Η αγοραστική δύναμη των Ελλήνων εργαζομένων συνεχίζει να υποχωρεί σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς η ακρίβεια και ο πληθωρισμός απορροφούν σχεδόν πλήρως τις ονομαστικές αυξήσεις στους μισθούς.
Σύμφωνα με στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος (ΤτΕ), ο πληθωρισμός στην Ελλάδα κινείται με ρυθμούς 40% έως 50% υψηλότερους από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, γεγονός που διευρύνει το χάσμα στα πραγματικά εισοδήματα αντί να οδηγεί στη σύγκλισή τους.
Σχεδόν μηδενική η πραγματική αύξηση των μισθών
Όπως επισημαίνει στην τελευταία του έκθεση το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο, η πραγματική αύξηση των αποδοχών στην Ελλάδα παραμένει εξαιρετικά χαμηλή.
Συγκεκριμένα:
-
Το 2025 οι πραγματικές αποδοχές αυξήθηκαν μόλις κατά 0,1%.
-
Για το 2026 προβλέπεται αντίστοιχη αύξηση μόλις 0,1%.
Αντίθετα, στην υπόλοιπη Ευρώπη:
-
Η πραγματική αύξηση των μισθών διαμορφώθηκε στο 1,8% το 2025.
-
Για το 2026 εκτιμάται στο 0,2%.
Τα στοιχεία καταδεικνύουν ότι, παρά τις ονομαστικές αυξήσεις, οι Έλληνες εργαζόμενοι βλέπουν ελάχιστη ουσιαστική βελτίωση στο διαθέσιμο εισόδημά τους.
Το «κοκτέιλ» που πιέζει τα ελληνικά νοικοκυριά
Η υποχώρηση της αγοραστικής δύναμης αποδίδεται σε έναν συνδυασμό παραγόντων που περιορίζουν σημαντικά το πραγματικό εισόδημα.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:
-
ο επίμονα υψηλός πληθωρισμός,
-
η ακρίβεια στα βασικά αγαθά,
-
η υψηλή έμμεση φορολογία μέσω του ΦΠΑ,
-
η μη τιμαριθμοποίηση της φορολογικής κλίμακας,
-
η χαμηλή παραγωγικότητα της οικονομίας.
Παράλληλα, σύμφωνα με την ανάλυση, η ολιγοπωλιακή δομή πολλών αγορών επιτρέπει τη διατήρηση υψηλών περιθωρίων κέρδους, ενώ σημαντικό μέρος των κερδών διανέμεται στους μετόχους αντί να κατευθύνεται σε παραγωγικές επενδύσεις.
Οι Έλληνες εξακολουθούν να αμείβονται πολύ κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο
Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι εργαζόμενοι στην Ελλάδα διαθέτουν λιγότερο από το 70% του μέσου διαθέσιμου εισοδήματος των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, γεγονός που επηρεάζει άμεσα το επίπεδο διαβίωσης.
Την ίδια στιγμή:
-
οι συνεχείς ανατιμήσεις στα προϊόντα πρώτης ανάγκης αυξάνουν τις εισπράξεις από τον ΦΠΑ,
-
οι διεθνείς ενεργειακές και γεωπολιτικές κρίσεις συνεχίζουν να επιβαρύνουν το κόστος ζωής.
Η εικόνα της πραγματικής αμοιβής εργαζομένων
Η πορεία της πραγματικής μεταβολής των αποδοχών, σύμφωνα με στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ και του Ελληνικού Δημοσιονομικού Συμβουλίου, διαμορφώνεται ως εξής:
| Έτος | Ελλάδα | Ευρωζώνη |
|---|---|---|
| 2023 | -0,1% | -0,9% |
| 2024 | 3,6% | 2,1% |
| 2025 | 0,1% | 1,8% |
| 2026 | 0,1% | 0,2% |
| 2027 (πρόβλεψη) | 1,8% | 0,8% |
Παρότι το 2024 καταγράφηκε σημαντική ανάκαμψη, ο υψηλός δομικός πληθωρισμός περιόρισε σημαντικά τα οφέλη για τους εργαζόμενους.
Η παραγωγικότητα παραμένει το μεγάλο «αγκάθι»
Οι οικονομολόγοι επισημαίνουν ότι το βασικό διαρθρωτικό πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας παραμένει η χαμηλή παραγωγικότητα.
Σύμφωνα με την έκθεση, οι επιχειρηματικές επενδύσεις εξακολουθούν να κατευθύνονται κυρίως:
-
στα ακίνητα,
-
στις κατασκευές,
-
στον μεταφορικό εξοπλισμό,
ενώ υποχωρούν οι επενδύσεις σε ψηφιακή τεχνολογία και τεχνολογικό εκσυγχρονισμό, οι οποίες αποτελούν βασικό μοχλό αύξησης της παραγωγικότητας.
Πού κατευθύνονται οι επενδύσεις
Τα στοιχεία για τον Ακαθάριστο Σχηματισμό Παγίου Κεφαλαίου το 2025 δείχνουν τις ακόλουθες μεταβολές:
-
Κατοικίες: +22%
-
Μεταφορικός εξοπλισμός: +20%
-
Άλλες κατασκευές: +8%
-
Μηχανολογικός εξοπλισμός και οπλικά συστήματα: +7%
-
Εξοπλισμός Τεχνολογίας Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ): -8%
Η μείωση κατά 8% στις επενδύσεις ψηφιακής τεχνολογίας θεωρείται ιδιαίτερα ανησυχητική, καθώς περιορίζει τις δυνατότητες αύξησης της παραγωγικότητας και της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας τα επόμενα χρόνια.
Παρά τις αυξήσεις στους ονομαστικούς μισθούς, ο υψηλός πληθωρισμός, η ακρίβεια, η περιορισμένη παραγωγικότητα και οι χαμηλές επενδύσεις στην τεχνολογία συνεχίζουν να διαβρώνουν το πραγματικό εισόδημα των εργαζομένων.
Οι αναλυτές εκτιμούν ότι η ουσιαστική βελτίωση της αγοραστικής δύναμης προϋποθέτει ταυτόχρονα υψηλότερη παραγωγικότητα, περισσότερες παραγωγικές επενδύσεις και σταθερή αποκλιμάκωση του πληθωρισμού, ώστε οι μισθολογικές αυξήσεις να μεταφράζονται σε πραγματική ενίσχυση του βιοτικού επιπέδου.
