Οι χαμηλές αποδοχές, η ανεργία, η δυνατότητα απασχόλησης μετά τη συνταξιοδότηση αλλά και η επίδραση των νέων τεχνολογιών στην αγορά εργασίας συγκαταλέγονται στους βασικούς παράγοντες που εντείνουν την κρίση του Ασφαλιστικού συστήματος.
Παράλληλα, οι ίδιες συνθήκες ωθούν χιλιάδες ασφαλισμένους στην επιλογή της πρόωρης ή μειωμένης σύνταξης.
Τα στοιχεία των αιτήσεων στον ΕΦΚΑ
Από τις περίπου 210.000 αιτήσεις συνταξιοδότησης που κατατέθηκαν στον ΕΦΚΑ το προηγούμενο έτος, εκτιμάται ότι το 35% αφορούσε πρόωρη ή μειωμένη σύνταξη.
Η πρόωρη έξοδος δεν σημαίνει συνταξιοδότηση σε πολύ μικρότερη ηλικία, καθώς:
-
όλοι αποχωρούν μετά το 62ο έτος
-
οι ασφαλισμένοι στα Βαρέα και Ανθυγιεινά (ΒΑΕ) μετά το 60ό έτος
Ωστόσο, πρόκειται για ασφαλισμένους που δεν έχουν συμπληρώσει τις προϋποθέσεις πλήρους σύνταξης, δηλαδή:
-
40 έτη ασφάλισης (μαζί με πλασματικά), ή
-
35 έτη, εκ των οποίων 25 στα ΒΑΕ
Η ανεργία ως βασικός παράγοντας πρόωρης εξόδου
Η ανεργία στερεί σε χιλιάδες ασφαλισμένους τη δυνατότητα συμπλήρωσης πλήρους ασφαλιστικού χρόνου. Έτσι, πολλοί επιλέγουν να κατοχυρώσουν ακόμη και μια μειωμένη σύνταξη, προκειμένου να καλύψουν βασικές βιοτικές ανάγκες.
Οι προϋποθέσεις για μειωμένη σύνταξη
Απαιτούμενα ένσημα πριν την αίτηση
Η βασική προϋπόθεση για έξοδο με μειωμένη σύνταξη αφορά τη συμπλήρωση συγκεκριμένου αριθμού ενσήμων την τελευταία περίοδο πριν την αίτηση:
-
500 ένσημα την τελευταία 5ετία (π.χ. από το 58ο έως το 62ο έτος), αυξανόμενα κατά 100 ετησίως για τους ασφαλισμένους πριν το 1993
-
750 ένσημα συνολικά, χωρίς ετήσια διασπορά, για τους μετά την 1/1/1993 ασφαλισμένους και τα πρώην Ειδικά Ταμεία ΔΕΚΟ και Τραπεζών
-
1.000 ένσημα ΒΑΕ ή οικοδομικά κατά την τελευταία 17ετία
Σημειώνεται ότι για έξοδο με ΒΑΕ ή οικοδομικά αρκεί η κάλυψη μίας από τις δύο προϋποθέσεις: είτε 500 ένσημα, είτε 1.000 ΒΑΕ.
Τα πέναλτι της πρόωρης συνταξιοδότησης
Πώς υπολογίζεται η μείωση
-
Για έξοδο πριν το 67ο έτος με λιγότερα από 40 έτη ασφάλισης, ή για έξοδο από τα ΒΑΕ πριν το 62ο έτος, εφαρμόζεται μείωση 6% για κάθε έτος πρόωρης αποχώρησης, αποκλειστικά στην εθνική σύνταξη.
-
Το πέναλτι δεν μειώνεται λόγω περισσότερων ετών ασφάλισης, αλλά εξαρτάται μόνο από τα έτη που υπολείπονται έως το 67ο.
Παραδείγματα μειώσεων
-
Σύνταξη στα 62 με λιγότερα από 40 έτη συνεπάγεται μείωση 30% στην εθνική σύνταξη των 446 ευρώ, δηλαδή 134 ευρώ μηνιαίως εφ’ όρου ζωής
-
Με 15 έτη ασφάλισης, η εθνική σύνταξη ανέρχεται στα 402 ευρώ, με μείωση περίπου 120 ευρώ
-
Για κάθε έτος πρόωρης εξόδου:
-
η μείωση είναι 26,8 ευρώ για 20ετία
-
και 24 ευρώ για 15ετία
-
Η εθνική σύνταξη δεν αποκαθίσταται με τη συμπλήρωση του 67ου έτους.
Τι ισχύει για τα ΒΑΕ και τους οικοδόμους
Για έξοδο στα 60 έτη με 35ετία και 25 έτη ΒΑΕ, το πέναλτι ανέρχεται σε 12%, δηλαδή περίπου 53,5 ευρώ τον μήνα, καθώς υπολείπονται δύο έτη έως το 62ο.
Εξαίρεση αποτελούν οι οικοδόμοι, οι οποίοι:
-
συνταξιοδοτούνται πλήρως στο 60ό έτος
-
χωρίς πέναλτι πρόωρης εξόδου
-
με το ποσό της σύνταξης να εξαρτάται από τα έτη ασφάλισης και τις προσαυξήσεις ΒΑΕ
