Τον σχεδιασμό της κυβέρνησης για τη μείωση του ενεργειακού κόστους κατά 30% μέσα στην επόμενη τριετία παρουσίασε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, μιλώντας στην ΕΡΤ. Παράλληλα, αναφέρθηκε στις εξελίξεις γύρω από τους υδρογονάνθρακες, την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, το Ειδικό Χωροταξικό για τον Τουρισμό, αλλά και την πολιτική αντιπαράθεση με τον πρώην πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά.
Όπως ανέφερε, η μείωση των λογαριασμών ρεύματος δεν μπορεί να προκύψει από μία μόνο παρέμβαση, αλλά απαιτεί ένα συνολικό σχέδιο με έξι βασικούς άξονες. Σε αυτούς περιλαμβάνονται η περαιτέρω ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, η ενίσχυση της αποθήκευσης, οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις των νησιών, η αντιμετώπιση των ρευματοκλοπών και των ληξιπρόθεσμων οφειλών, η ενεργειακή εξοικονόμηση και η ενίσχυση του πλαισίου για την αυτοκατανάλωση.
«Για πρώτη φορά πήραμε τον πραγματικό λογαριασμό και είδαμε όλες τις χρεώσεις στις οποίες μπορούμε να παρέμβουμε», ανέφερε χαρακτηριστικά ο υπουργός, υπογραμμίζοντας ότι στόχος είναι η σταδιακή αποκλιμάκωση του συνολικού κόστους για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Οι έξι παρεμβάσεις για φθηνότερο ρεύμα
Ο κ. Παπασταύρου σημείωσε ότι η Ελλάδα βρίσκεται από τις αρχές του 2026 στην 9η χαμηλότερη θέση στην Ευρώπη όσον αφορά τη χονδρική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ οι καταναλωτές πληρώνουν σε απόλυτες τιμές περίπου 18% λιγότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Ωστόσο, όπως τόνισε, η σημερινή εικόνα δεν είναι αρκετή και απαιτείται περαιτέρω μείωση του κόστους. Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην αύξηση της παραγωγής από ΑΠΕ, στην αποθήκευση ενέργειας και στις ηλεκτρικές διασυνδέσεις.
Η εγκατεστημένη ισχύς των ΑΠΕ έχει αυξηθεί σημαντικά, από περίπου 6 GW το 2009 σε 18 GW σήμερα. Παράλληλα, η διασύνδεση της Κρήτης ολοκληρώθηκε το 2025, ενώ έχουν ολοκληρωθεί και οι διασυνδέσεις των Κυκλάδων. Το συνολικό επενδυτικό πρόγραμμα του ΑΔΜΗΕ ανέρχεται σε 7 δισ. ευρώ.
Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι διασυνδέσεις των νησιών, καθώς περιορίζουν την ανάγκη λειτουργίας αυτόνομων θερμικών μονάδων που χρησιμοποιούν πετρέλαιο και συνεπώς έχουν υψηλότερο κόστος παραγωγής.
Έξυπνοι μετρητές έως το 2030 – Στα 700 MW η αποθήκευση
Σημαντικό μέρος του σχεδιασμού αφορά και την αντιμετώπιση των ρευματοκλοπών. Ο υπουργός χαρακτήρισε τους έξυπνους μετρητές βασικό εργαλείο για τον περιορισμό του φαινομένου, σημειώνοντας ότι μέχρι το τέλος του 2026 περισσότερο από τα δύο τρίτα της χώρας αναμένεται να διαθέτουν τέτοιους μετρητές.
Ο τελικός στόχος είναι η κάλυψη του 100% έως το 2030. Παράλληλα, το νέο θεσμικό πλαίσιο για τους κακοπληρωτές επιχειρεί να περιορίσει και το φαινόμενο του λεγόμενου «ενεργειακού τουρισμού», δηλαδή τη μετακίνηση καταναλωτών από πάροχο σε πάροχο χωρίς εξόφληση των οφειλών τους.
Στο μέτωπο της αποθήκευσης ενέργειας, ο κ. Παπασταύρου παραδέχθηκε ότι η Ελλάδα είχε καθυστερήσει σημαντικά. Όπως ανέφερε, μέχρι πέρυσι δεν υπήρχε εγκατεστημένη ισχύς αποθήκευσης, ενώ πλέον αυτή έχει φτάσει στα 700 MW, με τον στόχο να είναι η προσέγγιση του 1 GW έως το τέλος του 2026.
Η ενίσχυση της αποθήκευσης θεωρείται κρίσιμη τόσο για τη λειτουργία και την ευστάθεια του ηλεκτρικού συστήματος όσο και για τη μείωση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας σε βάθος τριετίας.
Νέα μέτρα στήριξης και γεωτρήσεις στο Ιόνιο
Ο υπουργός άφησε ανοιχτό και το ενδεχόμενο νέων μέτρων στήριξης των πολιτών, εφόσον οι διεθνείς εξελίξεις προκαλέσουν σημαντικές πιέσεις στις τιμές της ενέργειας και του πετρελαίου.
Όπως ανέφερε, ο διαθέσιμος δημοσιονομικός χώρος επιτρέπει στην κυβέρνηση να παρεμβαίνει όταν συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες δοκιμάζονται, αφήνοντας έτσι ανοιχτό το ενδεχόμενο πρόσθετων παρεμβάσεων κατά τη διάρκεια του χειμώνα.
Στο μέτωπο των υδρογονανθράκων, ο Σταύρος Παπασταύρου επανέλαβε ότι η πρώτη ερευνητική γεώτρηση στο Ιόνιο παραμένει προγραμματισμένη για τις αρχές του 2027. Η περιβαλλοντική μελέτη έχει ήδη υποβληθεί και το χρονοδιάγραμμα, όπως ανέφερε, προχωρά κανονικά.
Η γεώτρηση θα πραγματοποιηθεί στο Block 2 και θα αποτελέσει, σύμφωνα με τον υπουργό, την «πρώτη στιγμή της αλήθειας» για το εάν υπάρχει εμπορικά αξιοποιήσιμο κοίτασμα. Στην έρευνα συμμετέχουν η Energean και η ExxonMobil, ενώ τα πρώτα συμπεράσματα αναμένονται δύο έως τρεις μήνες μετά την ολοκλήρωση της γεώτρησης.
Παράλληλα, συνεχίζονται οι έρευνες σε άλλες περιοχές του Ιονίου, ενώ οι σεισμικές έρευνες νότια της Κρήτης αναμένεται να πραγματοποιηθούν πριν από το τέλος του 2026. Εφόσον τα αποτελέσματα είναι θετικά και όλα εξελιχθούν ομαλά, η παραγωγή υδρογονανθράκων θα μπορούσε να ξεκινήσει το 2032.
Το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου και η ζώνη των 25 μέτρων
Αναφερόμενος στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, ο υπουργός χαρακτήρισε θετική εξέλιξη την είσοδο γαλλικής εταιρείας στο έργο, εκτιμώντας ότι αποτελεί ψήφο εμπιστοσύνης στην τεχνική και οικονομική βιωσιμότητά του.
Όπως ανέφερε, η σχετική συμφωνία υπογράφηκε στις 7 Αυγούστου και μέσα στον πρώτο μήνα ολοκληρώθηκαν οι εταιρικές και ρυθμιστικές διαδικασίες για τη συμμετοχή της εταιρείας, με τα επόμενα βήματα να αναμένονται άμεσα.
Στη συνέντευξη τέθηκε και το νέο Ειδικό Χωροταξικό για τον Τουρισμό και ειδικότερα οι περιορισμοί για τις κατασκευές κοντά στον αιγιαλό. Ο κ. Παπασταύρου απέρριψε την κριτική περί «τσιμεντοποίησης», υποστηρίζοντας ότι το νέο πλαίσιο ενισχύει την προστασία.
Σύμφωνα με την εξήγησή του, θεσπίζεται ζώνη αυστηρότερης προστασίας στα πρώτα 25 μέτρα από τον αιγιαλό, όπου δεν θα μπορεί να κατασκευαστεί κτίσμα. Οι τουριστικές επιχειρήσεις που επιθυμούν να δημιουργήσουν υποδομές εξυπηρέτησης πελατών θα πρέπει να τις χωροθετούν μετά τη ζώνη των 25 μέτρων.
Η απάντηση Παπασταύρου για τον Αντώνη Σαμαρά
Τέλος, ο υπουργός τοποθετήθηκε και για την αυξανόμενη πολιτική αντιπαράθεση μεταξύ της Νέας Δημοκρατίας και του πρώην πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά.
Ο κ. Παπασταύρου κράτησε αποστάσεις από τους υψηλούς τόνους, υποστηρίζοντας ότι δεν βοηθούν ούτε τη χώρα ούτε την κεντροδεξιά. Παράλληλα, υπενθύμισε ότι είχε συνεργαστεί με τον Αντώνη Σαμαρά και ότι επί πρωθυπουργίας του είχε αναλάβει τη διαπραγμάτευση την περίοδο 2012-2015.
Εκτίμησε, τέλος, ότι η συγκεκριμένη δημόσια αντιπαράθεση δεν ωφελεί καμία πλευρά, ενώ σχολιάζοντας πρόσφατες δηλώσεις συνεργάτη του κ. Σαμαρά για τη Νέα Δημοκρατία ανέφερε ότι «αδικούν τελικά και εκείνον».
