Σε στάδιο αξιολόγησης βρίσκεται η πιλοτική εφαρμογή του νέου επιδόματος ανεργίας, η οποία αναμένεται να αποτελέσει τη βάση για τη γενικευμένη εφαρμογή του μέχρι το τέλος του έτους. Μέχρι τώρα, στο νέο σύστημα έχουν ενταχθεί περίπου 15.000 άνεργοι από όλες τις περιφέρειες της χώρας.
Σημειώνεται ότι το νέο μοντέλο επιφέρει ουσιαστικές αλλαγές, καθώς το ποσό της επιδότησης δεν είναι πλέον σταθερό, αλλά καθορίζεται ανάλογα με το εισόδημα και το ασφαλιστικό προφίλ κάθε δικαιούχου. Πρόκειται για ένα εμπροσθοβαρές σύστημα, στο οποίο οι άνεργοι λαμβάνουν υψηλότερα ποσά κατά τους πρώτους μήνες και σταδιακά μειωμένα στη συνέχεια.
Τα χρήματα που δίνονται και πώς διαμορφώνονται
Μέχρι σήμερα έχουν καταβληθεί συνολικά 63,3 εκατ. ευρώ στο πλαίσιο του νέου επιδόματος. Το ανώτατο ποσό κατά το πρώτο τρίμηνο μπορεί να φτάσει έως και τα 1.375 ευρώ, μετά την αύξηση του κατώτατου μισθού από τον Απρίλιο του 2025.
Το επίδομα αποτελείται από τρία βασικά μέρη:
- ένα σταθερό ποσό, που μειώνεται όσο παρατείνεται η ανεργία,
- ένα μεταβλητό μέρος, που εξαρτάται από τα χρόνια ασφάλισης,
- πρόσθετες ενισχύσεις, όπως επιδόματα για οικογένειες και δώρα εορτών.
Η μέγιστη διάρκεια επιδότησης μπορεί να φτάσει έως και τους 24 μήνες, με άμεση σύνδεση με τον χρόνο εργασίας.
Πού καταγράφονται οι περισσότεροι δικαιούχοι
Η μεγαλύτερη συγκέντρωση δικαιούχων καταγράφεται στην Αττική, με πάνω από 4.500 άτομα, ενώ ακολουθεί η Κεντρική Μακεδονία. Σημαντική συμμετοχή εμφανίζουν επίσης η Κρήτη και το Νότιο Αιγαίο.
Η πλειονότητα των δικαιούχων ανήκει στην ηλικιακή ομάδα 31 έως 54 ετών, γεγονός που αναδεικνύει την ευαλωτότητα της παραγωγικής ηλικίας στις αλλαγές της αγοράς εργασίας.
Ποιοι ευνοούνται
Το νέο σύστημα φαίνεται να ευνοεί κυρίως εργαζόμενους με σταθερή και μακροχρόνια εργασιακή πορεία, καθώς αυτοί λαμβάνουν υψηλότερα ποσά μέσω του μεταβλητού μέρους.
Αντίθετα, όσοι έχουν χαμηλά εισοδήματα, περιορισμένα ένσημα ή διακεκομμένη απασχόληση ενδέχεται να δουν χαμηλότερες αποδοχές, ιδιαίτερα μετά το πρώτο τρίμηνο επιδότησης.
Παράλληλα, αυστηρότερα γίνονται και τα κριτήρια ένταξης, καθώς οι απαιτούμενες ημέρες ασφάλισης αυξάνονται από 125 σε 175.
Πότε χάνεται το δικαίωμα επιδότησης
Καθοριστική αλλαγή αποτελεί και η σύνδεση του επιδόματος με την ενεργή αναζήτηση εργασίας. Οι άνεργοι που είναι εγγεγραμμένοι στη ΔΥΠΑ υποχρεούνται να αποδέχονται κατάλληλες προτάσεις εργασίας.
Σε περίπτωση που απορρίψουν τρεις συνεχόμενες προσφορές, χάνουν το δικαίωμα επιδότησης.
Πληρωμές με κάρτα και φορολογικές ρυθμίσεις
Το επίδομα καταβάλλεται μέσω προπληρωμένης κάρτας, με δυνατότητα ανάληψης έως του 50% του ποσού σε μετρητά, ενώ το υπόλοιπο θα χρησιμοποιείται για ηλεκτρονικές συναλλαγές.
Παράλληλα, δηλώνεται κανονικά στη φορολογική δήλωση, αλλά απαλλάσσεται από φόρο εφόσον τα υπόλοιπα ετήσια εισοδήματα δεν ξεπερνούν τις 10.000 ευρώ.
Παρά τη σημασία της μεταρρύθμισης, η πλήρης εφαρμογή του νέου επιδόματος ανεργίας αναμένεται να καθυστερήσει έως το τέλος του έτους. Οι τελικές αποφάσεις θα ληφθούν μετά την ολοκλήρωση της πιλοτικής φάσης και την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων της.
