Κατά πλειοψηφία εγκρίθηκε επί της Αρχής από την αρμόδια Επιτροπή της Βουλής το σχέδιο νόμου του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου με τίτλο «Εφαρμογή του Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο και λοιπές διατάξεις».
Το νομοσχέδιο υπερψηφίστηκε μόνο από τη Νέα Δημοκρατία, ενώ ΣΥΡΙΖΑ, ΚΚΕ, Ελληνική Λύση και Πλεύση Ελευθερίας το καταψήφισαν. Το ΠΑΣΟΚ – ΚΙΝΑΛ και η Νίκη επιφυλάχθηκαν να τοποθετηθούν κατά τη συζήτησή του στην Ολομέλεια.
Υποχρεωτική προσαρμογή στο νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο
Κατά την παρουσίαση των διατάξεων, η υφυπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Σέβη Βολουδάκη, υπογράμμισε ότι η Ελλάδα οφείλει να προσαρμόσει το εθνικό της δίκαιο στις προβλέψεις του Ευρωπαϊκού Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο έως τις 12 Ιουνίου.
Όπως ανέφερε, στόχος του νομοσχεδίου είναι η διαχείριση των μεταναστευτικών ροών με σαφείς κανόνες, διακρίνοντας όσους δικαιούνται διεθνή προστασία από εκείνους που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις χορήγησης ασύλου.
Πώς θα λειτουργεί το νέο σύστημα
Σύμφωνα με το υπουργείο, η διαδικασία ξεκινά από τον αρχικό έλεγχο στα σύνορα, ο οποίος περιλαμβάνει:
-
Ταυτοποίηση στοιχείων
-
Λήψη βιομετρικών δεδομένων
-
Προκαταρκτικό ιατρικό έλεγχο
-
Αξιολόγηση ευαλωτότητας
Μετά το στάδιο αυτό ακολουθούν δύο διαφορετικές διαδρομές:
Για όσους διαθέτουν προσφυγικό προφίλ
Οι αιτούντες οδηγούνται στη συνήθη διαδικασία εξέτασης αίτησης ασύλου, διαμένουν σε ανοικτές δομές και απολαμβάνουν τα προβλεπόμενα δικαιώματα μέχρι την ολοκλήρωση της διαδικασίας.
Για όσους δεν πληρούν τα κριτήρια
Προβλέπεται ταχεία εξέταση της αίτησης και, σε περίπτωση απόρριψης, έκδοση απόφασης επιστροφής στη χώρα προέλευσης ή σε ασφαλή τρίτη χώρα, όπου αυτό προβλέπεται.
Νέες εγγυήσεις για τους αιτούντες άσυλο
Η υφυπουργός απέρριψε τις αιτιάσεις περί περιορισμού δικαιωμάτων, υποστηρίζοντας ότι το νέο πλαίσιο συνδυάζει ταχύτερες διαδικασίες με αυξημένες εγγυήσεις προστασίας.
Μεταξύ άλλων προβλέπεται:
-
Νομική καθοδήγηση ήδη από τον πρώτο βαθμό εξέτασης της αίτησης
-
Διατήρηση της αρχής της μη επαναπροώθησης
-
Δικαστικός έλεγχος σε περιπτώσεις περιορισμού ή κράτησης
-
Ειδική μέριμνα για ευάλωτες ομάδες
Ενισχυμένη προστασία για ασυνόδευτους ανηλίκους
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στις διατάξεις που αφορούν τους ασυνόδευτους ανηλίκους.
Το νομοσχέδιο προβλέπει:
-
Εθνική στρατηγική παιδικής προστασίας
-
Σύστημα επιτροπείας ανηλίκων
-
Εθνικό μητρώο καταγραφής
-
Αυστηρή πιστοποίηση και εποπτεία φορέων φιλοξενίας
-
Αξιολόγηση του βέλτιστου συμφέροντος κάθε παιδιού
Παράλληλα, στις περιπτώσεις αμφισβήτησης της ηλικίας εφαρμόζεται το τεκμήριο της ανηλικότητας μέχρι την ολοκλήρωση της σχετικής αξιολόγησης.
Ζώνες ασφαλείας και υποστήριξη ευάλωτων ομάδων
Το νέο πλαίσιο προβλέπει ειδικές Ζώνες Ασφαλείας για ανηλίκους εντός των δομών φιλοξενίας, με στόχο την ενίσχυση της προστασίας τους.
Επιπλέον, ενισχύονται οι διαδικασίες αναγνώρισης ευαλωτότητας, ώστε άτομα με ιδιαίτερες ανάγκες, θύματα βασανιστηρίων, βίας ή κακοποίησης να έχουν ταχύτερη πρόσβαση σε:
-
Υγειονομική περίθαλψη
-
Ψυχοκοινωνική υποστήριξη
-
Εξειδικευμένες συνθήκες υποδοχής
Τι αλλάζει για την αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών-μελών
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι οι νέοι ευρωπαϊκοί μηχανισμοί λειτουργούν προς όφελος χωρών πρώτης γραμμής, όπως η Ελλάδα.
Σύμφωνα με την υφυπουργό, με την εφαρμογή του Συμφώνου διαγράφονται οι εκκρεμείς υποχρεώσεις επιστροφών τύπου Δουβλίνου προς τη χώρα έως τις 12 Ιουνίου, γεγονός που μειώνει σημαντικά τις σχετικές πιέσεις στο εθνικό σύστημα υποδοχής.
Παράλληλα, η ελληνική πλευρά εξακολουθεί να δίνει προτεραιότητα στις μετεγκαταστάσεις και στην ευρωπαϊκή αλληλεγγύη.
Πότε θα ψηφιστεί το νομοσχέδιο
Η δεύτερη ανάγνωση του νομοσχεδίου στην αρμόδια Επιτροπή έχει προγραμματιστεί για τη Δευτέρα, ενώ η συζήτηση και η ψήφισή του στην Ολομέλεια της Βουλής αναμένεται να πραγματοποιηθεί την επόμενη εβδομάδα.
Η κυβέρνηση επιδιώκει την ολοκλήρωση της κοινοβουλευτικής διαδικασίας πριν από την προθεσμία εφαρμογής του νέου Ευρωπαϊκού Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο.
