Το νομοσχέδιο του ΥΠΕΘΟΟ τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση και περιλαμβάνει τον Ατομικό Επενδυτικό Λογαριασμό Ανηλίκων, την παράταση φορολογικών κινήτρων για ηλεκτρονικές συναλλαγές και την αύξηση του αφορολόγητου ορίου για τα φιλοδωρήματα.
Από το 2027 προβλέπεται η λειτουργία επενδυτικών λογαριασμών για παιδιά με ισόποση κρατική συνεισφορά έως 1.200 ευρώ ετησίως, ενώ τα φιλοδωρήματα θα είναι αφορολόγητα έως 6.000 ευρώ τον χρόνο. Οι βασικές ρυθμίσεις του νέου φορολογικού νομοσχεδίου αφορούν την οικογενειακή αποταμίευση, τις ηλεκτρονικές πληρωμές σε επαγγέλματα υψηλής φοροδιαφυγής και το αφορολόγητο των φιλοδωρημάτων, με αναδρομική εφαρμογή της τελευταίας αλλαγής από την 1η Ιανουαρίου 2026.
Το νέο πλαίσιο για τον επενδυτικό «κουμπαρά» των παιδιών
Τρεις βασικές φορολογικές παρεμβάσεις περιλαμβάνει το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το οποίο αναρτήθηκε σε δημόσια διαβούλευση. Μεταξύ άλλων, προβλέπει τη δημιουργία επενδυτικών λογαριασμών για παιδιά, την παράταση των φορολογικών κινήτρων για ηλεκτρονικές πληρωμές σε επαγγέλματα με υψηλή φοροδιαφυγή και την αύξηση του αφορολόγητου ορίου για τα φιλοδωρήματα στα 6.000 ευρώ ετησίως.
Οι νέες ρυθμίσεις αποσκοπούν στην ενίσχυση της οικογενειακής αποταμίευσης, αλλά και στον περιορισμό της φοροδιαφυγής. Το νομοσχέδιο περιγράφει αναλυτικά τον τρόπο λειτουργίας του νέου επενδυτικού λογαριασμού, τις κρατικές εισφορές, τις διαθέσιμες επενδυτικές επιλογές και τους όρους ανάληψης των χρημάτων.
Επενδυτικός λογαριασμός για παιδιά: Πώς θα λειτουργεί
Με τα άρθρα 29 έως 46 θεσπίζεται ο Ατομικός Επενδυτικός Λογαριασμός Ανηλίκων (Α.Ε.Λ.Α.), με έναρξη εφαρμογής το 2027. Το μέτρο αφορά παιδιά που δεν έχουν συμπληρώσει το δεύτερο έτος της ηλικίας τους κατά την υποβολή της αίτησης, με βάση τις προϋποθέσεις υπαγωγής που προβλέπει το νομοσχέδιο.
Ο γονέας ή το πρόσωπο που ασκεί τη γονική μέριμνα ή την επιμέλεια θα μπορεί να υποβάλει αίτηση για τη δημιουργία ενός μοναδικού λογαριασμού για κάθε παιδί. Για τη διαχείρισή του θα επιλέγει έναν από τους προβλεπόμενους παρόχους ή την αυτοδιαχείριση.
Βασικό χαρακτηριστικό του μέτρου είναι η ισόποση κρατική συμμετοχή στις επιλέξιμες εισφορές. Για κάθε ευρώ που καταβάλλεται από ιδιώτες, το Δημόσιο θα προσθέτει ένα ευρώ, με ανώτατη κρατική συνεισφορά 1.200 ευρώ ανά ημερολογιακό έτος. Το όριο αυτό θα αυξάνεται κατά 10% ανά πενταετία.
Οι συνολικές εισφορές στον λογαριασμό, από ιδιώτες και κράτος, δεν θα μπορούν να υπερβαίνουν τις 10.000 ευρώ ανά ημερολογιακό έτος. Η κρατική συνεισφορά θα καταβάλλεται αρχικά σε μηνιαία βάση για εισφορές έως 100 ευρώ τον μήνα, ενώ θα προβλέπεται ετήσια εκκαθάριση, ώστε να υπολογίζονται συνολικά οι καταβολές κάθε έτους.
Ποιοι θα μπορούν να καταθέτουν χρήματα
Στον επενδυτικό λογαριασμό θα μπορούν να καταθέτουν χρήματα όχι μόνο οι γονείς, αλλά και άλλα φυσικά πρόσωπα, όπως παππούδες, γιαγιάδες και συγγενείς.
Για παράδειγμα, εάν η οικογένεια καταθέτει 50 ευρώ τον μήνα, το κράτος θα προσθέτει άλλα 50 ευρώ. Σε έναν χρόνο, οι ιδιωτικές εισφορές θα φτάνουν τα 600 ευρώ και η κρατική συμμετοχή θα ανέρχεται επίσης σε 600 ευρώ.
Εάν οι καταθέσεις φτάνουν τα 100 ευρώ τον μήνα, η κρατική ενίσχυση θα διαμορφώνεται στα 1.200 ευρώ ετησίως. Σε περίπτωση μεγαλύτερων ιδιωτικών εισφορών, η κρατική συμμετοχή δεν θα ξεπερνά το προβλεπόμενο ανώτατο όριο.
Τα τέσσερα επενδυτικά προφίλ
Οι γονείς θα μπορούν να επιλέγουν ανάμεσα σε τέσσερα επενδυτικά προφίλ, ανάλογα με τον βαθμό κινδύνου που επιθυμούν να αναλάβουν:
- Συντηρητικό: 100% επενδύσεις σταθερού εισοδήματος και 0% μετοχές.
- Ισορροπημένο: 70% επενδύσεις σταθερού εισοδήματος και 30% μετοχές.
- Αναπτυξιακό: 30% επενδύσεις σταθερού εισοδήματος και 70% μετοχές.
- Δυναμικό: 0% επενδύσεις σταθερού εισοδήματος και 100% μετοχές.
Στις επενδύσεις σταθερού εισοδήματος περιλαμβάνονται τα ομόλογα, τα αμοιβαία κεφάλαια ομολόγων και οι καταθέσεις. Τα ποσοστά αφορούν το επενδεδυμένο μέρος του χαρτοφυλακίου, χωρίς να υπολογίζονται τα μετρητά, η διακράτηση των οποίων θα περιορίζεται κατά κανόνα στο 5% της συνολικής αξίας.
Οι επενδύσεις θα μπορούν να πραγματοποιούνται σε αμοιβαία κεφάλαια, διαπραγματεύσιμα αμοιβαία κεφάλαια (ETF), μετοχές και ομόλογα που διαπραγματεύονται σε ρυθμιζόμενες αγορές της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου. Αντίθετα, δεν θα επιτρέπονται επενδύσεις σε κρυπτοστοιχεία, προϊόντα μόχλευσης και συγκεκριμένα παράγωγα ή σύνθετα χρηματοοικονομικά προϊόντα.
Ως πάροχοι των σχετικών υπηρεσιών θα μπορούν να λειτουργούν πιστωτικά ιδρύματα, επιχειρήσεις παροχής επενδυτικών υπηρεσιών και ασφαλιστικές επιχειρήσεις. Παράλληλα, θα δίνεται η δυνατότητα μεταφοράς του λογαριασμού σε άλλον πάροχο, χωρίς απώλεια των φορολογικών ευεργετημάτων ή άλλων δικαιωμάτων.
Πότε θα μπορούν να αναληφθούν τα χρήματα
Τα κεφάλαια του Α.Ε.Λ.Α., δηλαδή οι ιδιωτικές εισφορές, η κρατική συνεισφορά και οι επενδυτικές αποδόσεις, θα παραμένουν δεσμευμένα έως τη συμπλήρωση του 18ου έτους της ηλικίας του δικαιούχου.
Εξαιρέσεις προβλέπονται σε περιπτώσεις θανάτου του γονέα ή του παιδιού, καθώς και για σοβαρούς λόγους υγείας του δικαιούχου που απαιτούν χειρουργική αντιμετώπιση και πιστοποιούνται από δημόσιο νοσοκομείο.
Με την ενηλικίωση, ο λογαριασμός θα μετατρέπεται σε προσωπικό περιουσιακό δικαίωμα του δικαιούχου. Παράλληλα, οι εισφορές δεν θα αποτελούν φορολογητέο εισόδημα του ανηλίκου ούτε θα συνυπολογίζονται στα εισοδηματικά κριτήρια για κοινωνικές παροχές. Αφορολόγητο θα είναι και το εισόδημα από μερίσματα, τόκους και υπεραξία μεταβίβασης τίτλων που προκύπτει μέσα από τον λογαριασμό.
Ηλεκτρονικές αποδείξεις: Παράταση των φορολογικών κινήτρων
Με το άρθρο 4 του νομοσχεδίου παρατείνεται έως και το τέλος του 2027 το φορολογικό κίνητρο για ηλεκτρονικές πληρωμές σε 20 κατηγορίες επαγγελμάτων που θεωρούνται υψηλού κινδύνου φοροδιαφυγής.
Το μέτρο, που εφαρμόζεται από το 2022, προβλέπει ότι ποσό ίσο με το 30% των σχετικών δαπανών αφαιρείται από το φορολογητέο εισόδημα, με ανώτατο όριο τα 5.000 ευρώ ετησίως.
Στις κατηγορίες επαγγελματιών περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, δικηγόροι, υδραυλικοί, ηλεκτρολόγοι, ελαιοχρωματιστές, κομμωτήρια και ταξί. Στόχος είναι να ενθαρρύνονται οι καταναλωτές να πληρώνουν ηλεκτρονικά και να ζητούν αποδείξεις, περιορίζοντας την απόκρυψη εισοδημάτων.
Ειδική πρόβλεψη υπάρχει για τις δαπάνες ιατρικών, οδοντιατρικών και κτηνιατρικών υπηρεσιών, όταν εξοφλούνται ηλεκτρονικά. Οι συγκεκριμένες δαπάνες υπολογίζονται στο διπλάσιο για την κάλυψη του απαιτούμενου ορίου ηλεκτρονικών συναλλαγών, το οποίο αντιστοιχεί στο 30% του ετήσιου πραγματικού εισοδήματος.
Για παράδειγμα, ηλεκτρονική πληρωμή 300 ευρώ για τις συγκεκριμένες υπηρεσίες προσμετράται ως δαπάνη 600 ευρώ για την κάλυψη του απαιτούμενου ορίου.
Φιλοδωρήματα: Αφορολόγητα έως 6.000 ευρώ τον χρόνο
Το νομοσχέδιο προβλέπει επίσης την αύξηση του αφορολόγητου ορίου για τα φιλοδωρήματα στα 6.000 ευρώ ετησίως. Η ρύθμιση αφορά τόσο τα φιλοδωρήματα που καταβάλλονται απευθείας από τους πελάτες όσο και εκείνα που εισπράττονται μέσω ψηφιακών πλατφορμών.
Ειδικότερα, τα άρθρα 5 και 6 τροποποιούν τις σχετικές διατάξεις του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος, αυξάνοντας το όριο που ίσχυε έως σήμερα. Η νέα ετήσια βάση αντιστοιχεί σε μέσο ποσό 500 ευρώ τον μήνα, χωρίς να σημαίνει ότι το όριο εφαρμόζεται ξεχωριστά σε κάθε μήνα.
Η αλλαγή έχει ιδιαίτερη σημασία για τους εποχικούς εργαζομένους, κυρίως στον τουρισμό και την εστίαση. Για παράδειγμα, ένας εργαζόμενος που απασχολείται για έξι μήνες μπορεί να λάβει έως και 1.000 ευρώ τον μήνα σε φιλοδωρήματα μέσω POS, χωρίς να φορολογηθεί για αυτά, εφόσον το συνολικό ποσό που θα εισπράξει μέσα στο έτος δεν υπερβεί τις 6.000 ευρώ.
Το αυξημένο αφορολόγητο όριο θα εφαρμόζεται αναδρομικά από την 1η Ιανουαρίου 2026, σύμφωνα με τις προβλέψεις του νομοσχεδίου.
