Συστηματικές επιχειρήσεις για την απομάκρυνση εγκαταλελειμμένων αυτοκινήτων πραγματοποιούν το τελευταίο διάστημα αρκετοί Δήμοι, καθώς οχήματα που παραμένουν για εβδομάδες ή ακόμη και μήνες στους ίδιους δρόμους καταλαμβάνουν πολύτιμο δημόσιο χώρο και σε ορισμένες περιπτώσεις δημιουργούν προβλήματα στην καθαριότητα, την ασφάλεια και την προσβασιμότητα.
Χαρακτηριστικό είναι το πρόσφατο παράδειγμα του Δήμου Ζωγράφου, όπου στις 15 Σεπτεμβρίου απομακρύνθηκαν με γερανό δέκα εγκαταλελειμμένα οχήματα από διαφορετικά σημεία της πόλης. Η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε σε δρόμους όπως η Παπαδιαμαντοπούλου, η Γρηγορίου Αυξεντίου, η Μυκόνου, η Ούλωφ Πάλμε και η Θεοδάμαντος, ενώ, σύμφωνα με τον Δήμο, οι απομακρύνσεις θα συνεχιστούν.
Ανάλογες παρεμβάσεις έχουν πραγματοποιηθεί και σε άλλες περιοχές της Αττικής, μεταξύ άλλων στον Δήμο Ηρακλείου Αττικής, με στόχο την απελευθέρωση θέσεων στάθμευσης αλλά και την απομάκρυνση οχημάτων που ενδέχεται να αποτελούν εστίες ρύπανσης.
Το σημαντικό είναι ότι ένα αυτοκίνητο δεν χρειάζεται να είναι κατεστραμμένο ή χωρίς πινακίδες για να χαρακτηριστεί εγκαταλελειμμένο. Η νομοθεσία προβλέπει συγκεκριμένες προϋποθέσεις και χρονικά όρια.
Πότε ένα αυτοκίνητο θεωρείται εγκαταλελειμμένο
Το βασικό θεσμικό πλαίσιο καθορίζεται από το Π.Δ. 116/2004 και αφορά κυρίως επιβατικά ΙΧ και ελαφρά επαγγελματικά οχήματα έως 3,5 τόνους.
Ένα όχημα μπορεί να χαρακτηριστεί εγκαταλελειμμένο όταν βρίσκεται:
-
σε δημόσιο, δημοτικό ή κοινοτικό δρόμο όπου απαγορεύεται η στάθμευση για περισσότερες από 30 ημέρες,
-
σε άλλο δημόσιο, δημοτικό, κοινοτικό ή λιμενικό χώρο χωρίς σχετική άδεια για περισσότερες από 90 ημέρες,
-
σε ιδιωτικό χώρο χωρίς τη συγκατάθεση του ιδιοκτήτη του χώρου,
-
ή όταν η κατάστασή του δημιουργεί κίνδυνο για το περιβάλλον, τη δημόσια υγεία, την ασφάλεια ή την περιουσία.
Επομένως, το γεγονός ότι ένα αυτοκίνητο φαίνεται εξωτερικά σε καλή κατάσταση δεν αποκλείει τον χαρακτηρισμό του ως εγκαταλελειμμένου. Σημασία έχουν το σημείο όπου βρίσκεται, ο χρόνος παραμονής και η γενικότερη κατάστασή του.
Τι γίνεται όταν ο Δήμος βάλει το ειδικό αυτοκόλλητο
Όταν οι αρμόδιες υπηρεσίες εντοπίσουν όχημα που πληροί τις προϋποθέσεις, πραγματοποιείται αυτοψία και τοποθετείται σε εμφανές σημείο ειδικό σήμα.
Το σήμα αυτό αποτελεί ουσιαστικά την προειδοποίηση προς τον ιδιοκτήτη ότι έχει ξεκινήσει η διαδικασία χαρακτηρισμού του οχήματος ως εγκαταλελειμμένου.
Από την τοποθέτηση του σήματος ξεκινά μια κρίσιμη προθεσμία.
Οι 45 ημέρες που δεν πρέπει να αγνοήσει ο ιδιοκτήτης
Εάν περάσουν 45 ημέρες από την τοποθέτηση του ειδικού σήματος και ο ιδιοκτήτης δεν απομακρύνει ή δεν αναζητήσει το αυτοκίνητο, αυτό θεωρείται πλέον Όχημα Τέλους Κύκλου Ζωής (ΟΤΚΖ) και προχωρά η διαδικασία περισυλλογής του.
Στη συνέχεια το όχημα μεταφέρεται σε εγκεκριμένο σύστημα συλλογής.
Υπάρχει και σε αυτό το στάδιο ένα τελευταίο χρονικό περιθώριο. Το αυτοκίνητο παραμένει για 10 ημέρες πριν προωθηθεί για περαιτέρω επεξεργασία. Εάν ο ιδιοκτήτης το αναζητήσει μέσα σε αυτό το διάστημα, μπορεί να του επιστραφεί, αφού καταβάλει τα προβλεπόμενα έξοδα απομάκρυνσης και φύλαξης.
Εάν δεν εμφανιστεί, ακολουθεί η διαδικασία επεξεργασίας και ανακύκλωσης.
Η οριστική διαγραφή συνδέεται με την παράδοση του οχήματος σε αδειοδοτημένη εγκατάσταση και την έκδοση πιστοποιητικού καταστροφής.
Προσοχή και στα αυτοκίνητα σε ψηφιακή ακινησία
Ξεχωριστή περίπτωση αφορά τα οχήματα που έχουν τεθεί σε ψηφιακή ακινησία μέσω myCAR.
Η δήλωση ακινησίας δεν σημαίνει ότι ο ιδιοκτήτης μπορεί να αφήσει το αυτοκίνητο παρκαρισμένο στον δρόμο.
Μετά τη δήλωση ακινησίας, οι πινακίδες αφαιρούνται και το όχημα πρέπει να φυλάσσεται σε κλειστό ή περιφραγμένο χώρο, τα στοιχεία του οποίου δηλώνονται ηλεκτρονικά.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στην περίπτωση που το αυτοκίνητο εντοπιστεί να βρίσκεται σε δημόσιο χώρο ή σε διαφορετικό σημείο από αυτό που έχει δηλωθεί.
Σε τέτοια περίπτωση, σύμφωνα με τις οδηγίες της ΑΑΔΕ, μπορεί να θεωρηθεί ότι το όχημα έχει κυκλοφορήσει.
Πρόστιμο 10.000 ευρώ για παραβίαση της ψηφιακής ακινησίας
Οι κυρώσεις για παραβίαση των όρων της ψηφιακής ακινησίας είναι ιδιαίτερα αυστηρές.
Στην περίπτωση που διαπιστωθεί παράβαση, επιβάλλονται τα προβλεπόμενα τέλη κυκλοφορίας και οι σχετικές προσαυξήσεις, καθώς και διοικητικό πρόστιμο 10.000 ευρώ.
Σε περίπτωση υποτροπής, το πρόστιμο αυξάνεται στα 30.000 ευρώ, ενώ προβλέπεται και αφαίρεση της άδειας οδήγησης για τρία χρόνια.
Αυτό σημαίνει ότι η ψηφιακή ακινησία δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως τρόπος για να παραμένει ένα αυτοκίνητο επ' αόριστον παρκαρισμένο σε δημόσιο δρόμο.
Εγκαταλελειμμένο και σε ψηφιακή ακινησία: Τι ισχύει
Οι δύο διαδικασίες είναι διαφορετικές, όμως μπορούν να συνυπάρξουν.
Ένα αυτοκίνητο μπορεί να έχει δηλωθεί σε ψηφιακή ακινησία και ταυτόχρονα να βρίσκεται παράνομα σε δημόσιο χώρο. Εάν παραμένει για μεγάλο χρονικό διάστημα στο ίδιο σημείο και πληρούνται οι προϋποθέσεις του Π.Δ. 116/2004, μπορεί παράλληλα να κινηθεί και η διαδικασία χαρακτηρισμού του ως εγκαταλελειμμένου.
Για τον ιδιοκτήτη, επομένως, το ειδικό αυτοκόλλητο που τοποθετεί ο Δήμος δεν πρέπει να αγνοείται.
Η παρέλευση των προβλεπόμενων προθεσμιών μπορεί να οδηγήσει από την απομάκρυνση του οχήματος με γερανό έως την παράδοσή του για ανακύκλωση και, τελικά, την οριστική διαγραφή του αυτοκινήτου από το μητρώο οχημάτων.
