρόλου της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ, οι οποίες θα αναλάβουν μεγαλύτερες περιοχές ευθύνης.
Η ΕΥΔΑΠ επεκτείνει τις αρμοδιότητές της στην ηπειρωτική Αττική, αλλά και σε περιοχές όπως η Βοιωτία, η Φωκίδα και η Εύβοια, ενώ για πρώτη φορά αναλαμβάνει και αρμοδιότητες που σχετίζονται με την άρδευση.
Αντίστοιχα, η ΕΥΑΘ επεκτείνει τη δραστηριότητά της στη Θεσσαλονίκη και τη Χαλκιδική, με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας των υπηρεσιών και τη μείωση των απωλειών νερού.
Συνολικά, προβλέπεται η ενσωμάτωση δεκάδων παρόχων ύδρευσης και άρδευσης στους δύο μεγάλους δημόσιους οργανισμούς.
Γιατί αλλάζει το μοντέλο διαχείρισης
Σήμερα στην Ελλάδα λειτουργούν περισσότεροι από 735 διαφορετικοί φορείς που σχετίζονται με την ύδρευση, την αποχέτευση και την άρδευση.
Το υπουργείο υποστηρίζει ότι ο μεγάλος αριθμός οργανισμών δημιουργεί προβλήματα όπως:
αυξημένο λειτουργικό κόστος, δυσκολία χρηματοδότησης έργων, παλαιά δίκτυα, μεγάλες απώλειες νερού και έλλειψη ενιαίου σχεδιασμού απέναντι στην κλιματική κρίση.
Με τη νέα προσέγγιση επιδιώκεται η δημιουργία ενός πιο οργανωμένου συστήματος, με καλύτερο προγραμματισμό επενδύσεων και μεγαλύτερη δυνατότητα αξιοποίησης ευρωπαϊκών και διεθνών χρηματοδοτικών εργαλείων.
Τι προβλέπεται για τους εργαζόμενους
Σημαντική πρόβλεψη της μεταρρύθμισης αφορά και το προσωπικό των φορέων που θα ενσωματωθούν.
Οι εργαζόμενοι των ΔΕΥΑ και των οργανισμών εγγείων βελτιώσεων θα μεταφερθούν σε ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ με διασφάλιση των εργασιακών τους δικαιωμάτων.
Παράλληλα, προβλέπεται ότι οι εργαζόμενοι θα συνεχίσουν αρχικά να παρέχουν τις υπηρεσίες τους στις περιοχές όπου ήδη δραστηριοποιούνται, ώστε να διατηρηθεί η γνώση των τοπικών δικτύων.
Αντιμετώπιση της λειψυδρίας με νέες επενδύσεις
Η κλιματική αλλαγή έχει αυξήσει τις πιέσεις στους υδάτινους πόρους, με πολλά σημεία της χώρας να αντιμετωπίζουν περιόδους μειωμένων αποθεμάτων νερού.
Για τον λόγο αυτό, το υπουργείο προχωρά σε ένα ευρύτερο επενδυτικό σχέδιο που περιλαμβάνει νέα έργα και χρηματοδοτήσεις για την ενίσχυση της υδατικής ασφάλειας.
Στόχος είναι η εξασφάλιση ποιοτικού, ασφαλούς και οικονομικά προσιτού νερού για όλους τους πολίτες, αλλά και η προστασία των αγροτικών περιοχών που εξαρτώνται από την άρδευση.
Η εικόνα της ξηρασίας στην Ελλάδα
Σύμφωνα με ανάλυση της ομάδας Meteo του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, οι συνθήκες υγρασίας του εδάφους παρουσιάζουν διαφοροποιήσεις ανά περιοχή.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι μεγάλο μέρος της χώρας διατηρεί ακόμη σχετικά αυξημένα επίπεδα υγρασίας για την εποχή, ωστόσο σε ορισμένες περιοχές καταγράφονται ενδείξεις ξηρασίας.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στη γεωργία, καθώς η υγρασία στα βαθύτερα στρώματα του εδάφους αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την ανάπτυξη των καλλιεργειών.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η σωστή διαχείριση των υδάτων αποτελεί πλέον αναγκαία προϋπόθεση για την προσαρμογή της χώρας στις νέες συνθήκες που δημιουργεί η κλιματική κρίση.
Στόχος ένα πιο ασφαλές μέλλον για το νερό
Η νέα πολιτική για τα ύδατα επιχειρεί να αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο οργανώνεται η διαχείριση του νερού στην Ελλάδα.
Με μεγαλύτερες υποδομές, ενιαίο σχεδιασμό και ενίσχυση των δημόσιων παρόχων, το υπουργείο επιδιώκει να δημιουργήσει ένα σύστημα που θα μπορεί να ανταποκριθεί στις ανάγκες των επόμενων δεκαετιών.
Η προστασία του νερού, η μείωση της σπατάλης και η αντιμετώπιση της λειψυδρίας αποτελούν πλέον βασικές προτεραιότητες για τη χώρα.
