Αλλαγές στην αγορά της καταναλωτικής πίστης αναμένεται να φέρει το νέο θεσμικό πλαίσιο για τα δάνεια, καθώς προβλέπονται ανώτατα όρια στο συνολικό κόστος χρηματοδότησης. Η αγορά αναμένει την έκδοση της τελικής υπουργικής απόφασης, η οποία θα καθορίσει τις λεπτομέρειες εφαρμογής των νέων κανόνων.
Στόχος των ρυθμίσεων είναι η προστασία των καταναλωτών από υπερβολικές επιβαρύνσεις. Ωστόσο, παράγοντες του χρηματοπιστωτικού κλάδου εκτιμούν ότι οι αλλαγές ενδέχεται να επηρεάσουν την πρόσβαση στη χρηματοδότηση για όσους δεν πληρούν εύκολα τα κριτήρια των παραδοσιακών τραπεζών.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ από το newmoney.gr και τις εκτιμήσεις της αγοράς, περίπου 300.000 καταναλωτές ενδέχεται να επηρεαστούν, ιδιαίτερα όσοι στρέφονται σε χρηματοδοτικά ιδρύματα που εξυπηρετούν πελάτες με υψηλότερο πιστωτικό κίνδυνο.
Καταναλωτικά δάνεια: Τα νέα πλαφόν στο συνολικό κόστος
Το νέο πλαίσιο, όπως περιγράφεται στον Νόμο 5317/2026, προβλέπει ανώτατα όρια στο συνολικό κόστος της καταναλωτικής πίστης, συμπεριλαμβανομένων των τόκων, των προμηθειών και των λοιπών επιβαρύνσεων.
Ειδικότερα, σύμφωνα με τις προβλέψεις που περιγράφονται για το άρθρο 40, το συνολικό κόστος δεν θα μπορεί να υπερβαίνει:
-
Το 60% του αρχικού κεφαλαίου για δάνεια διάρκειας έως τέσσερα έτη.
-
Το 70% του αρχικού κεφαλαίου για δάνεια διάρκειας άνω των τεσσάρων και έως οκτώ ετών.
-
Το 75% του αρχικού κεφαλαίου για δάνεια διάρκειας άνω των οκτώ ετών.
Παράλληλα, προβλέπονται περιορισμοί στο Συνολικό Ετήσιο Πραγματικό Ποσοστό Επιβάρυνσης (ΣΕΠΕ), με βάση τον μέσο όρο αντίστοιχων δανείων και την προβλεπόμενη προσαύξηση.
Με βάση εκτιμήσεις παραγόντων της αγοράς, το ανώτατο επιτρεπόμενο επιτόκιο θα μπορούσε, υπό τα σημερινά δεδομένα, να διαμορφωθεί κοντά στο 22%, έναντι επιτοκίων που σήμερα φτάνουν έως και το 29% σε ορισμένες περιπτώσεις χρηματοδότησης.
Το τελικό όριο, ωστόσο, εξαρτάται από τις εφαρμοστέες διατάξεις και τις κανονιστικές αποφάσεις. Επομένως, οι συγκεκριμένες εκτιμήσεις δεν αποτελούν οριστική επιβεβαίωση του επιτοκίου που θα ισχύσει.
Ποιοι μπορεί να δυσκολευτούν να πάρουν δάνειο
Οι μεγαλύτερες επιπτώσεις ενδέχεται να αφορούν καταναλωτές που δεν έχουν εύκολη πρόσβαση σε τραπεζικό δανεισμό λόγω εισοδήματος ή πιστοληπτικού ιστορικού.
Πρόκειται, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της αγοράς, για ανθρώπους που μπορεί να απορρίπτονται από τις παραδοσιακές τράπεζες, αλλά να έχουν τη δυνατότητα να εξυπηρετήσουν μικρότερα δάνεια με υψηλότερο κόστος.
Παράγοντες του κλάδου εκτιμούν ότι, εάν το επιτρεπόμενο κόστος δεν επαρκεί για να καλύψει τον κίνδυνο συγκεκριμένων κατηγοριών δανειοληπτών, ορισμένα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα ενδέχεται να αυστηροποιήσουν τα κριτήρια αξιολόγησης ή να περιορίσουν τις εγκρίσεις.
Σε αυτή την περίπτωση, μέρος των καταναλωτών θα μπορούσε να δυσκολευτεί να χρηματοδοτήσει έκτακτες ανάγκες ή αγορές, ακόμη και όταν διαθέτει τη δυνατότητα αποπληρωμής ενός μικρού δανείου.
Οι εκτιμήσεις για περίπου 300.000 δυνητικά επηρεαζόμενους καταναλωτές προέρχονται από παράγοντες της αγοράς και δεν αποτελούν επίσημη καταγραφή ανθρώπων που θα αποκλειστούν από τη χρηματοδότηση.
Τι ισχύει για τις πιστωτικές κάρτες
Διαφορετική αντιμετώπιση προβλέπεται, σύμφωνα με την περιγραφή του νέου πλαισίου, για τις πιστωτικές κάρτες.
Σε αυτές τις περιπτώσεις εφαρμόζεται ο περιορισμός του ΣΕΠΕ και όχι το ίδιο πλαφόν στο συνολικό κόστος που περιγράφεται για τις συγκεκριμένες κατηγορίες καταναλωτικών δανείων.
Η τελική επιβάρυνση εξαρτάται από τους όρους της σύμβασης, το επιτόκιο και τους περιορισμούς που θα ισχύουν για κάθε προϊόν.
Tbi bank: Το μοντέλο της δεύτερης ευκαιρίας
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η περίπτωση της tbi bank, η οποία δραστηριοποιείται στην ελληνική αγορά καταναλωτικής πίστης, προσφέροντας χρηματοδότηση για αγορές προϊόντων με δόσεις και προσωπικά δάνεια.
Μέσω συνεργασιών με εμπορικές επιχειρήσεις, οι καταναλωτές μπορούν να χρηματοδοτούν αγορές όπως κινητά τηλέφωνα, έπιπλα και ηλεκτρικές συσκευές, αποπληρώνοντας το ποσό σε μηνιαίες δόσεις. Ανάλογα με το πρόγραμμα, μπορεί να διατίθενται και χρηματοδοτήσεις με άτοκες δόσεις, υπό συγκεκριμένους όρους.
Παράλληλα, η τράπεζα προσφέρει προσωπικά δάνεια, με ποσά που, σύμφωνα με τα στοιχεία της αγοράς, φτάνουν έως τις 15.000 ευρώ. Έχει επίσης αναφερθεί προοπτική αύξησης του ανώτατου ποσού στις 30.000 ευρώ.
Τα επιτόκια που αναφέρονται κυμαίνονται από 9,9% έως 29%, ανάλογα με το πιστωτικό προφίλ του πελάτη και τους όρους χρηματοδότησης.
Το επιχειρηματικό μοντέλο της περιλαμβάνει την εξυπηρέτηση καταναλωτών που δυσκολεύονται να λάβουν δάνειο από τις παραδοσιακές τράπεζες. Σε αυτή την κατηγορία μπορεί να ανήκουν νεότεροι εργαζόμενοι με χαμηλότερα εισοδήματα ή άνθρωποι που έχουν επηρεαστεί από προηγούμενες οικονομικές κρίσεις.
Η αποπληρωμή ενός δανείου μπορεί να συμβάλει στη δημιουργία θετικού ιστορικού πληρωμών, χωρίς αυτό να εγγυάται ότι θα εγκριθεί μελλοντικά μεγαλύτερη χρηματοδότηση.
Ιατρικά έξοδα, ανακαινίσεις και μεταχειρισμένα αυτοκίνητα
Οι ανάγκες για τις οποίες οι καταναλωτές καταφεύγουν σε προσωπικό δανεισμό περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, ιατρικά έξοδα, ανακαινίσεις κατοικιών και αγορά μεταχειρισμένων αυτοκινήτων.
Το μέσο ποσό δανείου στην πελατειακή βάση της tbi bank εκτιμάται μεταξύ 3.000 και 4.000 ευρώ, ενώ οι διαδικασίες αξιολόγησης και εκταμίευσης έχουν σχεδιαστεί ώστε να ολοκληρώνονται γρήγορα.
Σύμφωνα με στοιχεία που αναφέρονται από την αγορά, περίπου 5% έως 10% των πελατών εντάσσεται στην κατηγορία υψηλού πιστωτικού κινδύνου. Η διαχείριση αυτής της κατηγορίας αποτελεί σημαντικό παράγοντα για τη λειτουργία του συγκεκριμένου μοντέλου χρηματοδότησης.
Παρουσία σε 7.000 επιχειρήσεις και δάνεια 25 εκατ. ευρώ τον μήνα
Η tbi bank συνεργάζεται με περίπου 7.000 επιχειρήσεις, ενώ δίκτυο περίπου 500 σημαντικών συνεργατών αποτελεί μέρος της πλατφόρμας αγορών της.
Η τράπεζα δραστηριοποιείται επίσης στη Βουλγαρία και τη Ρουμανία. Σύμφωνα με τα στοιχεία που αναφέρονται για τη λειτουργία της στην Ελλάδα, σημαντικό μέρος της χρηματοδότησης συνδέεται με κεφάλαια από καταθέσεις στη Βουλγαρία, καθώς δεν δέχεται σήμερα καταθέσεις στην ελληνική αγορά.
Για το 2028 έχει αναφερθεί ως στόχος η έναρξη αποδοχής καταθέσεων στην Ελλάδα, ενώ για το 2029 έχει παρουσιαστεί η προοπτική έκδοσης πιστωτικής κάρτας.
Οι μηνιαίες χορηγήσεις της στην Ελλάδα εκτιμώνται σε περίπου 25 εκατ. ευρώ, έναντι συνολικής μηνιαίας αγοράς καταναλωτικών δανείων που υπολογίζεται σε 140 εκατ. ευρώ. Ο μέσος όρος ηλικίας των πελατών της εκτιμάται στα 32 έτη.
Η ισορροπία μεταξύ προστασίας και πρόσβασης στη χρηματοδότηση
Η εφαρμογή του νέου πλαισίου αναμένεται να αποτελέσει σημαντική εξέλιξη για την αγορά καταναλωτικών δανείων.
Από τη μία πλευρά, τα ανώτατα όρια στο κόστος αποσκοπούν στον περιορισμό των υπερβολικών επιβαρύνσεων και στην ενίσχυση της προστασίας των δανειοληπτών. Από την άλλη, παράγοντες της αγοράς προειδοποιούν ότι οι νέοι κανόνες ενδέχεται να οδηγήσουν σε αυστηρότερη αξιολόγηση αιτήσεων, ιδιαίτερα για όσους θεωρούνται υψηλότερου πιστωτικού κινδύνου.
Το βασικό ζητούμενο είναι να προστατευθούν οι καταναλωτές χωρίς να περιοριστεί υπέρμετρα η πρόσβασή τους σε νόμιμη χρηματοδότηση. Οι τελικές επιπτώσεις θα εξαρτηθούν από την υπουργική απόφαση, τα όρια που θα εφαρμοστούν και τον τρόπο με τον οποίο οι τράπεζες θα προσαρμόσουν την πολιτική χορηγήσεών τους.
