Σε νέα εποχή περνά η φορολογική διοίκηση το 2027, με την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) να προχωρά στην πλήρη ανάπτυξη μιας σειράς ψηφιακών εργαλείων και μεταρρυθμίσεων με στόχο τον εντοπισμό αδήλωτων εισοδημάτων και τον περιορισμό της φοροδιαφυγής.
Στο επίκεντρο βρίσκονται το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), η επέκταση της ηλεκτρονικής τιμολόγησης, η αξιοποίηση δεδομένων και τεχνητής νοημοσύνης, αλλά και η περαιτέρω ανάπτυξη των ψηφιακών ελεγκτικών εργαλείων.
Οι αλλαγές περιγράφονται στο Draft Budgetary Plan (DBP) 2027, το οποίο κατατέθηκε από το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
ΑΑΔΕ: POS, myDATA και ηλεκτρονική τιμολόγηση στο επίκεντρο
Το σχέδιο προβλέπει την πλήρη ωρίμανση συστημάτων που μέχρι σήμερα βρίσκονται σε πιλοτικό ή μεταβατικό στάδιο. Στόχος είναι τα ψηφιακά εργαλεία να λειτουργούν όχι μόνο ως μέσα καταγραφής, αλλά ως μηχανισμοί διασταύρωσης δεδομένων σε πραγματικό χρόνο.
Στο πλαίσιο αυτό εντάσσονται η καθολική εφαρμογή του myDATA, η διασύνδεση των POS με τις ταμειακές μηχανές, το ηλεκτρονικό τιμολόγιο και το ψηφιακό δελτίο αποστολής.
Κεντρικός στόχος είναι ο περαιτέρω περιορισμός του «κενού» ΦΠΑ, με την ΑΑΔΕ να αξιοποιεί την ψηφιακή ιχνηλασιμότητα για τον εντοπισμό αποκλίσεων μεταξύ των δηλωμένων εσόδων και των πραγματικών συναλλαγών των επιχειρήσεων.
Ο μέσος όρος του «κενού» ΦΠΑ στην Ευρωπαϊκή Ένωση υπολογίζεται στο 9,5% των συνολικών αναμενόμενων εσόδων. Για την Ελλάδα, το ποσοστό που ανερχόταν στο 11,4% το 2023 εκτιμάται πλέον ότι έχει υποχωρήσει σε μονοψήφιο επίπεδο, κοντά στο 9%.
ΜΙΔΑ και τεχνητή νοημοσύνη για τον εντοπισμό φοροδιαφυγής
Ιδιαίτερη θέση στον σχεδιασμό έχει το ΜΙΔΑ, το οποίο θα ενοποιήσει τα δεδομένα για την ιδιοκτησία και τη διαχείριση των ακινήτων.
Το σύστημα συνδέει τον Αριθμό Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ) του Ε9 με τον Κωδικό Αριθμό Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ), δημιουργώντας μια ενιαία εικόνα για τα ακίνητα.
Μέσω του ΜΙΔΑ θα καταγράφεται αν ένα ακίνητο είναι κενό, ιδιοκατοικούμενο ή μισθωμένο, είτε μέσω μακροχρόνιας μίσθωσης είτε μέσω πλατφορμών βραχυχρόνιας μίσθωσης. Έτσι, η ΑΑΔΕ θα μπορεί να πραγματοποιεί διασταυρώσεις για τον εντοπισμό αδήλωτων εισοδημάτων από ενοίκια και άλλων αποκλίσεων.
Παράλληλα, η ΑΑΔΕ αναπτύσσει συστήματα Risk Profiling, τα οποία αξιοποιούν τεχνητή νοημοσύνη και Big Data για την ανάλυση κινδύνου.
Μέσω της επεξεργασίας δεδομένων δημιουργείται ένα ψηφιακό προφίλ για κάθε ΑΦΜ, στο οποίο μπορούν να διασταυρώνονται στοιχεία όπως εισοδήματα, δαπάνες μέσω καρτών και περιουσιακά στοιχεία, αλλά και δεδομένα από δραστηριότητες που συνδέονται με βραχυχρόνιες μισθώσεις.
Νέα ελεγκτικά κέντρα και ψηφιακά εργαλεία
Στο σχέδιο περιλαμβάνεται και ο μετασχηματισμός της φορολογικής διοίκησης, με την περαιτέρω ανάπτυξη των ΚΕΦΟΔΕ και των ΕΛΚΕ, τα οποία αναλαμβάνουν το διοικητικό και ελεγκτικό έργο αντίστοιχα.
Παράλληλα, αναπτύσσονται τα myPoint, τα νέα πρότυπα καταστήματα φυσικής παρουσίας της ΑΑΔΕ. Ήδη λειτουργούν έξι καταστήματα και ο σχεδιασμός προβλέπει την επέκταση του δικτύου στα 15 myPoint.
Στο μεταξύ, το Ψηφιακό Πελατολόγιο, που εφαρμόζεται ήδη σε συγκεκριμένους κλάδους, αναμένεται να επεκταθεί και στον χώρο των εκδηλώσεων. Η καταγραφή των συναλλαγών δημιουργεί ψηφιακό ίχνος, το οποίο μπορεί να διασταυρώνεται με τα παραστατικά και τα δεδομένα των ταμειακών μηχανών.
Παράλληλα, προβλέπεται περαιτέρω ανάπτυξη του «ΕΛΕΓΧΟΣ Live», της εφαρμογής που χρησιμοποιούν οι ελεγκτές σε φορητές συσκευές κατά τη διάρκεια των επιτόπιων ελέγχων.
Τέλος, η υποχρέωση για ηλεκτρονική τιμολόγηση επεκτείνεται και στις επιχειρήσεις με ακαθάριστα έσοδα έως 1 εκατ. ευρώ, διευρύνοντας περαιτέρω το ψηφιακό αποτύπωμα των συναλλαγών.
