Μπορεί το ποσό στον τραπεζικό λογαριασμό να παραμένει σταθερό ή ακόμη και να αυξάνεται ελαφρώς χάρη στους τόκους, όμως η πραγματική του αξία μπορεί να μειώνεται χρόνο με τον χρόνο. Ο λόγος είναι η διαφορά ανάμεσα στα επιτόκια των καταθέσεων και τον πληθωρισμό.
Το 2025, η πραγματική απόδοση των καταθέσεων στην Ελλάδα διαμορφώθηκε περίπου στο -2,5%, καθώς τα τραπεζικά επιτόκια παρέμειναν αρκετά χαμηλότερα από τον ρυθμό αύξησης των τιμών.
Έτσι, οι τόκοι που εισέπραξαν οι καταθέτες δεν κατάφεραν να αντισταθμίσουν την απώλεια αγοραστικής δύναμης, με το κόστος για τις αποταμιεύσεις να υπολογίζεται σε περίπου 3,9 δισ. ευρώ μέσα σε έναν χρόνο.
Μικροί τόκοι, μεγαλύτερη απώλεια αγοραστικής δύναμης
Το 2025, οι συνολικές καταθέσεις ανέρχονταν περίπου στα 155 δισ. ευρώ, ενώ το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο διαμορφώθηκε μόλις στο 0,31%.
Με αυτά τα δεδομένα, οι συνολικοί τόκοι που εισπράχθηκαν από τους καταθέτες υπολογίζονται κοντά στα 480 εκατ. ευρώ.
Την ίδια στιγμή, ο μέσος πληθωρισμός έφτασε το 2,9%. Η διαφορά ανάμεσα στα δύο ποσοστά μεταφράζεται σε αρνητική πραγματική απόδοση περίπου 2,5%.
Με απλά λόγια, τα χρήματα μπορεί να παραμένουν στον λογαριασμό, όμως με αυτά μπορεί κάποιος να αγοράσει λιγότερα προϊόντα και υπηρεσίες σε σχέση με έναν χρόνο νωρίτερα.
Για μια κατάθεση 10.000 ευρώ, για παράδειγμα, επιτόκιο 0,31% αντιστοιχεί σε μόλις 31 ευρώ τόκους προ φόρων. Αν οι τιμές αυξάνονται πολύ ταχύτερα, η πραγματική αξία του κεφαλαίου μειώνεται, ακόμη κι αν το ποσό που εμφανίζεται στον λογαριασμό δεν έχει αλλάξει.
Πάνω από 23 δισ. ευρώ η απώλεια στην τετραετία
Η εικόνα δεν αφορά μόνο το 2025. Η πίεση στις αποταμιεύσεις ξεκίνησε ήδη από το 2022, όταν η ενεργειακή κρίση οδήγησε τον πληθωρισμό στο 9,2%.
Κατά την περίοδο 2022-2025, οι αποταμιευτές εκτιμάται ότι εισέπραξαν περίπου 2 δισ. ευρώ σε τόκους, την ώρα που η άνοδος των τιμών «ροκάνισε» περίπου 24 δισ. ευρώ από την αγοραστική δύναμη των καταθέσεων.
Η καθαρή απώλεια, μετά την αφαίρεση των τόκων, ξεπερνά έτσι τα 23 δισ. ευρώ.
Το πρόβλημα είναι ότι η απώλεια αυτή δεν εμφανίζεται ως μείωση του υπολοίπου στον τραπεζικό λογαριασμό. Γίνεται όμως αισθητή στην καθημερινότητα, όταν το ίδιο ποσό δεν επαρκεί πλέον για την αγορά των ίδιων αγαθών και υπηρεσιών.
Η πίεση συνεχίζεται και το 2026
Η εικόνα παραμένει δύσκολη και το 2026, καθώς οι αποδόσεις των καταθέσεων, ακόμη και σε αρκετές περιπτώσεις προθεσμιακών προϊόντων, εξακολουθούν να κινούνται σε επίπεδα που δεν καλύπτουν πλήρως τον πληθωρισμό.
