Ανοικτό το ενδεχόμενο συμφωνίας για τα Γλυπτά του Παρθενώνα αφήνει ο πρόεδρος του Βρετανικού Μουσείου, Τζορτζ Όσμπορν, εκφράζοντας αισιοδοξία για την έκβαση των συνομιλιών με την Ελλάδα. Ωστόσο, ξεκαθαρίζει ότι οποιαδήποτε διευθέτηση θα πρέπει να βασίζεται σε αμοιβαίες υποχωρήσεις, επαναφέροντας την πρόταση για παρουσίαση των Γλυπτών τόσο στην Αθήνα όσο και στο Λονδίνο.
«Εξακολουθώ να είμαι αισιόδοξος ότι μπορούμε να καταλήξουμε σε συμφωνία», δήλωσε, σύμφωνα με το Bloomberg, υπογραμμίζοντας ότι καμία πλευρά δεν θα πρέπει να προσέρχεται στις διαπραγματεύσεις θεωρώντας δεδομένο πως θα ικανοποιηθούν όλες οι απαιτήσεις της.
Η προσέγγιση αυτή αναδεικνύει για ακόμη μία φορά τη βασική διαφωνία μεταξύ Αθήνας και Λονδίνου: η διοίκηση του Βρετανικού Μουσείου προκρίνει τον διαμοιρασμό της έκθεσης των Γλυπτών, ενώ η ελληνική πλευρά επιμένει στην επανένωσή τους με το μνημείο του Παρθενώνα.
Η πρόταση του Όσμπορν για Αθήνα και Λονδίνο
Κατά την επίσκεψή του στην Αθήνα, χθες, Τρίτη, ο πρόεδρος του Βρετανικού Μουσείου επανέφερε την πρόταση να βρεθεί μια συμφωνία που θα επιτρέπει στα Γλυπτά που βρίσκονται στο Λονδίνο να εκτίθενται και στην Ελλάδα.
Όπως εξήγησε, η προοπτική αυτή προϋποθέτει μια συμφωνία κοινής αξιοποίησης, η οποία θα διασφαλίζει την παρουσία των Γλυπτών και στις δύο χώρες.
«Ελπίζω πραγματικά ότι μπορούμε να καταλήξουμε σε κάποια διευθέτηση, ώστε τα Γλυπτά του Παρθενώνα που βρίσκονται στο Λονδίνο να μπορούν να εκτίθενται στην Αθήνα, αλλά θα πρέπει να μοιράζονται», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο Όσμπορν παραδέχθηκε ότι η συγκεκριμένη πρόταση δεν εκφράζει το σύνολο της ελληνικής πλευράς, δηλώνοντας ότι σέβεται τις διαφορετικές απόψεις. Παράλληλα, επέμεινε πως η αποδοχή της λογικής του διαμοιρασμού αποτελεί βασική προϋπόθεση για να υπάρξει πρόοδος.
Σύμφωνα με τη δική του προσέγγιση, η παρουσίαση των Γλυπτών σε Αθήνα και Λονδίνο θα μπορούσε να αναδεικνύει διαφορετικές πτυχές της ιστορίας τους: στην Ελλάδα, τη σύνδεσή τους με τον Παρθενώνα και την αρχαία Αθήνα, και στη Βρετανία, τη θέση τους στο ευρύτερο πλαίσιο της παγκόσμιας πολιτιστικής ιστορίας.
Η ελληνική θέση και το ζήτημα της κυριότητας
Η πρόταση του Βρετανικού Μουσείου εξακολουθεί να απέχει από την πάγια θέση της ελληνικής κυβέρνησης, η οποία διεκδικεί την επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα στην Αθήνα.
Κεντρικό σημείο της ελληνικής προσέγγισης είναι ότι οποιαδήποτε συμφωνία δεν θα πρέπει να συνεπάγεται αναγνώριση της κυριότητας του Βρετανικού Μουσείου επί των Γλυπτών ούτε να παρουσιάζει την επιστροφή τους ως απλό δανεισμό.
Σε άρθρο του που δημοσιεύθηκε τον Σεπτέμβριο στην εφημερίδα Guardian, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης είχε υπογραμμίσει ότι η Ελλάδα δεν πρόκειται να αποδεχθεί μια διευθέτηση που θα απαιτούσε την αναγνώριση βρετανικής κυριότητας ή θα αντιμετώπιζε τα Γλυπτά ως αντικείμενα δανεισμού.
Η Αθήνα υποστηρίζει ότι τα Γλυπτά αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του μνημείου και της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς, γι' αυτό και βασικός στόχος παραμένει η επανένωσή τους στον τόπο από τον οποίο προέρχονται.
Οι διαφορετικές προσεγγίσεις στη Βρετανία
Το ζήτημα έχει απασχολήσει επανειλημμένα και τη βρετανική πολιτική ηγεσία, χωρίς ωστόσο να έχει διαμορφωθεί μια ενιαία προσέγγιση για την επιστροφή των Γλυπτών.
Το 2023, πριν αναλάβει την εξουσία, ο Βρετανός πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ είχε ταχθεί υπέρ της επιστροφής τους στην Ελλάδα «χωρίς όρους». Ωστόσο, τον περασμένο Αύγουστο, σε συνέντευξή του στους Financial Times, είχε επισημάνει ότι το ζήτημα εμπίπτει στην αρμοδιότητα του Βρετανικού Μουσείου.
Οι διαφορετικές αυτές τοποθετήσεις καταδεικνύουν ότι το μέλλον των Γλυπτών δεν αποτελεί μόνο αντικείμενο πολιτιστικής αντιπαράθεσης, αλλά και ζήτημα θεσμικών αρμοδιοτήτων και διαπραγματεύσεων.
«Σέβομαι πόσο έντονα αισθάνονται οι Έλληνες»
Ο Τζορτζ Όσμπορν αναφέρθηκε και στη συναισθηματική διάσταση του ζητήματος για την ελληνική κοινωνία, αναγνωρίζοντας τη βαθιά πολιτιστική σημασία που έχει η επιστροφή των Γλυπτών για τους Έλληνες.
Ο πρόεδρος του Βρετανικού Μουσείου βρέθηκε στην Αθήνα ως κεντρικός ομιλητής σε εκδήλωση για τη συμπλήρωση πέντε ετών της Ideal Holdings. Στο περιθώριο της εκδήλωσης, επανέλαβε ότι θεωρεί εφικτή την εξεύρεση συμφωνίας, εφόσον οι δύο πλευρές επιδείξουν διάθεση συμβιβασμού.
Παρά την αισιοδοξία του, ωστόσο, το βασικό εμπόδιο παραμένει. Η Ελλάδα επιδιώκει την επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα χωρίς αναγνώριση βρετανικής κυριότητας, ενώ το Βρετανικό Μουσείο εξακολουθεί να προκρίνει μια λύση που θα προβλέπει την παρουσίασή τους και στις δύο χώρες.
Το ερώτημα, επομένως, δεν είναι μόνο αν μπορεί να επιτευχθεί συμφωνία, αλλά και αν Αθήνα και Λονδίνο μπορούν να βρουν κοινό έδαφος ως προς το καθεστώς και το μέλλον των Γλυπτών.
