Οι αναπληρωτές εκπαιδευτικοί στελεχώνουν κάθε χρόνο μεγάλο μέρος των δημόσιων σχολείων και, μαζί με την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς, επανέρχονται στο προσκήνιο τα δικαιώματά τους κατά τη διάρκεια της σύμβασής τους.
Ένα από τα βασικότερα ζητήματα που απασχολούν τους εκπαιδευτικούς είναι οι άδειες που μπορούν να λάβουν. Παρότι οι αναπληρωτές απασχολούνται με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου και το καθεστώς τους διαφέρει από εκείνο των μονίμων, η νομοθεσία προβλέπει συγκεκριμένες άδειες με αποδοχές, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις ο χρόνος απουσίας υπολογίζεται ως πραγματική υπηρεσία.
Μεταξύ των βασικών αδειών περιλαμβάνονται η κανονική, η αναρρωτική, η άδεια γάμου ή συμφώνου συμβίωσης, η άδεια λόγω θανάτου στενού συγγενικού προσώπου και η άδεια για αιμοδοσία.
Κανονική άδεια
Κατά τη διάρκεια της σύμβασής τους, οι αναπληρωτές εκπαιδευτικοί μπορούν να λάβουν κανονική άδεια έως επτά εργάσιμες ημέρες, με αποδοχές.
Η συγκεκριμένη άδεια χορηγείται για λόγους εξαιρετικής ανάγκης και αφορά αποκλειστικά το χρονικό διάστημα κατά το οποίο βρίσκεται σε ισχύ η σύμβαση του εκπαιδευτικού.
Οι ημέρες της κανονικής άδειας προσμετρώνται ως χρόνος πραγματικής υπηρεσίας, γεγονός που έχει ιδιαίτερη σημασία για την εκπαιδευτική προϋπηρεσία των αναπληρωτών.
Αναρρωτική άδεια
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η αναρρωτική άδεια. Οι αναπληρωτές δικαιούνται αναρρωτική άδεια διάρκειας έως 15 εργάσιμων ημερών, ενώ για σοβαρά νοσήματα προβλέπεται δυνατότητα χορήγησης επιπλέον 15 εργάσιμων ημερών.
Για τη χορήγησή της απαιτούνται τα προβλεπόμενα ιατρικά δικαιολογητικά, ενώ το ζήτημα της καταβολής των αποδοχών συνδέεται με τις ειδικότερες προϋποθέσεις που ισχύουν για κάθε περίπτωση.
Ο χρόνος της αναρρωτικής άδειας που χορηγείται σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διατάξεις υπολογίζεται ως πραγματική υπηρεσία, στοιχείο που μπορεί να επηρεάσει την προϋπηρεσία του εκπαιδευτικού.
Άδεια γάμου και συμφώνου συμβίωσης
Οι αναπληρωτές εκπαιδευτικοί δικαιούνται επίσης άδεια με αποδοχές σε περίπτωση γάμου ή σύναψης συμφώνου συμβίωσης.
Για όσους εργάζονται με πενθήμερο σύστημα, η άδεια ανέρχεται σε πέντε εργάσιμες ημέρες, ενώ στην περίπτωση εξαήμερης εργασίας προβλέπονται έξι εργάσιμες ημέρες.
Πρόκειται για αυτοτελές δικαίωμα και, ως εκ τούτου, δεν συμψηφίζεται με την κανονική άδεια του εκπαιδευτικού.
Άδεια λόγω θανάτου συγγενικού προσώπου
Σε περίπτωση θανάτου συζύγου, τέκνου, γονέα ή αδελφού προβλέπεται άδεια απουσίας με αποδοχές διάρκειας δύο εργάσιμων ημερών.
Η άδεια χορηγείται αμέσως μετά το γεγονός και η σχετική πρόβλεψη καλύπτει, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, και συγγενείς εξ αγχιστείας στον ίδιο βαθμό.
Και στην περίπτωση αυτή, οι ημέρες της άδειας υπολογίζονται ως πραγματικός χρόνος υπηρεσίας.
Άδεια αιμοδοσίας
Ειδική άδεια προβλέπεται και για τους αναπληρωτές που συμμετέχουν σε εθελοντική αιμοδοσία ή οργανωμένη ομαδική αιμοληψία.
Οι εκπαιδευτικοί μπορούν να λάβουν δύο εργάσιμες ημέρες άδειας με πλήρεις αποδοχές, επιπλέον της ημέρας κατά την οποία πραγματοποιείται η αιμοδοσία.
Οι δύο ημέρες μπορούν να χορηγηθούν είτε αμέσως μετά την αιμοδοσία είτε σε διαφορετικό χρόνο μέσα στο ίδιο ημερολογιακό έτος, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις. Δεν μεταφέρονται στο επόμενο ημερολογιακό έτος.
Για τη χορήγηση της άδειας απαιτείται η σχετική βεβαίωση από το νοσηλευτικό ίδρυμα ή τον φορέα στον οποίο πραγματοποιήθηκε η αιμοληψία, ενώ ισχύει και ανώτατο όριο για τη χρήση της συγκεκριμένης άδειας.