Η παρουσία φιδιών στην ελληνική ύπαιθρο δεν είναι ασυνήθιστη, ιδιαίτερα τους ανοιξιάτικους και καλοκαιρινούς μήνες. Πεζοπόροι, αγρότες, εκδρομείς αλλά και όσοι διαθέτουν εξοχικό ή κήπο είναι πιθανό να βρεθούν αντιμέτωποι με ένα φίδι, γεγονός που συχνά προκαλεί φόβο και πανικό.
Ωστόσο, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι τα περισσότερα φίδια δεν αποτελούν απειλή για τον άνθρωπο και επιτίθενται μόνο όταν αισθανθούν ότι κινδυνεύουν. Η σωστή ενημέρωση και η ψύχραιμη αντίδραση μπορούν να αποτρέψουν δυσάρεστες καταστάσεις.
Η οχιά είναι το μοναδικό επικίνδυνο φίδι στην Ελλάδα
Στη χώρα μας ζουν αρκετά είδη φιδιών, όμως μόνο η οχιά διαθέτει δηλητήριο που μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές στον άνθρωπο. Τα περισσότερα από τα υπόλοιπα είδη είναι ακίνδυνα και διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στο οικοσύστημα, καθώς συμβάλλουν στον έλεγχο των πληθυσμών τρωκτικών και άλλων μικρών ζώων.
Η οχιά αναγνωρίζεται από το κοντό και σχετικά χοντρό σώμα της, το τριγωνικό κεφάλι που ξεχωρίζει από τον λαιμό και το χαρακτηριστικό ζιγκ-ζαγκ σχέδιο στην πλάτη. Σε αρκετές περιπτώσεις φέρει και ένα μικρό "κερατάκι" στη μύτη.
Αντίθετα, φίδια όπως η δενδρογαλιά ή ο σαπίτης συχνά παρεξηγούνται και θανατώνονται άδικα, παρότι δεν αποτελούν ουσιαστική απειλή για τον άνθρωπο.
Τι πρέπει να κάνετε αν συναντήσετε φίδι
Αν δείτε φίδι στον δρόμο, στον κήπο ή κατά τη διάρκεια μιας πεζοπορίας, το σημαντικότερο είναι να διατηρήσετε την ψυχραιμία σας.
Οι ειδικοί συνιστούν:
- Μην πλησιάσετε το φίδι και μην επιχειρήσετε να το πιάσετε ή να το σκοτώσετε.
- Σταθείτε ακίνητοι για λίγα δευτερόλεπτα ώστε να του δώσετε χώρο να απομακρυνθεί.
- Υποχωρήστε αργά, χωρίς απότομες κινήσεις.
- Αν βρίσκεστε στην ύπαιθρο, προτιμήστε κλειστά παπούτσια ή μπότες και αποφύγετε τα ψηλά χόρτα και τις πυκνές φυτεύσεις.
- Κάνετε αισθητή την παρουσία σας περπατώντας σταθερά, καθώς οι κραδασμοί συνήθως απομακρύνουν τα φίδια πριν τα συναντήσετε.
Δάγκωμα από φίδι: Οι πρώτες βοήθειες και τα λάθη που δεν πρέπει να κάνετε
Σε περίπτωση δαγκώματος, η άμεση ιατρική αξιολόγηση είναι απαραίτητη, ακόμη κι αν δεν γνωρίζετε αν πρόκειται για οχιά ή άλλο είδος.
Τα πρώτα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν έντονο πόνο, πρήξιμο και ερυθρότητα στην περιοχή του τραύματος, ενώ σε πιο σοβαρές περιπτώσεις ενδέχεται να εμφανιστούν ζάλη, έντονη εφίδρωση, αδυναμία ή δυσκολία στην αναπνοή.
Μέχρι να φτάσει ο τραυματίας σε νοσοκομείο ή Κέντρο Υγείας:
- Καλέστε άμεσα το 166 ή το 112 ή μεταφέρετε τον τραυματία στο πλησιέστερο νοσοκομείο.
- Κρατήστε τον ήρεμο και περιορίστε τις κινήσεις του.
- Το τραυματισμένο άκρο πρέπει να παραμείνει όσο γίνεται ακίνητο και σε χαμηλότερο επίπεδο από την καρδιά.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι δεν πρέπει να γίνονται τομές στο σημείο του δαγκώματος, να επιχειρείται αναρρόφηση του δηλητηρίου με το στόμα ή να εφαρμόζονται πάγος, αλκοόλ ή άλλα υλικά στην πληγή. Το αντίδοτο, όταν απαιτείται, χορηγείται αποκλειστικά από ιατρικό προσωπικό.
Τα σημάδια που δείχνουν ότι μπορεί να υπάρχει φίδι στον κήπο
Η παρουσία ενός φιδιού στον κήπο δεν είναι πάντοτε εύκολο να γίνει αντιληπτή, καθώς τα ερπετά κρύβονται αποτελεσματικά κάτω από πέτρες, θάμνους ή ξύλα.
Πέντε ενδείξεις που μπορεί να μαρτυρούν την παρουσία τους είναι:
- Απολεπισμένο δέρμα φιδιού κοντά σε παρτέρια, τοίχους ή αποθήκες.
- Περιττώματα με υπολείμματα μικρών οστών ή φτερών.
- Κυματοειδή ίχνη στο χώμα ή στη σκόνη.
- Έντονη και ασυνήθιστη δραστηριότητα βατράχων, που αποτελούν λεία των φιδιών.
- Επίμονο γάβγισμα ή έντονη όσφρηση των κατοικίδιων σε συγκεκριμένο σημείο του κήπου.
Η πρόληψη είναι η καλύτερη προστασία
Οι ειδικοί υπενθυμίζουν ότι τα φίδια δεν αναζητούν επαφή με τον άνθρωπο και, στις περισσότερες περιπτώσεις, θα απομακρυνθούν μόνα τους αν δεν αισθανθούν απειλή.
