Μια σημαντική δυνατότητα έχουν συγκεκριμένες κατηγορίες ανέργων που βρίσκονται κοντά στη συνταξιοδότηση, καθώς μπορούν, υπό προϋποθέσεις, να συνεχίσουν την ασφάλισή τους χωρίς να καταβάλλουν οι ίδιοι τις απαιτούμενες εισφορές.
Παράλληλα, το συνταξιοδοτικό πλαίσιο δίνει τη δυνατότητα σε ασφαλισμένους να αξιοποιήσουν χρόνο προηγούμενης ασφάλισης στον ΟΓΑ, αλλά και να αναγνωρίσουν πλασματικά έτη, προκειμένου να συμπληρώσουν τον απαιτούμενο ασφαλιστικό χρόνο και να θεμελιώσουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα.
Η νομοθεσία προβλέπει τη δυνατότητα προαιρετικής συνέχισης της ασφάλισης για μακροχρόνια ανέργους που βρίσκονται έως και πέντε χρόνια πριν από τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος.
Σε αυτή την περίπτωση, οι ασφαλιστικές εισφορές καλύπτονται από τη ΔΥΠΑ, ώστε ο ασφαλισμένος να μπορέσει να συνεχίσει την ασφάλισή του μέχρι να συμπληρώσει τον απαιτούμενο χρόνο για τη σύνταξη.
Για την ένταξη στη συγκεκριμένη ρύθμιση απαιτείται, μεταξύ άλλων, ο ενδιαφερόμενος:
-
να έχει συμπληρώσει τουλάχιστον 12 συνεχόμενους μήνες ανεργίας,
-
να απέχει έως πέντε έτη από τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος,
-
να έχει πραγματοποιήσει από 3.000 έως 4.500 ημέρες ασφάλισης,
-
να μην υπάγεται στις διατάξεις για βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα.
Δεν υπάρχει πλέον συγκεκριμένο ηλικιακό όριο
Σημαντική είναι η αλλαγή που αφορά την ηλικία. Δεν απαιτείται πλέον συγκεκριμένο ηλικιακό όριο ως αυτοτελής προϋπόθεση ένταξης.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι η απόσταση του ασφαλισμένου από το όριο ηλικίας που απαιτείται για τη συνταξιοδότησή του.
Επομένως, το όριο δεν είναι ίδιο για όλους, καθώς εξαρτάται από την ασφαλιστική κατηγορία και τις ειδικότερες προϋποθέσεις συνταξιοδότησης κάθε ασφαλισμένου.
Τι γίνεται με τον χρόνο ασφάλισης στον ΟΓΑ
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η δυνατότητα συνυπολογισμού χρόνου που είχε πραγματοποιηθεί στον ΟΓΑ.
Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις μπορεί να αναγνωριστεί χρόνος προαιρετικής ασφάλισης για την περίοδο 1988 έως και 1997. Ο χρόνος αυτός μπορεί να ενταχθεί στις διατάξεις της διαδοχικής ασφάλισης και να συνυπολογιστεί με τον ασφαλιστικό χρόνο που έχει πραγματοποιηθεί σε άλλους φορείς.
Η ρύθμιση αφορά και ασφαλισμένους που στη συνέχεια άλλαξαν επαγγελματική δραστηριότητα. Έτσι, ο χρόνος στον ΟΓΑ μπορεί, εφόσον πληρούνται οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις, να συνυπολογιστεί με χρόνο ασφάλισης σε πρώην ταμεία όπως ΟΑΕΕ και ΙΚΑ, αλλά και με χρόνο στο Δημόσιο.
Με αυτόν τον τρόπο, ασφαλιστικός χρόνος που διαφορετικά θα μπορούσε να μην αξιοποιηθεί πλήρως μπορεί να συμβάλει στη συμπλήρωση των απαιτούμενων προϋποθέσεων για τη σύνταξη.
Πλασματικά έτη: Πότε μπορούν να βοηθήσουν
Μία ακόμη σημαντική επιλογή για όσους βρίσκονται κοντά στη σύνταξη είναι η αναγνώριση πλασματικού χρόνου ασφάλισης.
Ανάλογα με την περίπτωση, μπορεί να αναγνωριστούν έως και επτά έτη, ώστε ο ασφαλισμένος να συμπληρώσει νωρίτερα τον απαιτούμενο χρόνο.
Η συγκεκριμένη δυνατότητα μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα χρήσιμη για όσους βρίσκονται λίγο πριν από τη συμπλήρωση των απαιτούμενων ετών ή θέλουν να εξασφαλίσουν τις προϋποθέσεις για πλήρη αντί μειωμένη σύνταξη.
Ο πλασματικός χρόνος μπορεί να αφορά, ανάλογα με την περίπτωση:
-
στρατιωτική υπηρεσία,
-
χρόνο για τέκνα,
-
σπουδές,
-
κενά μεταξύ περιόδων εργασίας,
-
επιδοτούμενη ανεργία, μέσα στα προβλεπόμενα όρια,
-
χρόνο ασθένειας,
-
γονική άδεια ανατροφής,
-
χρόνο μαθητείας.
Πότε πρέπει να γίνει η αίτηση
Ένα από τα βασικά σημεία που πρέπει να προσέξουν οι ασφαλισμένοι είναι ο χρόνος υποβολής της αίτησης.
Η αίτηση για την αναγνώριση πλασματικού χρόνου πρέπει να υποβληθεί πριν από την αίτηση συνταξιοδότησης ή ταυτόχρονα με αυτή.
Η διαδικασία μπορεί να πραγματοποιηθεί ηλεκτρονικά μέσω gov.gr ή μέσω αίτησης στον e-ΕΦΚΑ.
Μετά την υποβολή ακολουθεί η έκδοση της σχετικής απόφασης και στη συνέχεια η καταβολή του ποσού που αντιστοιχεί στην εξαγορά.
Εξαγορά πλασματικών ετών: Πώς πληρώνεται
Το ποσό της εξαγοράς μπορεί να καταβληθεί εφάπαξ ή σε έως 60 μηνιαίες δόσεις, ενώ στις προβλεπόμενες περιπτώσεις μπορεί να παρακρατείται μέρος της σύνταξης.
Το τελικό κόστος δεν είναι ίδιο για όλους και εξαρτάται από την ασφαλιστική ιδιότητα και την κατάσταση του ενδιαφερόμενου κατά τον χρόνο της εξαγοράς.
Για τους μισθωτούς, ο υπολογισμός γίνεται με βάση εισφορά 20% επί των ασφαλιστέων αποδοχών του προηγούμενου έτους.
Για τους ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους, λαμβάνεται υπόψη η ασφαλιστική κατηγορία που ισχύει κατά την ημερομηνία υποβολής της αίτησης.
Σε περιπτώσεις ανεργίας ή μερικής απασχόλησης, ως βάση υπολογισμού χρησιμοποιείται η εισφορά 20% επί του εκάστοτε κατώτατου μισθού.
Τι ισχύει για δημοσίους υπαλλήλους
Για τους υπαλλήλους του Δημοσίου, στις αιτήσεις που υποβάλλονται από 1η Ιανουαρίου 2020 και μετά, η εξαγορά υπολογίζεται με εισφορά 20% επί του βασικού μισθού.
Στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν προβλέπεται ελάχιστο κόστος εξαγοράς.
Για τους ελεύθερους επαγγελματίες και τους αγρότες, αντίστοιχα, το κόστος κάθε μήνα αναγνώρισης συνδέεται με τη μηνιαία εισφορά για τον κλάδο σύνταξης.
Ακριβότερη η εξαγορά πλασματικών ετών το 2026
Οι ασφαλισμένοι που σχεδιάζουν να αναγνωρίσουν πλασματικό χρόνο μέσα στο 2026 θα πρέπει να λάβουν υπόψη και την αναπροσαρμογή των ασφαλιστικών εισφορών.
Από την 1η Ιανουαρίου 2026 τα σχετικά ποσά αυξήθηκαν κατά 2,5%, γεγονός που επηρεάζει αντίστοιχα και το κόστος αναγνώρισης πλασματικού χρόνου για τις νέες αιτήσεις.
Για όσους βρίσκονται κοντά στη συνταξιοδότηση, επομένως, ο σωστός υπολογισμός του συνολικού ασφαλιστικού χρόνου είναι ιδιαίτερα σημαντικός. Ο χρόνος ανεργίας που μπορεί να καλυφθεί από τη ΔΥΠΑ, ο χρόνος ασφάλισης στον ΟΓΑ και τα πλασματικά έτη μπορούν, ανά περίπτωση, να επηρεάσουν καθοριστικά το πότε και με ποιους όρους θα θεμελιωθεί το συνταξιοδοτικό δικαίωμα.
