Με την έναρξη της θερινής περιόδου, χιλιάδες εργαζόμενοι στον ιδιωτικό τομέα σχεδιάζουν τις καλοκαιρινές τους διακοπές, ενώ οι επιχειρήσεις οργανώνουν τα προγράμματα αδειών του προσωπικού τους.
Το 2026 αποτελεί ορόσημο για την αγορά εργασίας, καθώς εφαρμόζεται πλήρως το νέο πλαίσιο που διέπει την ετήσια άδεια, διατηρώντας τα βασικά εργασιακά δικαιώματα αλλά εισάγοντας μεγαλύτερη ευελιξία στη διαχείρισή της.
Παρά τις αλλαγές, η κανονική άδεια εξακολουθεί να αποτελεί κατοχυρωμένο δικαίωμα των εργαζομένων και συνοδεύεται από αποδοχές και επίδομα άδειας.
Πόσες ημέρες άδειας δικαιούνται οι εργαζόμενοι
Ο αριθμός των ημερών άδειας εξαρτάται από το σύστημα εργασίας και τα χρόνια προϋπηρεσίας.
Για όσους εργάζονται με πενθήμερο, η ετήσια άδεια ανέρχεται σε 20 εργάσιμες ημέρες κατά το πρώτο έτος απασχόλησης, 21 ημέρες κατά το δεύτερο και 22 ημέρες από το τρίτο έτος και μετά.
Στο εξαήμερο σύστημα εργασίας, οι εργαζόμενοι δικαιούνται 24 ημέρες άδειας το πρώτο έτος, 25 το δεύτερο και 26 ημέρες από το τρίτο έτος.
Η πολυετής προϋπηρεσία αυξάνει περαιτέρω το δικαίωμα άδειας. Όσοι έχουν συμπληρώσει 10 χρόνια στον ίδιο εργοδότη ή 12 χρόνια συνολικής εργασιακής εμπειρίας δικαιούνται έως 25 ημέρες άδειας στο πενθήμερο και έως 30 ημέρες στο εξαήμερο. Μετά τη συμπλήρωση 25 ετών εργασίας προστίθεται μία επιπλέον ημέρα άδειας.
Η μεγάλη αλλαγή: Η άδεια «σπάει» σε περισσότερες περιόδους
Η σημαντικότερη αλλαγή που φέρνει το νέο καθεστώς αφορά τη δυνατότητα τμηματικής χορήγησης της ετήσιας άδειας.
Πλέον, εργαζόμενος και εργοδότης μπορούν, έπειτα από κοινή συμφωνία, να κατανέμουν την άδεια σε περισσότερα χρονικά διαστήματα μέσα στο ίδιο έτος. Έτσι, δίνεται η δυνατότητα σε έναν εργαζόμενο να αξιοποιήσει μέρος της άδειάς του το καλοκαίρι και το υπόλοιπο σε άλλη περίοδο, ανάλογα με τις προσωπικές ή οικογενειακές του ανάγκες.
Ωστόσο, η άδεια δεν μπορεί να μετατραπεί σε μεμονωμένες ημέρες απουσίας. Κάθε τμήμα της πρέπει να περιλαμβάνει τουλάχιστον πέντε συνεχόμενες εργάσιμες ημέρες στο πενθήμερο ή έξι συνεχόμενες ημέρες στο εξαήμερο σύστημα.
Πότε χορηγείται η άδεια και τι ισχύει για τις επιχειρήσεις
Ο χρόνος χορήγησης της άδειας εξακολουθεί να καθορίζεται έπειτα από συνεννόηση μεταξύ εργαζομένου και εργοδότη. Εφόσον ο εργαζόμενος υποβάλει αίτημα για συγκεκριμένη χρονική περίοδο, ο εργοδότης υποχρεούται να χορηγήσει την άδεια μέσα σε διάστημα δύο μηνών.
Παράλληλα, διατηρείται η υποχρέωση σύμφωνα με την οποία τουλάχιστον το 50% των εργαζομένων κάθε επιχείρησης πρέπει να λάβει την ετήσια άδειά του κατά το διάστημα από 1η Μαΐου έως και 30 Σεπτεμβρίου.
Ιδιαίτερα σημαντική θεωρείται η συγκεκριμένη πρόβλεψη για κλάδους με έντονη εποχικότητα, όπως ο τουρισμός, η εστίαση και το λιανεμπόριο.
Αλλαγές καταγράφονται και στις υποχρεώσεις των επιχειρήσεων. Από το 2026 καταργείται η προαναγγελία των αδειών στο πληροφοριακό σύστημα «Εργάνη», με τη διαδικασία να αντικαθίσταται από απολογιστική καταχώριση τον επόμενο μήνα, μειώνοντας σημαντικά τη γραφειοκρατία.
Επίδομα άδειας: Πότε πληρώνεται και πόσα χρήματα δικαιούνται οι εργαζόμενοι
Μαζί με την κανονική άδεια καταβάλλονται οι αποδοχές αδείας και το επίδομα άδειας.
Για τους εργαζόμενους που αμείβονται με μηνιαίο μισθό, το επίδομα μπορεί να φτάσει έως το ύψος μισού μισθού. Αντίστοιχα, για όσους αμείβονται με ημερομίσθιο, το ανώτατο ποσό αντιστοιχεί σε 13 ημερομίσθια.
Η καταβολή πραγματοποιείται κατά την έναρξη της άδειας ή του τμήματος της άδειας που λαμβάνει ο εργαζόμενος.
Τι πρέπει να προσέξουν εργαζόμενοι και εργοδότες
Η ετήσια άδεια παραμένει αδιαπραγμάτευτο εργασιακό δικαίωμα και δεν μπορεί να αντικατασταθεί με χρηματική αποζημίωση, παρά μόνο σε περίπτωση λύσης της εργασιακής σχέσης.
Η μη χορήγησή της ενδέχεται να επιφέρει κυρώσεις για τον εργοδότη, ενώ η σωστή οργάνωση των αδειών συμβάλλει στην ομαλή λειτουργία των επιχειρήσεων και στην αποφυγή εργατικών διαφορών.
