Σε ριζική αναμόρφωση του πλαισίου χορήγησης επιδομάτων προχωρά η κυβέρνηση, με την ενεργοποίηση του Εθνικού Μητρώου Επιδομάτων, σηματοδοτώντας το τέλος του υφιστάμενου μοντέλου.
Η μεταρρύθμιση αφορά τη διαχείριση άνω των 13 δισ. ευρώ ετησίως και εισάγει αυστηρά, ενιαία και διασταυρωμένα κριτήρια για όλους τους δικαιούχους.
Τι αλλάζει στα κριτήρια – Έρχονται τεκμήρια και έλεγχος περιουσίας
Ο νέος σχεδιασμός προβλέπει ότι τα επιδόματα δεν θα βασίζονται μόνο στο δηλωθέν εισόδημα, αλλά και σε:
-
Ακίνητη περιουσία
-
Καταθέσεις και περιουσιακά στοιχεία
-
Τεκμήρια διαβίωσης
-
Διασταύρωση επαγγελματικής δραστηριότητας (ΚΑΔ)
Στόχος είναι να αποκλειστούν όσοι εμφανίζουν χαμηλό εισόδημα αλλά διαθέτουν σημαντική περιουσία ή αποκρύπτουν έσοδα.
Ποιοι κινδυνεύουν να χάσουν τα επιδόματα
Με βάση το νέο πλαίσιο, εκτός επιδομάτων ενδέχεται να τεθούν:
-
Δικαιούχοι με υψηλή ακίνητη περιουσία που μέχρι σήμερα δεν λαμβανόταν πλήρως υπόψη.
-
Φυσικά πρόσωπα με επαγγελματική δραστηριότητα (ελεύθεροι επαγγελματίες με ΚΑΔ) που δηλώνουν χαμηλά εισοδήματα.
-
Όσοι εμφανίζουν ύποπτη σώρευση πολλαπλών παροχών από διαφορετικούς φορείς.
-
Περιπτώσεις όπου εντοπίζονται ασυμφωνίες μεταξύ δηλώσεων και πραγματικών στοιχείων.
Η φιλοσοφία της μεταρρύθμισης είναι ότι οι ενισχύσεις θα κατευθύνονται αποκλειστικά σε όσους έχουν αποδεδειγμένη ανάγκη.
Τι είναι η «ατομική κάρτα» στο Εθνικό Μητρώο Επιδομάτων
Με τη νέα πλατφόρμα, κάθε πολίτης θα διαθέτει ψηφιακή ατομική καρτέλα, όπου θα καταγράφονται:
-
Πλήρη στοιχεία ταυτοποίησης (ΑΦΜ, κατοικία, ηλικία κ.λπ.)
-
Όλα τα χρηματικά επιδόματα (π.χ. αναπηρικά, στέγασης, παιδιού)
-
Παροχές σε είδος (vouchers, κοινωνικός τουρισμός κ.ά.)
-
Ιστορικό ενισχύσεων
Για πρώτη φορά, θα υπάρχει πλήρης εικόνα των παροχών που λαμβάνει κάθε δικαιούχος.
Αυτόματες διασταυρώσεις ΟΠΕΚΑ – ΕΦΚΑ
Καταργείται η προσκόμιση δικαιολογητικών από τον πολίτη, καθώς το σύστημα θα λειτουργεί με διαλειτουργικότητα μεταξύ φορέων.
Παράδειγμα:
Για το επίδομα ανασφάλιστου υπερήλικα, ο ΟΠΕΚΑ θα αντλεί αυτόματα δεδομένα από τον ΕΦΚΑ για το αν ο αιτών δικαιούται σύνταξη, χωρίς καθυστερήσεις ή αλληλογραφία.
Το νέο σύστημα θα πραγματοποιεί:
-
Αυτόματες ηλεκτρονικές διασταυρώσεις
-
Δειγματοληπτικούς ελέγχους
-
Περιοδική επανεξέταση στοιχείων
-
Ειδοποιήσεις για ύποπτες περιπτώσεις
Πότε ξεκινά η εφαρμογή
Η πιλοτική λειτουργία του Εθνικού Μητρώου Επιδομάτων προγραμματίζεται εντός του 2026.
Στην πρώτη φάση θα ενταχθούν:
-
Κοινωνικές παροχές των Υπουργείων Εθνικής Οικονομίας και Κοινωνικής Συνοχής
-
Ενισχύσεις της ΔΥΠΑ
-
Επιδόματα ΟΠΕΚΑ
Η πλήρης εφαρμογή θα συνοδευτεί από εντατικούς ελέγχους, με στόχο τη δημιουργία ενός πιο δίκαιου και βιώσιμου συστήματος κοινωνικής προστασίας.
