Σε μια περίοδο έντονης αβεβαιότητας για την παγκόσμια οικονομία, ένα νέο σενάριο ανησυχίας έρχεται στο προσκήνιο: το ενδεχόμενο εμφάνισης ενός ισχυρού ή ακόμη και «υπερ» Ελ Νίνιο, το οποίο σε συνδυασμό με τις γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή, ενδέχεται να προκαλέσει νέο κύμα ακρίβειας στα τρόφιμα.
Οι αγορές καλούνται ήδη να διαχειριστούν τις συνέπειες της σύγκρουσης με το Ιράν, η οποία έχει διαταράξει τις αλυσίδες εφοδιασμού και έχει αυξήσει σημαντικά το κόστος της ενέργειας και των λιπασμάτων.
Διπλή πίεση στην παγκόσμια οικονομία
Η κατάσταση διαμορφώνεται από δύο βασικούς παράγοντες:
-
Γεωπολιτική ένταση: Επηρεάζει την ενέργεια και τα λιπάσματα
-
Κλιματική αστάθεια: Αυξάνει τον κίνδυνο ακραίων καιρικών φαινομένων
Η άνοδος του κόστους ενέργειας έχει ήδη ως αποτέλεσμα:
-
Ακριβότερα λιπάσματα
-
Αύξηση κόστους παραγωγής τροφίμων
-
Πιέσεις στις διεθνείς τιμές
Τι είναι το «υπερ» Ελ Νίνιο και γιατί ανησυχεί τους ειδικούς
Το Ελ Νίνιο αποτελεί ένα ισχυρό κλιματικό φαινόμενο που επηρεάζει τα καιρικά μοτίβα σε παγκόσμιο επίπεδο.
Στην περίπτωση ενός «υπερ» Ελ Νίνιο:
-
Ενισχύονται τα ακραία φαινόμενα
-
Επιδεινώνονται υπάρχοντα προβλήματα
Πιθανές επιπτώσεις:
-
Ξηρασίες και καύσωνες σε τροπικές και υποτροπικές περιοχές
-
Έλλειψη νερού και μείωση αγροτικής παραγωγής
-
Ισχυρές βροχοπτώσεις και πλημμύρες σε άλλες περιοχές
-
Διαταραχή μουσώνων σε Ασία και Ινδία
-
Αύξηση παγκόσμιας θερμοκρασίας και κινδύνου πυρκαγιών
Με απλά λόγια, το φαινόμενο λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής αστάθειας στο ήδη πιεσμένο περιβάλλον.
Ποιες περιοχές και καλλιέργειες επηρεάζονται
Οι επιπτώσεις αναμένονται άνισες αλλά εκτεταμένες:
-
Νότια Αμερική & Ασία: Αυξημένος κίνδυνος πλημμυρών
-
Αυστραλία, Ινδία & Αφρική: Πιθανές έντονες ξηρασίες
Οι μεταβολές αυτές επηρεάζουν άμεσα την παγκόσμια γεωργική παραγωγή.
Ποια προϊόντα κινδυνεύουν με ανατιμήσεις
Ορισμένα βασικά προϊόντα θεωρούνται ιδιαίτερα ευάλωτα:
-
Κακάο
-
Ρύζι
-
Ζάχαρη
-
Φυτικά έλαια
Οι πιέσεις δεν περιορίζονται μόνο σε αυτά, αλλά επεκτείνονται σε ολόκληρη την αλυσίδα τροφίμων.
Ο ρόλος της ενέργειας και των Στενών του Ορμούζ
Η κατάσταση επιβαρύνεται περαιτέρω από τις εξελίξεις στα Στενά του Ορμούζ, σημείο-κλειδί για τη διακίνηση:
-
Ενέργειας
-
Λιπασμάτων
Οι περιορισμοί στη ναυσιπλοΐα και η αβεβαιότητα αυξάνουν:
-
Το κόστος μεταφοράς
-
Την τιμή παραγωγής αγροτικών προϊόντων
Γιατί οι αναλυτές φοβούνται νέα κρίση ακρίβειας
Ο συνδυασμός γεωπολιτικής και κλιματικής κρίσης δημιουργεί ένα ιδιαίτερα επικίνδυνο περιβάλλον.
Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί:
-
Οι επιπτώσεις δεν είναι απλώς αθροιστικές
-
Λειτουργούν πολλαπλασιαστικά στην οικονομία
Το βασικό σενάριο ανησυχίας είναι ότι η επόμενη κρίση θα επηρεάσει άμεσα:
-
Το κόστος διατροφής
-
Την πρόσβαση σε βασικά αγαθά
-
Την καθημερινότητα των πολιτών
