Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται η επιδημιολογική έξαρση του ιού του Δυτικού Νείλου στην Ευρώπη, με τις υγειονομικές αρχές να παρακολουθούν στενά την κατάσταση. Η μετάδοση του ιού, ο οποίος μεταδίδεται κυρίως μέσω τσιμπήματος μολυσμένων κουνουπιών, αναμένεται να συνεχιστεί και τους επόμενους μήνες, με τη διάρκεια της περιόδου αυξημένου κινδύνου να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις καιρικές συνθήκες.
Το μεγαλύτερο επιδημιολογικό βάρος εντοπίζεται στη Νότια Ευρώπη, με την Ελλάδα και την Ιταλία να καταγράφουν σημαντική δραστηριότητα.
Στο επίκεντρο η Ελλάδα – Μεγάλη διασπορά στην Αττική
Στη χώρα μας, σύμφωνα με τα επικαιροποιημένα στοιχεία του ΕΟΔΥ έως τις 26 Αυγούστου, έχουν καταγραφεί 232 εγχώρια κρούσματα του ιού του Δυτικού Νείλου.
Από αυτά, 75 περιστατικά καταγράφηκαν μέσα σε μόλις μία εβδομάδα, γεγονός που αποτυπώνει την ταχύτητα με την οποία εξαπλώνεται ο ιός.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί ο αριθμός των ασθενών που εμφάνισαν σοβαρές επιπλοκές. Συνολικά, 165 άνθρωποι παρουσίασαν νευρολογικές εκδηλώσεις, όπως εγκεφαλίτιδα, μηνιγγίτιδα ή οξεία χαλαρή παράλυση.
Παράλληλα, 67 ασθενείς εμφάνισαν ηπιότερα συμπτώματα, ενώ 13 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους από επιπλοκές που συνδέονται με τη λοίμωξη.
Η γεωγραφική εξάπλωση έχει επίσης διευρυνθεί σημαντικά, καθώς 61 δήμοι περιλαμβάνονται πλέον στις επηρεαζόμενες περιοχές, με 13 νέες περιοχές να προστίθενται μέσα σε μία εβδομάδα.
Γιατί τα πραγματικά κρούσματα είναι περισσότερα
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι τα καταγεγραμμένα περιστατικά δεν αποτυπώνουν το πραγματικό μέγεθος της διασποράς.
Ο λόγος είναι ότι η μεγάλη πλειονότητα όσων μολύνονται από τον ιό δεν εμφανίζει συμπτώματα. Έτσι, αρκετές λοιμώξεις δεν εντοπίζονται ποτέ και δεν καταγράφονται στις επίσημες επιδημιολογικές αναφορές.
Μεταξύ των περιστατικών που έχουν καταγραφεί φέτος βρίσκεται και ένα 13χρονο αγόρι στην Αττική, το οποίο εμφάνισε νευρολογικές επιπλοκές. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, το παιδί ανταποκρίθηκε στη νοσηλεία και την αγωγή, ανάρρωσε πλήρως και έχει επιστρέψει στο σπίτι του.
Ο χάρτης του ECDC για τον ιό του Δυτικού Νείλου
Για την παρακολούθηση της εξάπλωσης σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC) έχει θέσει σε λειτουργία διαδραστικό χάρτη, ο οποίος επικαιροποιείται σε εβδομαδιαία βάση.
Στον χάρτη καταγράφονται οι περιοχές όπου έχει εντοπιστεί αυξημένη δραστηριότητα του ιού, οι νέες εστίες μετάδοσης, αλλά και οι περιοχές στις οποίες εφαρμόζονται ειδικά μέτρα στις αιμοδοσίες.
Τα στοιχεία του ECDC εμφανίζονται χαμηλότερα από τα εθνικά δεδομένα της Ελλάδας, καθώς υπάρχει χρονική καθυστέρηση στην ενσωμάτωση των αναφορών από τις επιμέρους χώρες.
Αυξημένο το ιικό φορτίο στα κουνούπια
Καθοριστικό ρόλο στην αύξηση των περιστατικών φαίνεται να διαδραματίζει και η αυξημένη παρουσία του ιού στον πληθυσμό των κουνουπιών.
Ο πρόεδρος του ΕΟΔΥ, καθηγητής Πνευμονολογίας Θεόδωρος Βασιλακόπουλος, έχει επισημάνει ότι το ιικό φορτίο στα κουνούπια είναι φέτος υψηλότερο σε σχέση με την προηγούμενη περίοδο.
Παράλληλα, οι αρμόδιες υπηρεσίες έχουν προχωρήσει σε περισσότερους ψεκασμούς, οι οποίοι, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, είναι αυξημένοι κατά περίπου 30% σε σχέση με πέρυσι.
Ωστόσο, όπως επισημαίνεται, η εξέλιξη της επιδημιολογικής εικόνας δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τους ψεκασμούς και τα μέτρα καταπολέμησης των κουνουπιών.
Τι πρέπει να προσέχουν οι πολίτες
Η αυξημένη κυκλοφορία του ιού καθιστά ιδιαίτερα σημαντικά τα ατομικά μέτρα προστασίας από τα τσιμπήματα κουνουπιών.
Η χρήση εντομοαπωθητικών, η επιλογή κατάλληλου ρουχισμού και η αποφυγή έκθεσης σε ώρες και σημεία όπου υπάρχει αυξημένη δραστηριότητα κουνουπιών αποτελούν βασικά μέτρα περιορισμού του κινδύνου.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται από τις ευάλωτες ομάδες, καθώς η λοίμωξη μπορεί, σε ορισμένες περιπτώσεις, να προκαλέσει σοβαρές νευρολογικές επιπλοκές.
Έρχεται φορητό τεστ ταχείας διάγνωσης
Την ίδια ώρα, ερευνητική ομάδα από την Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ εργάζεται για την ανάπτυξη ενός φορητού τεστ ταχείας διάγνωσης.
Πρόκειται για ένα point-of-care test, το οποίο θα μπορούσε να επιτρέψει την ταχύτερη ανίχνευση του ιού χωρίς να απαιτείται η ίδια διαδικασία που ακολουθείται σε ένα πλήρως εξοπλισμένο εργαστήριο.
Η ανάπτυξη ενός τέτοιου εργαλείου θα μπορούσε να συμβάλει στην άμεση διάγνωση και καλύτερη επιδημιολογική επιτήρηση, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου καταγράφεται αυξημένη κυκλοφορία του ιού.
Μέχρι πότε αναμένεται να συνεχιστεί η έξαρση
Η δραστηριότητα του ιού του Δυτικού Νείλου συνδέεται άμεσα με την παρουσία και τη δραστηριότητα των κουνουπιών.
Για τον λόγο αυτό, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η περίοδος αυξημένης μετάδοσης μπορεί να συνεχιστεί έως και τον Οκτώβριο, εφόσον οι καιρικές συνθήκες εξακολουθήσουν να ευνοούν την κυκλοφορία των κουνουπιών.
Με 232 καταγεγραμμένα κρούσματα, 165 περιστατικά με νευρολογικές εκδηλώσεις και 13 θανάτους, η Ελλάδα βρίσκεται ήδη στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής επιδημιολογικής επιτήρησης, ενώ η Αττική αποτελεί μία από τις περιοχές με τη σημαντικότερη δραστηριότητα.
