Οι δωρεές και γονικές παροχές αποτελούν βασικό εργαλείο μεταβίβασης περιουσίας και χρημάτων, αλλά κρύβουν «παγίδες» που μπορούν να οδηγήσουν σε απρόσμενους φόρους. Ακολουθούν τα 12 πιο κρίσιμα σημεία που πρέπει να γνωρίζετε για να αξιοποιήσετε το αφορολόγητο και να αποφύγετε λάθη.
1. Το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ
Για συγγενείς Α’ κατηγορίας (γονείς–παιδιά, παππούδες–εγγόνια, σύζυγοι) ισχύει αφορολόγητο όριο έως 800.000 ευρώ ανά δωρητή προς κάθε δωρεοδόχο. Το όριο αφορά το συνολικό ποσό παροχών που έχουν γίνει.
2. Υπολογίζεται σωρευτικά
Το όριο των 800.000€ ισχύει σωρευτικά, δηλαδή συνυπολογίζονται όλες οι προηγούμενες δωρεές ή γονικές παροχές μεταξύ των ίδιων προσώπων.
3. Φόρος 10% για το υπερβάλλον ποσό
Αν ξεπεραστεί το αφορολόγητο, ο φόρος για συγγενείς Α’ κατηγορίας ανέρχεται σε 10% επί του υπερβάλλοντος ποσού.
4. Υποχρεωτική τραπεζική μεταφορά
Οι χρηματικές γονικές παροχές πρέπει να γίνονται μέσω τραπεζικού συστήματος. Μετρητά δεν αναγνωρίζονται για το αφορολόγητο.
5. Δικαιολόγηση προέλευσης χρημάτων
Τα χρήματα πρέπει να μπορούν να δικαιολογηθούν (εισοδήματα, αποταμιεύσεις, πώληση περιουσιακών στοιχείων), ώστε να μην υπάρξουν ζητήματα «πόθεν έσχες».
6. Δήλωση στην ΑΑΔΕ
Η γονική παροχή ή δωρεά δηλώνεται ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας της ΑΑΔΕ. Η δήλωση πρέπει να γίνει πριν τη χρήση των χρημάτων, π.χ. για αγορά ακινήτου.
7. Ειδική πρόβλεψη για πρώτη κατοικία
Σε περίπτωση μεταβίβασης ακινήτου για πρώτη κατοικία, ισχύουν ειδικές απαλλαγές, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις (οικογενειακή κατάσταση, επιφάνεια ακινήτου κ.ά.).
8. Αντικειμενική αξία ακινήτου
Ο φόρος υπολογίζεται με βάση την αντικειμενική αξία του ακινήτου, όχι απαραίτητα την εμπορική. Η σωστή αποτίμηση είναι κρίσιμη.
9. Συμβολαιογραφική πράξη για ακίνητα
Οι μεταβιβάσεις ακινήτων απαιτούν συμβολαιογραφικό έγγραφο. Χωρίς αυτό, η πράξη δεν είναι έγκυρη.
10. Χρονική σειρά κινήσεων
Η μεταφορά των χρημάτων πρέπει να προηγείται της υπογραφής του συμβολαίου σε περίπτωση αγοράς ακινήτου με γονική παροχή.
11. Προσοχή σε τεκμήρια διαβίωσης
Η λήψη χρηματικής δωρεάς μπορεί να χρησιμοποιηθεί για κάλυψη τεκμηρίων, αρκεί να έχει δηλωθεί σωστά.
12. Έλεγχος παλαιότερων πράξεων
Πριν από νέα γονική παροχή, πρέπει να εξεταστούν προηγούμενες μεταβιβάσεις, για να διαπιστωθεί αν επηρεάζουν το αφορολόγητο όριο.
