Τις μεγάλες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ευρωπαϊκή αγορά εργασίας, από την έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού έως τις επιπτώσεις της Τεχνητής Νοημοσύνης και τις πιέσεις στα ασφαλιστικά συστήματα, ανέδειξε η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως, κατά την παρέμβασή της στην Τριμερή Κοινωνική Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες.
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκαν η ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης, η λειτουργία της ενιαίας αγοράς και η ανάγκη δημιουργίας ποιοτικών θέσεων εργασίας, σε μια περίοδο κατά την οποία οι τεχνολογικές εξελίξεις μεταβάλλουν τα δεδομένα στην απασχόληση.
Η υπουργός εκπροσώπησε την ελληνική κυβέρνηση στη Σύνοδο, της οποίας τις εργασίες συμπροέδρευσαν η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ursula von der Leyen, και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, António Costa. Στη συνάντηση συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, ο πρωθυπουργός της Ιρλανδίας, Micheál Martin, καθώς και εκπρόσωποι των ευρωπαϊκών οργανώσεων εργαζομένων και εργοδοτών.
Τεχνητή Νοημοσύνη: Οι νέες απαιτήσεις για τους εργαζομένους
Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, την οποία συντόνισε η εκτελεστική αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Roxana Minzatu, η Νίκη Κεραμέως στάθηκε στις πιέσεις που ήδη αντιμετωπίζουν οι ευρωπαϊκές αγορές εργασίας.
Οι αναντιστοιχίες δεξιοτήτων, οι ελλείψεις ανθρώπινου δυναμικού και οι δημογραφικές εξελίξεις δημιουργούν ένα σύνθετο περιβάλλον για εργαζομένους, επιχειρήσεις και κυβερνήσεις. Σε αυτό προστίθεται η ταχεία ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης, η οποία μπορεί να ενισχύσει την παραγωγικότητα, αλλά ταυτόχρονα δημιουργεί νέες απαιτήσεις για την προσαρμογή των εργαζομένων.
«Η Τεχνητή Νοημοσύνη από τη μία αυξάνει την παραγωγικότητα στην αγορά εργασίας αλλά από την άλλη αυξάνει την πίεση σε ό,τι αφορά τις προκλήσεις», σημείωσε η υπουργός.
Όπως υπογράμμισε, η συζήτηση για το μέλλον της εργασίας επικεντρώνεται σε δύο βασικά ζητήματα: την προετοιμασία των πολιτών για τις αλλαγές που έρχονται και τη διασφάλιση της ανθεκτικότητας των ασφαλιστικών συστημάτων.
Κατάρτιση και επανακατάρτιση στο επίκεντρο
Ως βασική προϋπόθεση για την προσαρμογή στις νέες συνθήκες, η υπουργός ανέδειξε τη διά βίου μάθηση, την κατάρτιση και την επανακατάρτιση των εργαζομένων.
Όπως επισήμανε, η ανάπτυξη νέων δεξιοτήτων δεν μπορεί να περιορίζεται σε ένα συγκεκριμένο στάδιο της επαγγελματικής διαδρομής, αλλά θα πρέπει να αποτελεί διαρκές στοιχείο της εργασιακής ζωής.
«Η διά βίου μάθηση, η κατάρτιση και η επανακατάρτιση θα πρέπει να γίνουν αναπόσπαστο κομμάτι της εργασιακής ζωής», ανέφερε, τονίζοντας παράλληλα ότι η ευθύνη για την ενίσχυση των δεξιοτήτων πρέπει να επιμερίζεται μεταξύ των κρατών-μελών και του ιδιωτικού τομέα.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στην ανάγκη σύνδεσης της εκπαίδευσης με τις πραγματικές ανάγκες της αγοράς εργασίας. Για τον σκοπό αυτό, όπως σημείωσε, απαιτούνται αποτελεσματικότεροι μηχανισμοί πρόβλεψης των αναγκών σε δεξιότητες και στενότερη συνεργασία μεταξύ των εθνικών συστημάτων.
«Η επένδυση στην τεχνολογία δεν αρκεί. Πρέπει να συνοδεύεται από επένδυση στους ανθρώπους προκειμένου να μπορούν να την αφομοιώσουν», τόνισε.
Η μείωση της ανεργίας στην Ελλάδα
Αναφερόμενη στην ελληνική αγορά εργασίας, η Νίκη Κεραμέως υπογράμμισε τις προσπάθειες που έχουν πραγματοποιηθεί τα τελευταία χρόνια στον τομέα της απασχόλησης.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, η ανεργία στην Ελλάδα έχει μειωθεί κατά 59% μέσα σε επτά χρόνια, εξέλιξη την οποία ανέδειξε στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής συζήτησης για τις προοπτικές της εργασίας και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας.
Η υπουργός συνέδεσε την πρόοδο στην απασχόληση με την ευρύτερη ανάγκη να συνεχιστούν οι παρεμβάσεις που ενισχύουν τις δεξιότητες και διευκολύνουν την προσαρμογή των εργαζομένων στις μεταβολές της οικονομίας.
Η πρόκληση για τα ασφαλιστικά συστήματα
Το δεύτερο μεγάλο ζήτημα που έθεσε η υπουργός αφορά τις επιπτώσεις που ενδέχεται να έχει η Τεχνητή Νοημοσύνη στην κοινωνική ασφάλιση.
Όπως εξήγησε, η αξιοποίηση νέων τεχνολογιών μπορεί να επηρεάσει σταδιακά τις διαδικασίες πρόσληψης, τις επαγγελματικές διαδρομές και τα εισοδήματα των εργαζομένων. Οι μεταβολές αυτές ενδέχεται να επηρεάσουν και τη βάση των ασφαλιστικών εισφορών, πάνω στην οποία στηρίζεται η χρηματοδότηση των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης.
Το ζητούμενο, σύμφωνα με την προσέγγιση που παρουσίασε, είναι η διατήρηση ισχυρών και βιώσιμων ασφαλιστικών συστημάτων, ικανών να προστατεύουν τους εργαζομένους σε ένα περιβάλλον όπου οι μορφές απασχόλησης και οι επαγγελματικές απαιτήσεις μεταβάλλονται.
Στο επίκεντρο και η ελληνική Προεδρία της ΕΕ το 2027
Η συμμετοχή της Νίκης Κεραμέως στην Τριμερή Κοινωνική Σύνοδο Κορυφής εντάσσεται και στην προετοιμασία της Ελλάδας για την ανάληψη της Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2027.
Η Ελλάδα θα συμμετάσχει στην τριάδα των διαδοχικών προεδριών μαζί με την Ιρλανδία και τη Λιθουανία, γεγονός που καθιστά τον ευρωπαϊκό κοινωνικό διάλογο και τον συντονισμό των προτεραιοτήτων σημαντικά στοιχεία της προετοιμασίας.
Η Τριμερής Κοινωνική Σύνοδος Κορυφής αποτελεί βασικό φόρουμ διαλόγου υψηλού επιπέδου μεταξύ των ευρωπαϊκών θεσμών, της εκάστοτε προεδρίας του Συμβουλίου και των κοινωνικών εταίρων, με αντικείμενο τις οικονομικές και κοινωνικές προτεραιότητες της Ένωσης.
Στο περιθώριο των εργασιών, η υπουργός Εργασίας πραγματοποίησε επίσης διμερή συνάντηση με τη Roxana Minzatu, εκτελεστική αντιπρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με αρμοδιότητες που αφορούν τα κοινωνικά δικαιώματα, τις δεξιότητες, τις ποιοτικές θέσεις εργασίας και την ετοιμότητα.
Η προσαρμογή της αγοράς εργασίας στην Τεχνητή Νοημοσύνη, η αναβάθμιση των δεξιοτήτων και η διατήρηση βιώσιμων συστημάτων κοινωνικής προστασίας αναδεικνύονται έτσι σε βασικά πεδία προβληματισμού για την επόμενη ημέρα της ευρωπαϊκής εργασίας.