Πρόσθετο φόρο ίσο με 22% επί της διαφοράς κινδυνεύουν να πληρώσουν οι φορολογούμενοι που δεν θα συγκεντρώσουν έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026 τις απαιτούμενες ηλεκτρονικές αποδείξεις. Το όριο αντιστοιχεί στο 30% του ετήσιου ατομικού εισοδήματος και αφορά δαπάνες για αγορές αγαθών και παροχή υπηρεσιών που έχουν εξοφληθεί με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής.
Το μέτρο παρατείνεται και για το 2027, με περίπου 4,5 εκατομμύρια φορολογουμένους να υποχρεούνται να καλύψουν το προβλεπόμενο ποσοστό μέσω πληρωμών με πιστωτικές, χρεωστικές ή προπληρωμένες κάρτες, καθώς και μέσω e-banking.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται από τους ελεύθερους επαγγελματίες, καθώς το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα και οι προσαυξήσεις του ενδέχεται να αυξήσουν σημαντικά το ποσό των ηλεκτρονικών δαπανών που πρέπει να συγκεντρώσουν.
Πώς υπολογίζεται το πέναλτι 22%
Χιλιάδες φορολογούμενοι κάθε χρόνο δεν καταφέρνουν να καλύψουν το απαιτούμενο όριο, με αποτέλεσμα να επιβαρύνονται με πρόσθετο φόρο κατά την εκκαθάριση της φορολογικής τους δήλωσης.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), ο πρόσθετος φόρος που επιβλήθηκε για το έλλειμμα ηλεκτρονικών αποδείξεων το 2024 έφτασε τα 87,21 εκατ. ευρώ, έναντι 55,48 εκατ. ευρώ το 2023. Η αύξηση ανήλθε σε σχεδόν 60% μέσα σε ένα έτος.
Με βάση το ισχύον καθεστώς, μισθωτοί, συνταξιούχοι, κατά κύριο επάγγελμα αγρότες, αυτοαπασχολούμενοι και φορολογούμενοι με εισοδήματα από ενοίκια πρέπει να πραγματοποιούν ηλεκτρονικές δαπάνες που αντιστοιχούν στο 30% του ετήσιου εισοδήματός τους.
Το ανώτατο ποσό δαπανών που απαιτείται να έχει εξοφληθεί με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής ανέρχεται σε 20.000 ευρώ.
Για παράδειγμα, φορολογούμενος με ετήσιο εισόδημα 20.000 ευρώ πρέπει να έχει πραγματοποιήσει ηλεκτρονικές αγορές ύψους 6.000 ευρώ. Αν έχει συγκεντρώσει αποδείξεις αξίας 5.000 ευρώ, το έλλειμμα ανέρχεται σε 1.000 ευρώ και ο πρόσθετος φόρος διαμορφώνεται σε 220 ευρώ (1.000 × 22%).
Τα ποσά των ηλεκτρονικών αγορών προσυμπληρώνονται από την ΑΑΔΕ. Οι φορολογούμενοι μπορούν να προχωρήσουν σε διορθώσεις, εφόσον διαθέτουν τα απαραίτητα παραστατικά που αποδεικνύουν τις δαπάνες τους.
Πότε το απαιτούμενο ποσοστό μειώνεται στο 20%
Υπάρχουν ειδικές περιπτώσεις στις οποίες το ποσοστό των ηλεκτρονικών δαπανών που πρέπει να συγκεντρωθούν περιορίζεται από το 30% στο 20% του ετήσιου πραγματικού εισοδήματος.
Αυτό ισχύει για φορολογουμένους των οποίων οι δαπάνες για την εξόφληση φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων, ΕΝΦΙΑ, τοκοχρεολυτικών δόσεων δανείων και ενοικίων υπερβαίνουν αθροιστικά το 60% του ετήσιου πραγματικού εισοδήματός τους.
Παράλληλα, για φορολογουμένους των οποίων έχουν κατασχεθεί τραπεζικοί λογαριασμοί, το απαιτούμενο όριο δαπανών περιορίζεται στα 5.000 ευρώ.
Οι δαπάνες υπολογίζονται ατομικά για κάθε σύζυγο ή μέρος συμφώνου συμβίωσης. Ωστόσο, σε περίπτωση κοινής φορολογικής δήλωσης, το πλεονάζον ποσό ηλεκτρονικών δαπανών του ενός μπορεί να μεταφερθεί στον άλλο, εφόσον χρειάζεται, για να καλυφθεί το απαιτούμενο όριο.
Ποιες δαπάνες υπολογίζονται και ποιοι εξαιρούνται
Στις δαπάνες που συνυπολογίζονται για την κάλυψη του απαιτούμενου ποσοστού περιλαμβάνονται αγορές αγαθών και πληρωμές υπηρεσιών, εφόσον έχουν εξοφληθεί με ηλεκτρονικά μέσα και υπάρχουν οι αντίστοιχες αποδείξεις λιανικών συναλλαγών.
Ειδικότερα, στις αναγνωριζόμενες δαπάνες περιλαμβάνονται:
- Αγορές τροφίμων, ποτών, ρούχων, παπουτσιών, κλινοσκεπασμάτων, χαρτικών, ειδών υγιεινής και καθαριότητας.
- Αγορές ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών συσκευών, επίπλων και άλλων διαρκών αγαθών οικιακής χρήσης.
- Πληρωμές για επισκευές και άλλες υπηρεσίες.
- Λογαριασμοί ΔΕΚΟ και κοινόχρηστων, δίδακτρα, ιατρικές επισκέψεις, εξετάσεις, νοσήλια και ασφάλιστρα.
Αντίθετα, δεν συνυπολογίζονται οι πληρωμές για ενοίκια, δάνεια, φόρους και τέλη υπέρ του Δημοσίου, καθώς και οι δαπάνες για αγορές ακινήτων, οχημάτων, σκαφών, αεροσκαφών και αποταμιευτικών ή επενδυτικών προϊόντων.
Από την υποχρέωση συγκέντρωσης ηλεκτρονικών αποδείξεων εξαιρούνται, σύμφωνα με τα αναφερόμενα στοιχεία, οι φορολογούμενοι ηλικίας 70 ετών και άνω, όσοι κατοικούν μόνιμα σε χωριά έως 500 κατοίκους ή σε νησιά έως 3.100 κατοίκους που δεν αποτελούν τουριστικούς προορισμούς, καθώς και όσοι εκτελούν τη στρατιωτική τους θητεία.
