Εγκύκλιος του υπουργείου Ανάπτυξης, η οποία αναρτήθηκε στη Διαύγεια, παρέχει διευκρινίσεις σχετικά με τη λειτουργία του υπαίθριου εμπορίου. Μεταξύ άλλων, περιγράφει τη διαδικασία διάθεσης εποχικών θέσεων στις λαϊκές αγορές, τους κανόνες μετακίνησης των πωλητών και τις προϋποθέσεις διατήρησης της ισχύος των αδειών.
Το έγγραφο αφορά την εφαρμογή του ν. 4849/2021, όπως τροποποιήθηκε με τον ν. 5297/2026, και προσδιορίζει τον τρόπο με τον οποίο οι αρμόδιες υπηρεσίες διαχειρίζονται θέματα αδειοδότησης και δραστηριοποίησης παραγωγών, επαγγελματιών πωλητών και χειροτεχνών-καλλιτεχνών.
Πώς παραχωρούνται οι εποχικές θέσεις στις λαϊκές αγορές
Για την εξυπηρέτηση εποχικών αναγκών, προβλέπεται η διάθεση έως και του 10% των συνολικών θέσεων κάθε λαϊκής αγοράς. Η ίδια θέση μπορεί να παραχωρείται διαδοχικά σε περισσότερους παραγωγούς, για χρονικό διάστημα που δεν υπερβαίνει τους έξι μήνες ανά παραγωγό.
Αρχικά, η αίτηση του ενδιαφερόμενου παραγωγού αναρτάται στον διαδικτυακό τόπο της αρμόδιας αρχής και παραμένει δημοσιευμένη για 48 ώρες. Εφόσον δεν υποβληθεί άλλη αίτηση για την ίδια θέση εντός της προθεσμίας, αυτή παραχωρείται στον πρώτο υποψήφιο.
Εάν εκδηλώσουν ενδιαφέρον περισσότεροι παραγωγοί, η ανάδειξη του δικαιούχου γίνεται με ηλεκτρονική κλήρωση μέσω του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Αδειοδότησης και Διαχείρισης του Υπαίθριου Εμπορίου (Ο.Π.Σ.Α.Α.).
Τι ισχύει για τις μετακινήσεις πωλητών και τη βελτίωση θέσεων
Η εγκύκλιος αποσαφηνίζει επίσης τους κανόνες που εφαρμόζονται όταν οι πωλητές επιθυμούν να αλλάξουν θέση στην ίδια λαϊκή αγορά ή να μεταφερθούν σε άλλη οργανωμένη υπαίθρια αγορά της ίδιας περιφερειακής ενότητας.
Για τις μετακινήσεις διατίθενται αποκλειστικά κενές θέσεις. Όταν υπάρχουν περισσότερες αιτήσεις για την ίδια θέση, η επιλογή πραγματοποιείται μέσω ηλεκτρονικής κλήρωσης. Ειδική ρύθμιση ισχύει για την Περιφέρεια Αττικής, όπου επιτρέπεται η μετακίνηση σε άλλη αγορά, υπό την προϋπόθεση ότι αυτή βρίσκεται στον ίδιο κορμό.
Οι διαδικασίες που αφορούν τη βελτίωση θέσης και τη μετακίνηση πρέπει να ολοκληρώνονται εντός ενός μήνα. Οι αντίστοιχες καταληκτικές ημερομηνίες είναι η 24η Μαρτίου και η 23η Σεπτεμβρίου κάθε έτους.
Πότε χάνει ο πωλητής τη θέση του
Η εγκύκλιος διευκρινίζει και τις περιπτώσεις κατά τις οποίες ένας πωλητής χάνει τη θέση του λόγω απουσίας. Συγκεκριμένα, η απουσία του αδειούχου από τη θέση όπου δραστηριοποιείται για 20 ημέρες μέσα στο ίδιο έτος λογίζεται ως σιωπηρή παραίτηση από αυτήν.
Για την απώλεια της θέσης, η αρμόδια αρχή εκδίδει διαπιστωτική πράξη. Ο ενδιαφερόμενος μπορεί να ασκήσει ένσταση κατά της συγκεκριμένης πράξης εντός 15 ημερών από την κοινοποίησή της.
Παράλληλα, προβλέπονται ειδικοί κανόνες για τη μεταβίβαση άδειας παραγωγού ή επαγγελματία πωλητή σε περίπτωση θανάτου του κατόχου της. Αν η σχετική αίτηση δεν υποβληθεί μέσα σε 12 μήνες, η άδεια παύει αυτοδικαίως να ισχύει και δεν μπορεί πλέον να μεταβιβαστεί.
Τι προβλέπεται για τις άδειες που έχουν λήξει
Στο έγγραφο περιλαμβάνονται διευκρινίσεις και για τις άδειες υπαίθριου εμπορίου που έχουν εκδοθεί σε έντυπη μορφή. Οι άδειες αυτές δεν ανανεώνονται μετά τη λήξη τους, αλλά μετατρέπονται σε ψηφιακές, εφόσον πληρούνται οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Έως ότου ολοκληρωθούν οι απαραίτητες ηλεκτρονικές διαδικασίες, οι πωλητές των οποίων οι άδειες έχουν λήξει, χωρίς να έχουν καταργηθεί, μπορούν να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους. Για να συμβεί αυτό, απαιτείται να υποβάλουν αίτηση στην αρμόδια αρχή και να λάβουν βεβαίωση ότι η άδειά τους εξακολουθεί να βρίσκεται σε ισχύ.
Απαραίτητη προϋπόθεση είναι να παραμένουν σε ισχύ τα απαιτούμενα δικαιολογητικά.
Πενταετής ισχύς των αδειών για χειροτέχνες και καλλιτέχνες
Ειδικές διευκρινίσεις παρέχονται και για τους χειροτέχνες-καλλιτέχνες, των οποίων οι άδειες έχουν πενταετή διάρκεια. Τα φυσικά πρόσωπα που εμπίπτουν στη σχετική ρύθμιση έχουν τη δυνατότητα να ασκούν τη δραστηριότητά τους για τρεις μήνες κάθε έτος κατά τη διάρκεια της πενταετίας.
Για τη συγκεκριμένη δραστηριότητα προβλέπεται, υπό τις προϋποθέσεις που καθορίζει η νομοθεσία, απαλλαγή από την υποχρέωση έναρξης επιχειρηματικής δραστηριότητας και χρήσης φορολογικού ηλεκτρονικού μηχανισμού.
Η εγκύκλιος απευθύνεται στις αρμόδιες υπηρεσίες και στους φορείς που είναι υπεύθυνοι για τη λειτουργία των αγορών, με στόχο να αποσαφηνίσει τις προβλεπόμενες διαδικασίες και την εφαρμογή του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου για το υπαίθριο εμπόριο.
