Οι αδιάκοπες τηλεφωνικές οχλήσεις για προγράμματα ηλεκτρικού ρεύματος, συνδέσεις κινητής τηλεφωνίας και άλλες εμπορικές υπηρεσίες αποτελούν καθημερινή ενόχληση για χιλιάδες καταναλωτές. Για όσους, μάλιστα, έχουν δηλώσει ρητά ότι δεν επιθυμούν τέτοιου είδους επικοινωνία, η συνέχιση των διαφημιστικών κλήσεων δεν είναι απλώς ενοχλητική, αλλά μπορεί, υπό συγκεκριμένες νομικές προϋποθέσεις, να αποτελέσει βάση για την αναζήτηση δικαστικής προστασίας και την αξίωση αποζημίωσης.
Το ποσό μπορεί να φτάσει τις 10.000 ευρώ ανά παράνομη διαφημιστική κλήση, σύμφωνα με υποθέσεις που έχουν απασχολήσει τα δικαστήρια. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι κάθε ανεπιθύμητο τηλεφώνημα οδηγεί αυτομάτως σε χρηματική αποζημίωση. Καθοριστικό ρόλο παίζουν η τήρηση των νόμιμων προϋποθέσεων, η τεκμηρίωση της παράβασης και η κρίση του αρμόδιου δικαστηρίου.
Το θέμα παρουσιάστηκε μέσα από ρεπορτάζ του Άγγελου Βουράκη στην εκπομπή «Μια χαρά παρέα» του OPEN, όπου ο δικηγόρος Βασίλης Σωτηρόπουλος ανέλυσε τα δικαιώματα των συνδρομητών και τις ενέργειες στις οποίες μπορούν να προχωρήσουν όταν εταιρείες εξακολουθούν να τους καλούν για εμπορικούς σκοπούς, παρά την εκφρασμένη αντίθεσή τους.
Το πρώτο βήμα για να σταματήσουν οι διαφημιστικές κλήσεις
Το βασικό μέτρο προστασίας των καταναλωτών είναι η εγγραφή στο Μητρώο του άρθρου 11 του νόμου 3471/2006. Πρόκειται για ειδικό μητρώο που τηρεί κάθε πάροχος τηλεφωνίας και στο οποίο καταχωρίζονται οι συνδρομητές που δεν επιθυμούν να δέχονται τηλεφωνικές κλήσεις για απευθείας εμπορική προώθηση προϊόντων και υπηρεσιών.
Η διαδικασία ξεκινά με αίτημα προς τον πάροχο τηλεφωνίας, προκειμένου να καταχωριστεί η σχετική δήλωση του συνδρομητή. Στη συνέχεια, οι εταιρείες που πραγματοποιούν διαφημιστικές κλήσεις οφείλουν να λαμβάνουν υπόψη το μητρώο και να συμμορφώνονται με τις υποχρεώσεις που προβλέπει η νομοθεσία.
Η εγγραφή αποτελεί, επομένως, ένα ουσιαστικό βήμα για την προστασία του καταναλωτή. Παράλληλα, μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα σημαντική σε περίπτωση που ο συνδρομητής χρειαστεί να τεκμηριώσει ότι είχε ήδη δηλώσει πως δεν επιθυμεί να δέχεται τέτοιου είδους επικοινωνία.
Τι πρέπει να κάνει όποιος συνεχίζει να δέχεται τηλεφωνήματα
Τι συμβαίνει, όμως, όταν η εγγραφή στο μητρώο δεν αποτρέπει τις ανεπιθύμητες κλήσεις;
Σύμφωνα με όσα ανέφερε ο Βασίλης Σωτηρόπουλος, οι πολίτες έχουν τη δυνατότητα να απευθυνθούν στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, υποβάλλοντας καταγγελία για την ενδεχόμενη παραβίαση των δικαιωμάτων τους. Παράλληλα, μπορούν να εξετάσουν, με τη βοήθεια δικηγόρου, το ενδεχόμενο άσκησης αγωγής για τη διεκδίκηση αποζημίωσης.
Η δικαστική οδός, ωστόσο, προϋποθέτει προσεκτική αξιολόγηση της κάθε περίπτωσης. Δεν αρκεί απλώς να έχει πραγματοποιηθεί μια κλήση που ο συνδρομητής θεωρεί ανεπιθύμητη. Θα πρέπει να εξεταστεί αν η επικοινωνία παραβίαζε πράγματι τις ισχύουσες διατάξεις και αν υπάρχουν επαρκή στοιχεία που μπορούν να στηρίξουν τη διεκδίκηση.
Τα αποδεικτικά στοιχεία που μπορούν να κάνουν τη διαφορά
Η συγκέντρωση των απαραίτητων εγγράφων και στοιχείων είναι καθοριστική για την αξιολόγηση μιας υπόθεσης. Όποιος εξετάζει το ενδεχόμενο να κινηθεί νομικά, καλό είναι να ξεκινήσει από τον τηλεφωνικό του πάροχο.
Ειδικότερα, σύμφωνα με τις οδηγίες που παρουσιάστηκαν στην εκπομπή, χρήσιμο είναι να εξασφαλίσει:
- Βεβαίωση εγγραφής στο Μητρώο του άρθρου 11, ώστε να αποδεικνύεται ότι είχε δηλώσει πως δεν επιθυμεί διαφημιστικές κλήσεις.
- Κατάσταση εισερχόμενων κλήσεων, εφόσον είναι διαθέσιμη, για την τεκμηρίωση των τηλεφωνημάτων που δέχθηκε.
- Στοιχεία μαρτυρίας, όπου υπάρχουν, από πρόσωπα που μπορούν να επιβεβαιώσουν την πραγματοποίηση μιας κλήσης και τις περιστάσεις της.
- Με τον φάκελο αυτό, ο ενδιαφερόμενος μπορεί να απευθυνθεί σε δικηγόρο, ο οποίος θα εξετάσει τα πραγματικά περιστατικά, τη νομική βάση της αξίωσης και τις δυνατότητες δικαστικής διεκδίκησης.
Η καταγραφή των ημερομηνιών, των αριθμών που εμφανίζονται στην οθόνη και των στοιχείων της εταιρείας που πραγματοποιεί την προώθηση μπορεί επίσης να βοηθήσει στην πληρέστερη αποτύπωση του περιστατικού.
Δύο κλήσεις, 20.000 ευρώ: Οι υποθέσεις που αναδεικνύουν το μέγεθος των αξιώσεων
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι δικαστικές υποθέσεις στις οποίες επιδικάστηκαν σημαντικά ποσά για παραβίαση των κανόνων που διέπουν τις ανεπιθύμητες διαφημιστικές επικοινωνίες.
Όπως ανέφερε ο δικηγόρος, σε υπόθεση που εκδικάστηκε στη Θεσσαλονίκη επιδικάστηκε αποζημίωση συνολικού ύψους 20.000 ευρώ σε πολίτη που είχε δεχθεί δύο κλήσεις για την προώθηση νέας παροχής ηλεκτρικού ρεύματος, παρά την εγγραφή του στο σχετικό μητρώο.
Στην ίδια συζήτηση έγινε αναφορά και σε περίπτωση πολίτη που δέχθηκε πέντε διαφημιστικά τηλεφωνήματα και διεκδίκησε συνολικά 50.000 ευρώ.
Τα παραδείγματα αυτά αναδεικνύουν το οικονομικό βάρος που μπορεί να έχει μια παράβαση για τις εταιρείες, αλλά χρειάζεται προσοχή στην ερμηνεία τους. Η αναφορά σε συγκεκριμένα ποσά δεν αποτελεί εγγύηση ότι θα επιδικαστεί αντίστοιχη αποζημίωση σε κάθε παρόμοια περίπτωση. Η έκβαση εξαρτάται από τα δεδομένα της υπόθεσης, τα αποδεικτικά στοιχεία και την κρίση του δικαστηρίου.
Ποια είναι η προθεσμία για δικαστική διεκδίκηση
Ένα ακόμη κρίσιμο ζήτημα είναι ο χρόνος που διαθέτει ο πολίτης για να διεκδικήσει αποζημίωση.
Σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν στο τηλεοπτικό ρεπορτάζ, το χρονικό περιθώριο μπορεί να φτάνει τα πέντε έτη. Ωστόσο, η ακριβής προθεσμία και το χρονικό σημείο από το οποίο αρχίζει να υπολογίζεται εξαρτώνται από τη νομική βάση της αξίωσης και τις ειδικές περιστάσεις κάθε υπόθεσης.
Για τον λόγο αυτό, όσοι θεωρούν ότι έχουν υποστεί σχετική παραβίαση είναι σκόπιμο να συμβουλευτούν εγκαίρως δικηγόρο, χωρίς να βασίζονται αποκλειστικά σε μια γενική αναφορά περί πενταετίας.
Τι πρέπει να θυμούνται οι καταναλωτές
Η προστασία από τις ανεπιθύμητες διαφημιστικές κλήσεις ξεκινά από την εγγραφή στο Μητρώο του άρθρου 11. Αν, παρά την εγγραφή, τα τηλεφωνήματα συνεχίζονται, η διατήρηση αποδεικτικών στοιχείων και η έγκαιρη αναζήτηση νομικής συμβουλής μπορούν να αποδειχθούν καθοριστικές.
Το βασικό μήνυμα είναι σαφές: οι καταναλωτές δεν είναι υποχρεωμένοι να αποδέχονται χωρίς αντίδραση κάθε εμπορική τηλεφωνική ενόχληση. Όταν υπάρχουν ενδείξεις παραβίασης της νομοθεσίας, μπορούν να διερευνήσουν τις δυνατότητες καταγγελίας και αποζημίωσης που προβλέπει το ισχύον πλαίσιο.
