Η λέξη «νομενκλατούρα» προέρχεται από τα ρωσικά (nomenklatura) και χρησιμοποιείται κυρίως για να περιγράψει ένα σύστημα πολιτικής και διοικητικής ελίτ.
Πιο συγκεκριμένα, στην πρώην Σοβιετική Ένωση και σε άλλα κομμουνιστικά καθεστώτα, η νομενκλατούρα ήταν:
- η λίστα των κομματικών και κρατικών αξιωματούχων που κατείχαν σημαντικές θέσεις
- και κατ’ επέκταση, η ίδια η κυρίαρχη τάξη στελεχών που έλεγχε το κράτος, το κόμμα και την οικονομία
Με πιο απλά λόγια, όταν λέμε σήμερα «νομενκλατούρα», συνήθως εννοούμε:
- μια κλειστή ελίτ ισχυρών αξιωματούχων που αναπαράγει την εξουσία της μέσα από το ίδιο σύστημα.
Στη σύγχρονη χρήση, η λέξη έχει συχνά κριτική ή αρνητική χροιά, υπονοώντας γραφειοκρατία, ευνοιοκρατία ή εσωτερικό «κύκλωμα» εξουσίας.
