Η αυξανόμενη ανασφάλεια στην αγορά εργασίας, η ανεργία και η δυσκολία παραμονής στην απασχόληση μέχρι τα 67 οδηγούν ολοένα και περισσότερους ασφαλισμένους στην επιλογή της πρόωρης ή μειωμένης σύνταξης.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, σχεδόν τέσσερις στις δέκα αιτήσεις συνταξιοδότησης που υποβάλλονται σήμερα αφορούν πρόωρη έξοδο, καθώς πολλοί εργαζόμενοι προτιμούν μια χαμηλότερη αλλά σταθερή σύνταξη από την αβεβαιότητα της αγοράς εργασίας.
Πέρα από την ανεργία, σημαντικό ρόλο παίζουν οι πιεστικές συνθήκες εργασίας, οι χαμηλές αποδοχές, οι απαιτητικές καθημερινές μετακινήσεις, αλλά και οι αλλαγές που φέρνει η τεχνολογία σε πολλούς επαγγελματικούς κλάδους.
Τι θεωρείται πρόωρη σύνταξη
Στην πράξη, πρόωρη θεωρείται η συνταξιοδότηση πριν από το 67ο έτος ηλικίας χωρίς τη συμπλήρωση 40 ετών ασφάλισης. Για όσους εργάζονται σε Βαρέα και Ανθυγιεινά Επαγγέλματα, το αντίστοιχο όριο είναι πριν από τα 62 έτη χωρίς 35ετία και τα απαιτούμενα βαρέα ένσημα.
Αν και η πλειονότητα των ασφαλισμένων πλέον αποχωρεί μετά τα 62, πολλοί δεν καταφέρνουν να συγκεντρώσουν τα απαραίτητα ένσημα για πλήρη σύνταξη και στρέφονται στη μειωμένη παροχή ώστε να εξασφαλίσουν ένα σταθερό μηνιαίο εισόδημα.
Οι βασικές προϋποθέσεις
Για τη χορήγηση μειωμένης σύνταξης απαιτείται συγκεκριμένος αριθμός ενσήμων πριν από την αίτηση συνταξιοδότησης.
Για τους παλαιούς ασφαλισμένους, δηλαδή όσους ασφαλίστηκαν πριν από το 1993, απαιτούνται 500 ένσημα κατά την τελευταία πενταετία, περίπου 100 ανά έτος.
Για τους νεότερους ασφαλισμένους και όσους προέρχονται από πρώην ειδικά ταμεία ΔΕΚΟ και τραπεζών απαιτούνται συνολικά 750 ένσημα χωρίς συγκεκριμένη χρονική κατανομή.
Στην περίπτωση των ΒΑΕ, απαιτούνται είτε 500 ένσημα την τελευταία πενταετία είτε 1.000 βαρέα ένσημα μέσα στην τελευταία 17ετία.
Το κόστος της πρόωρης αποχώρησης
Η πρόωρη έξοδος συνοδεύεται από μόνιμη μείωση στη σύνταξη, καθώς επιβάλλεται πέναλτι 6% για κάθε έτος που υπολείπεται μέχρι το πλήρες όριο ηλικίας.
Η μείωση εφαρμόζεται πάνω στο ποσό της εθνικής σύνταξης και δεν επηρεάζεται από τα συνολικά έτη ασφάλισης.
Έτσι, εργαζόμενος που αποχωρεί στα 62 αντί στα 67 χωρίς 40 χρόνια ασφάλισης υφίσταται συνολική μείωση 30% στην εθνική σύνταξη.
Σήμερα, η εθνική σύνταξη ανέρχεται στα 446 ευρώ για ασφαλισμένους με τουλάχιστον 20 χρόνια ασφάλισης και στα 402 ευρώ για όσους έχουν 15ετία.
Αυτό σημαίνει ότι η πρόωρη αποχώρηση στα 62 συνεπάγεται απώλειες που φτάνουν περίπου τα 134 ευρώ μηνιαίως για όσους έχουν 20ετία και περίπου τα 120 ευρώ για όσους διαθέτουν 15 χρόνια ασφάλισης.
Τι ισχύει για τα ΒΑΕ
Διαφορετικό καθεστώς εφαρμόζεται για τους εργαζόμενους στα Βαρέα και Ανθυγιεινά Επαγγέλματα.
Όσοι αποχωρούν στο 60ό έτος με 35 χρόνια ασφάλισης και τουλάχιστον 7.500 βαρέα ένσημα επιβαρύνονται με μικρότερο πέναλτι, περίπου 12%, καθώς απέχουν δύο χρόνια από το πλήρες όριο ηλικίας των 62 ετών.
Στην περίπτωση αυτή, η μείωση υπολογίζεται περίπου στα 53 ευρώ μηνιαίως.
Εξαίρεση αποτελούν οι οικοδόμοι, οι οποίοι μπορούν να αποχωρήσουν στο 60ό έτος με πλήρη σύνταξη χωρίς πέναλτι πρόωρης εξόδου, αν και το τελικό ποσό εξαρτάται από τα συνολικά έτη ασφάλισης και τις προσαυξήσεις των βαρέων ενσήμων.
