Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο υπολογισμού των εφάπαξ παροχών εξετάζει η κυβέρνηση, με στόχο την αντικατάσταση του ισχύοντος συστήματος που εφαρμόζεται μετά τον νόμο Κατρούγκαλου και, σύμφωνα με την κυβέρνηση, έχει δημιουργήσει σημαντικές ανισότητες μεταξύ των ασφαλισμένων.
Οι σχετικές ανακοινώσεις αναμένεται να πραγματοποιηθούν στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης (ΔΕΘ), ενώ οι νέες ρυθμίσεις εκτιμάται ότι θα τεθούν σε εφαρμογή από το 2027, εφόσον ολοκληρωθεί ο σχεδιασμός και ψηφιστεί το σχετικό νομοθετικό πλαίσιο.
Γιατί αλλάζει ο τρόπος υπολογισμού του εφάπαξ
Σήμερα το εφάπαξ υπολογίζεται με δύο διαφορετικούς τρόπους, ανάλογα με το χρονικό διάστημα ασφάλισης.
Για τα έτη έως το 2013
Το πρώτο τμήμα της παροχής υπολογίζεται:
-
στο 60% του μέσου όρου των αποδοχών της καλύτερης πενταετίας της περιόδου 2009-2013.
Για τα έτη από το 2014 και μετά
Για τα χρόνια ασφάλισης μετά το 2014 εφαρμόζεται διαφορετικός μηχανισμός, ο οποίος:
-
βασίζεται ουσιαστικά στην επιστροφή των ασφαλιστικών εισφορών, χωρίς πλήρη ανταποδοτικότητα,
-
οδηγεί σε χαμηλότερες τελικές παροχές, ιδιαίτερα για όσους αποχωρούν αρκετά χρόνια μετά το 2013.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται το δημοσίευμα, το ισχύον μοντέλο έχει οδηγήσει σε μέση μείωση περίπου 23% των εφάπαξ σε σχέση με το προγενέστερο καθεστώς.
Τι αλλαγές εξετάζονται
Οι τελικές αποφάσεις αναμένονται μέσα στον Αύγουστο, ενώ στο τραπέζι βρίσκονται διάφορα σενάρια.
Μεταξύ αυτών εξετάζονται:
-
η αναθεώρηση της πενταετίας αναφοράς, ώστε να βρίσκεται χρονικά πιο κοντά στη συνταξιοδότηση,
-
η δημιουργία νέου συστήματος υπολογισμού για όσους συνταξιοδοτηθούν μετά το 2026,
-
η εξομάλυνση των διαφορών μεταξύ παλαιών και νέων ασφαλισμένων.
Στόχος είναι, σύμφωνα με τον σχεδιασμό, η δικαιότερη κατανομή των εφάπαξ παροχών και η μείωση των μεγάλων αποκλίσεων που παρατηρούνται σήμερα.
Μέσα ποσά εφάπαξ στο Δημόσιο
Τα στοιχεία του e-ΕΦΚΑ δείχνουν σημαντικές διαφοροποιήσεις μεταξύ των ασφαλιστικών κλάδων.
Δημόσιο
-
Πολιτικοί υπάλληλοι: περίπου 24.600 ευρώ
-
Δημοτικοί υπάλληλοι (ΤΑΔΚΥ): περίπου 21.200 ευρώ
-
Σώματα Ασφαλείας: περίπου 24.500 ευρώ
-
Εκπαιδευτικοί: περίπου 24.500 ευρώ
-
Ειδικά μισθολόγια (γιατροί ΕΣΥ, δικαστικοί, διπλωμάτες κ.ά.): περίπου 40.100 ευρώ
-
Υπάλληλοι δημόσιων νοσοκομείων: περίπου 23.226 ευρώ
Τα υψηλότερα εφάπαξ σε ΔΕΚΟ και Οργανισμούς
Οι μεγαλύτερες παροχές εξακολουθούν να καταγράφονται σε ορισμένες ΔΕΚΟ και οργανισμούς.
Ενδεικτικά:
-
ΟΣΕ: περίπου 103.000 ευρώ
-
ΟΤΕ: περίπου 52.300 ευρώ
-
ΔΕΗ: περίπου 44.000 ευρώ
-
Οργανισμός Λιμένος Θεσσαλονίκης: περίπου 50.000 ευρώ
-
Οργανισμός Λιμένος Πειραιά: περίπου 35.000 ευρώ
-
Πρώην Ιονική Τράπεζα: περίπου 46.600 ευρώ
-
Πρώην Εμπορική Τράπεζα: περίπου 39.646 ευρώ
-
ΕΡΤ: περίπου 11.751 ευρώ
Τι λαμβάνουν οι ελεύθεροι επαγγελματίες και οι επιστήμονες
Στους ασφαλισμένους των επιστημονικών ταμείων τα ποσά διαφοροποιούνται σημαντικά.
Οι μέσες παροχές διαμορφώνονται περίπου ως εξής:
-
Συμβολαιογράφοι: 24.658 ευρώ
-
Δικηγόροι Αθηνών: 17.500 ευρώ
-
Μηχανικοί: 8.828 ευρώ
-
Γιατροί: 4.700 ευρώ
Παρά τις διαφοροποιήσεις ανά επαγγελματικό κλάδο, τα περισσότερα ποσά παραμένουν χαμηλότερα σε σχέση με εκείνα που καταβάλλονταν πριν από το 2016.
Πότε μπορεί να μειωθεί το τελικό ποσό του εφάπαξ
Παρότι το εφάπαξ καταβάλλεται κανονικά χωρίς τις συνήθεις κρατήσεις που ισχύουν στις συντάξεις, υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες μπορεί να πραγματοποιηθούν παρακρατήσεις.
Συγκεκριμένα, μείωση του καταβαλλόμενου ποσού μπορεί να υπάρξει όταν υπάρχουν:
-
ληξιπρόθεσμες οφειλές προς την Εφορία, όπου μπορεί να παρακρατηθεί έως και 50% της παροχής,
-
οφειλές ασφαλιστικών εισφορών προς τον e-ΕΦΚΑ,
-
ενεργά δάνεια στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, σύμφωνα με τους όρους της σχετικής δανειακής σύμβασης.
Τι αναμένεται το επόμενο διάστημα
Οι οριστικές αποφάσεις για τη μεταρρύθμιση του τρόπου υπολογισμού των εφάπαξ αναμένονται μέσα στους επόμενους μήνες. Εφόσον ο σχεδιασμός προχωρήσει, οι νέοι κανόνες εκτιμάται ότι θα εφαρμοστούν από το 2027, με στόχο ένα πιο δίκαιο και περισσότερο ανταποδοτικό σύστημα για τους μελλοντικούς συνταξιούχους.
