Σε αλλαγές στη διαδικασία δήλωσης ζημιών και καταβολής κρατικών ενισχύσεων για τις φυσικές καταστροφές προχωρά η Πολιτεία, με στόχο την ταχύτερη στήριξη των πληγέντων και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας απέναντι στις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης.
Όπως ανακοίνωσε ο υφυπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Κώστας Κατσαφάδος, αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία μέσα σε περίπου έναν μήνα ένα αυτοματοποιημένο σύστημα δήλωσης ζημιών και καταβολής κρατικών ενισχύσεων. Σύμφωνα με όσα ανέφερε, οι πολίτες θα μπορούν να υποβάλλουν μία ηλεκτρονική αίτηση και να λαμβάνουν την προβλεπόμενη ενίσχυση εντός πέντε ημερών.
Οι ανακοινώσεις έγιναν στο πλαίσιο εκδήλωσης της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιρειών Ελλάδος (ΕΑΕΕ) με θέμα «Φυσικές Καταστροφές – Χτίζοντας μια πιο ανθεκτική Ελλάδα».
Νέος οδικός χάρτης συνεργασίας
Η διαμόρφωση ενός νέου πλαισίου συνεργασίας μεταξύ Πολιτείας και ασφαλιστικής αγοράς αναμένεται να βρεθεί στο επίκεντρο της συνεδρίασης του Συμβουλίου του Παρατηρητηρίου Ιδιωτικής Ασφάλισης έναντι Φυσικών Καταστροφών, στις 21 Οκτωβρίου.
Σύμφωνα με τον Κώστα Κατσαφάδο, στη συνεδρίαση θα εξεταστούν τα επόμενα βήματα για την αντιμετώπιση των συνεπειών της κλιματικής κρίσης και την καλύτερη προετοιμασία απέναντι σε ακραία φυσικά φαινόμενα.
Ο υφυπουργός υπογράμμισε τη σημασία της συντονισμένης αντιμετώπισης των καταστροφών, επισημαίνοντας ότι η συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων αποτελεί βασική προϋπόθεση για την αποτελεσματικότερη στήριξη των πληγέντων.
Ασφαλιστική κάλυψη και δημοσιονομική ανθεκτικότητα
Στην ανάγκη ενίσχυσης της ασφαλιστικής συνείδησης και προστασίας της ιδιωτικής περιουσίας αναφέρθηκε η γενική γραμματέας Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, Θεώνη Αλαμπάση.
Όπως σημείωσε, οι παρεμβάσεις της Πολιτείας αποσκοπούν στην καλύτερη θωράκιση των ασφαλισμένων, στην ενίσχυση της ασφαλιστικής κάλυψης απέναντι στους φυσικούς κινδύνους και στη βελτίωση της δημοσιονομικής ανθεκτικότητας της χώρας.
Η συνεργασία με την ασφαλιστική αγορά θεωρείται απαραίτητη, καθώς οι φυσικές καταστροφές μπορούν να προκαλέσουν σημαντικές ζημιές σε κατοικίες, επιχειρήσεις και δημόσιες υποδομές, με το κόστος αποκατάστασης να επιβαρύνει τόσο τους ιδιοκτήτες όσο και το κράτος.
Τράπεζα της Ελλάδος: Έλεγχοι στη φερεγγυότητα των ασφαλιστικών
Στον ρόλο της εποπτείας των ασφαλιστικών επιχειρήσεων αναφέρθηκε ο γενικός διευθυντής Εποπτείας της Τράπεζας της Ελλάδος, Ιωάννης Τσικριπής.
Όπως εξήγησε, ιδιαίτερη σημασία έχει η αξιολόγηση της κεφαλαιακής φερεγγυότητας των ασφαλιστικών εταιρειών, ώστε να μπορούν να ανταποκρίνονται στις υποχρεώσεις τους ακόμη και σε περιπτώσεις μεγάλων καταστροφών.
Η Τράπεζα της Ελλάδος ζητά από τις ασφαλιστικές να εξετάζουν και ακραία, μακροπρόθεσμα σενάρια κινδύνου, αξιοποιώντας αξιόπιστα μοντέλα πρόβλεψης.
Παράλληλα, στο πλαίσιο της εποπτείας εξετάζονται η τιμολόγηση των ασφαλιστικών προϊόντων και η σαφήνεια των όρων των συμβολαίων, ώστε οι ασφαλισμένοι να γνωρίζουν τι καλύπτεται και ποιες προϋποθέσεις ισχύουν.
Ακραία καιρικά φαινόμενα: 645 περιστατικά από το 2000
Την αυξανόμενη σημασία των ακραίων καιρικών φαινομένων για την κοινωνία και την οικονομία ανέδειξαν τα στοιχεία που παρουσίασε η διευθύντρια Ερευνών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, Βασιλική Κοτρώνη.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε, από το 2000 έως το 2026 καταγράφηκαν συνολικά 645 έντονα καιρικά φαινόμενα με κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις, χωρίς να συνυπολογίζονται οι ζημιές στην αγροτική οικονομία.
Ειδικότερα, την περίοδο 2000-2012 καταγράφηκαν 245 περιστατικά, από τα οποία τα 86 είχαν τις σοβαρότερες συνέπειες. Την περίοδο 2013-2025 καταγράφηκαν 388 περιστατικά, με τα 116 να συγκαταλέγονται σε εκείνα με τις μεγαλύτερες επιπτώσεις.
Οι ανθρώπινες απώλειες αυξήθηκαν από 108 στην πρώτη περίοδο σε 186 στη δεύτερη, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν.
Οι πλημμύρες και οι καύσωνες στο επίκεντρο
Οι αιφνίδιες πλημμύρες αποτελούν, σύμφωνα με την παρουσίαση, το συχνότερο φαινόμενο με επιπτώσεις στην κοινωνία και την οικονομία.
Παράλληλα, η Βασιλική Κοτρώνη εκτίμησε ότι οι καύσωνες θα αποτελέσουν ακόμη μεγαλύτερη πρόκληση για την Ελλάδα τα επόμενα χρόνια, στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής.
Όπως ανέφερε, κατά τα τελευταία 40 χρόνια καταγράφηκαν 14 καύσωνες, εκ των οποίων οι πέντε σημειώθηκαν την περίοδο 2021-2025.
Για τις δασικές πυρκαγιές σημείωσε ότι, παρότι δεν αποτελούν κλιματικό φαινόμενο, επηρεάζουν σημαντικά την ποιότητα του κλίματος. Ενδεικτικά, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, κατά την τελευταία δεκαετία έχει καεί το 42% των εκτάσεων της Αττικής.
Η ίδια αναφέρθηκε και στη συμβολή των συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης, τα οποία, όπως επισήμανε, έχουν συμβάλει στη μείωση των θανάτων από ακραία φαινόμενα.
Ασφαλισμένες κατοικίες: Από το 14% στο 20,5%
Αύξηση καταγράφεται στον αριθμό των ασφαλισμένων κατοικιών στην Ελλάδα, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο πρόεδρος της Επιτροπής Περιουσίας, Αντασφαλίσεων, Μεταφορών και Σκαφών της ΕΑΕΕ, Ερρίκος Μοάτσος.
Ο αριθμός των ασφαλιστηρίων κατοικίας αυξήθηκε από περίπου 1 εκατομμύριο το 2023 σε 1,35 εκατομμύρια το 2025.
Αντίστοιχα, το ποσοστό ασφαλιστικής κάλυψης των κατοικιών αυξήθηκε από 14% σε 20,5% μέσα στην ίδια περίοδο.
Η εξέλιξη συνδέεται και με τις παρεμβάσεις της Πολιτείας για την ενίσχυση της ασφάλισης της ιδιωτικής περιουσίας, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται η έκπτωση στον ΕΝΦΙΑ για ασφαλισμένες κατοικίες.
Ο Ερρίκος Μοάτσος σημείωσε ότι το ασφαλιστικό κενό σε παγκόσμιο επίπεδο εκτιμάται μεταξύ 50% και 60%, επισημαίνοντας ότι οι ασφαλισμένες κοινωνίες έχουν μεγαλύτερες δυνατότητες ταχύτερης ανάκαμψης μετά από μια καταστροφή.
Περισσότερες ασφαλισμένες επιχειρήσεις
Αύξηση καταγράφηκε και στις ασφαλισμένες επιχειρήσεις με ετήσιο κύκλο εργασιών άνω των 500.000 ευρώ.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΑΕΕ, οι ασφαλισμένες επιχειρήσεις ανήλθαν σε 244.166 το 2025, έναντι 216.051 το 2024. Ο συνολικός αριθμός των επιχειρήσεων που λειτουργούν στη χώρα ανέρχεται σε 998.737.
Η ασφαλιστική αγορά αναμένει, παράλληλα, τα αποτελέσματα της διασταύρωσης στοιχείων από την Πολιτεία, ώστε να εντοπιστούν επιχειρήσεις που υποχρεούνται να διαθέτουν ασφαλιστική κάλυψη αλλά δεν έχουν ασφαλιστεί.
Στόχος είναι να εφαρμοστούν οι προβλεπόμενες από τη νομοθεσία κυρώσεις και να προχωρήσουν οι υπόχρεες επιχειρήσεις στην ασφάλιση της περιουσίας τους.
Ζημιές 224 δισ. δολαρίων παγκοσμίως το 2025
Το οικονομικό κόστος των φυσικών καταστροφών σε διεθνές επίπεδο ανέδειξε η γενική διευθύντρια της ΕΑΕΕ, Ελίνα Παπασπυροπούλου.
Όπως ανέφερε, οι συνολικές ζημιές από φυσικές καταστροφές παγκοσμίως ανήλθαν το 2025 σε 224 δισ. δολάρια. Από το ποσό αυτό, ασφαλιστική κάλυψη είχαν ζημιές ύψους 108 δισ. δολαρίων.
Με άλλα λόγια, σημαντικό μέρος των οικονομικών απωλειών δεν καλύφθηκε από ασφαλιστικές αποζημιώσεις, αφήνοντας το κόστος σε κράτη, πολίτες και επιχειρήσεις.
Η Ελίνα Παπασπυροπούλου υπογράμμισε ότι έχουν γίνει βήματα στην Ελλάδα για την ενίσχυση της προστασίας απέναντι στις φυσικές καταστροφές, ωστόσο απαιτείται μακροπρόθεσμος σχεδιασμός και σταθερή συνεργασία Πολιτείας και ασφαλιστικής αγοράς.
