Νέα χρηματοδοτική «ανάσα» για την αναβάθμιση των υποδομών ύδρευσης και αστικών λυμάτων δίνει το ΕΣΠΑ 2021-2027, καθώς επανεκδόθηκε η πρόσκληση για την υλοποίηση προγραμμάτων ολιστικής διαχείρισης των υδάτινων πόρων.
Η απόφαση ελήφθη από τον Αναπληρωτή Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκο Παπαθανάση, στο πλαίσιο του Προγράμματος «Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή», με τη νέα πρόσκληση να προβλέπει συνολικό προϋπολογισμό 140 εκατ. ευρώ.
Στόχος είναι η υλοποίηση παρεμβάσεων που δεν θα περιορίζονται μόνο στην ύδρευση ή την αποχέτευση, αλλά θα αντιμετωπίζουν συνολικά τον κύκλο του νερού, από την παροχή πόσιμου νερού έως τη διαχείριση λυμάτων, ομβρίων και ενεργειακών αναγκών.
Ποιοι φορείς συμμετέχουν
Η πρόσκληση απευθύνεται σε συγκεκριμένους φορείς, οι οποίοι θα υλοποιήσουν τα πιλοτικά προγράμματα στις επιλεγμένες περιοχές.
Στους δικαιούχους περιλαμβάνονται η ΕΥΔΑΠ Α.Ε., ο Δήμος Κασσάνδρας, η ΔΕΥΑ Ρεθύμνου, η ΔΕΥΑ Κορίνθου και η ΔΕΥΑ Αλεξανδρούπολης.
Η επανέκδοση της πρόσκλησης έρχεται μετά την προηγούμενη διαδικασία, με νεότερη διαφοροποίηση την ένταξη της ΕΥΔΑΠ στους δικαιούχους.
Ποιες περιοχές θα beneficiωθούν
Οι παρεμβάσεις θα εφαρμοστούν πιλοτικά σε τέσσερις γεωγραφικές περιοχές, οι οποίες έχουν επιλεγεί με βάση τις ανάγκες και τις ιδιαίτερες συνθήκες που αντιμετωπίζουν.
Πρόκειται για τον Υγρότοπο Έβρου – Αλεξανδρούπολη, τον Κορινθιακό και τον Σαρωνικό Κόλπο, την Κασσάνδρα Χαλκιδικής και το Ρέθυμνο.
Οι τέσσερις περιοχές αποτελούν ήδη τον βασικό πυρήνα του σχεδιασμού για την ολιστική προσέγγιση στη διαχείριση του νερού και των αστικών λυμάτων.
Τι έργα θα χρηματοδοτηθούν
Το πρόγραμμα δεν αφορά μόνο την κατασκευή νέων δικτύων. Η φιλοσοφία της δράσης είναι η ολιστική και βιώσιμη διαχείριση του νερού, με παρεμβάσεις που καλύπτουν διαφορετικές ανάγκες κάθε περιοχής.
Στο πλαίσιο των προγραμμάτων μπορούν να περιλαμβάνονται έργα για πόσιμο νερό, αστικά λύματα και όμβρια ύδατα, αλλά και δράσεις για τη διαχείριση της ιλύος και την επαναχρησιμοποίηση επεξεργασμένων λυμάτων.
Παράλληλα, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον ψηφιακό μετασχηματισμό των δικτύων, με έξυπνη μέτρηση και τηλεμετρία, καθώς και στην ενεργειακή αποδοτικότητα των υποδομών.
Στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται ακόμη η συνδεσιμότητα με τα δίκτυα, η ευαισθητοποίηση των πολιτών και δράσεις εξοικονόμησης νερού σε κατοικίες και επιχειρήσεις.
Το νέο μοντέλο στη διαχείριση του νερού
Βασική αρχή του προγράμματος είναι ότι οι μελλοντικές επενδύσεις στον τομέα του νερού και των λυμάτων δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται αποσπασματικά.
Αντίθετα, απαιτείται ενιαίος σχεδιασμός, ο οποίος θα συνδέει τις ανάγκες ύδρευσης, αποχέτευσης, διαχείρισης ομβρίων, ενεργειακής κατανάλωσης και προστασίας του περιβάλλοντος.
Στόχος είναι οι πάροχοι υπηρεσιών ύδατος να διαθέτουν την απαραίτητη επιχειρησιακή επάρκεια, ώστε να μπορούν να σχεδιάζουν, να υλοποιούν και να λειτουργούν αποτελεσματικά τις υποδομές που δημιουργούνται.
Παράλληλα, το μοντέλο προβλέπει ότι η παροχή υπηρεσιών προς τους πολίτες θα πρέπει να γίνεται σε 24ωρη βάση και με οικονομικά αποδεκτούς όρους.
Ψηφιακά δίκτυα και εξοικονόμηση νερού
Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία των νέων παρεμβάσεων είναι η προσπάθεια για περιορισμό των απωλειών νερού και καλύτερο έλεγχο των δικτύων.
Η χρήση έξυπνων μετρητών, συστημάτων τηλεμετρίας και ψηφιακών εργαλείων μπορεί να επιτρέψει στους παρόχους να εντοπίζουν προβλήματα ταχύτερα και να έχουν καλύτερη εικόνα της κατανάλωσης.
Παράλληλα, οι δράσεις εξοικονόμησης θα απευθύνονται και σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις, με στόχο τη μείωση της κατανάλωσης και την πιο ορθολογική αξιοποίηση ενός ολοένα πιο πολύτιμου φυσικού πόρου.
Γιατί είναι σημαντική η επένδυση
Η ανάγκη εκσυγχρονισμού των υποδομών νερού γίνεται ακόμη πιο έντονη εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής και των πιέσεων στους διαθέσιμους υδατικούς πόρους.
Το πρόγραμμα «Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή» αντιμετωπίζει τη διαχείριση του νερού ως έναν ενιαίο τομέα, συνδέοντας την ποιότητα του πόσιμου νερού με την αποχέτευση, την επαναχρησιμοποίηση, την εξοικονόμηση και την ενεργειακή αποδοτικότητα.
Η νέα πρόσκληση δημιουργεί έτσι τις προϋποθέσεις για μεγάλες παρεμβάσεις σε τέσσερις περιοχές της χώρας, με στόχο τα πιλοτικά αυτά έργα να λειτουργήσουν ως πρότυπο για τον τρόπο με τον οποίο θα σχεδιάζονται οι επόμενες επενδύσεις στον τομέα των υδάτων.
