Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο επιλογής προϊσταμένων και στη βαθμολογική εξέλιξη των δημοσίων υπαλλήλων φέρνει το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Εσωτερικών, το οποίο αναμένεται να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση έως τις 20 Ιουλίου.
Η μεταρρύθμιση αλλάζει το ισχύον πλαίσιο για τις θέσεις ευθύνης στο Δημόσιο, εισάγοντας για πρώτη φορά ηλεκτρονικές γραπτές εξετάσεις μέσω ΑΣΕΠ, νέο βαθμολόγιο επτά επιπέδων και ένα μόνιμο Μητρώο Υποψηφίων Προϊσταμένων.
Μία από τις βασικότερες αλλαγές αφορά την κατάργηση των συνεντεύξεων ως βασικού σταδίου επιλογής, με στόχο η αξιολόγηση των υποψηφίων να βασίζεται περισσότερο σε αντικειμενικά κριτήρια, στις δεξιότητες και στις επιδόσεις τους.
Νέο βαθμολόγιο και αξιολόγηση
Το νέο σύστημα προβλέπει την αντικατάσταση του σημερινού βαθμολογίου τεσσάρων βαθμών από ένα νέο μοντέλο επτά βαθμών.
Η νέα κλίμακα διαμορφώνεται ως εξής:
- Ζ΄ βαθμός: Νεοεισερχόμενοι υπάλληλοι.
- ΣΤ΄ βαθμός: Υπάλληλοι μικρής εμπειρίας.
- Ε΄ βαθμός: Υπάλληλοι μεσαίας εμπειρίας.
- Δ΄ βαθμός: Υπάλληλοι αυξημένης εμπειρίας.
- Γ΄ βαθμός: Εξειδικευμένα στελέχη.
- Β΄ βαθμός: Προϊστάμενοι Διευθύνσεων.
- Α΄ βαθμός: Προϊστάμενοι Γενικών Διευθύνσεων.
Με το νέο πλαίσιο, η υπηρεσιακή εξέλιξη δεν θα εξαρτάται αποκλειστικά από τα χρόνια υπηρεσίας, αλλά θα λαμβάνει υπόψη την αξιολόγηση, τις δεξιότητες και τα ακαδημαϊκά προσόντα των υπαλλήλων.
Παράλληλα, προβλέπονται ταχύτερες προαγωγές για όσους διαθέτουν μεταπτυχιακούς ή διδακτορικούς τίτλους, καθώς και για υπαλλήλους που αξιολογούνται επί τρία συνεχόμενα έτη ως υψηλής απόδοσης.
Πώς θα επιλέγονται οι νέοι προϊστάμενοι
Το νέο μοντέλο επιλογής προβλέπει τη δημιουργία ενός μόνιμου ψηφιακού Μητρώου Υποψηφίων Προϊσταμένων.
Το ΑΣΕΠ θα διοργανώνει ηλεκτρονικό γραπτό διαγωνισμό κάθε τέσσερα χρόνια, μέσω του οποίου οι ενδιαφερόμενοι θα αποκτούν δικαίωμα ένταξης στο μητρώο.
Οι εξετάσεις θα περιλαμβάνουν τόσο γνωστικά αντικείμενα που σχετίζονται με τη διοίκηση όσο και τεστ δεξιοτήτων και εργασιακής αποτελεσματικότητας.
Στη συνέχεια, όταν θα μένει κενή μια θέση ευθύνης, το υπουργείο Εσωτερικών θα προκηρύσσει τη θέση και θα αντλεί τους υποψηφίους από το Μητρώο, ενώ τα στοιχεία για τα προσόντα και την προϋπηρεσία θα αντλούνται αυτόματα από το πληροφοριακό σύστημα HRMS, χωρίς την υποβολή φυσικών δικαιολογητικών.
Για τις θέσεις Γενικών Διευθυντών προβλέπεται επιπλέον στάδιο αξιολόγησης με ειδικές γραπτές και προφορικές δοκιμασίες.
Συνολικά, το νέο σύστημα αφορά περίπου 29.978 θέσεις ευθύνης στο Δημόσιο, μεταξύ των οποίων:
- 410 θέσεις Γενικών Διευθυντών
- 5.100 θέσεις Διευθυντών
- 132 θέσεις Υποδιευθυντών
- 24.336 θέσεις Προϊσταμένων Τμημάτων
Τι δείχνουν τα στοιχεία του ΑΣΕΠ
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται το υπουργείο Εσωτερικών, το ισχύον σύστημα παρουσιάζει σημαντικές δυσλειτουργίες, καθώς οι διαδικασίες επιλογής προϊσταμένων διαρκούν πολλά χρόνια και μεγάλο μέρος των θέσεων εξακολουθεί να καλύπτεται από αναπληρωτές.
Στην Έκθεση του ΑΣΕΠ επισημαίνεται χαρακτηριστικά: «Απαιτούνται περίπου επτά χρόνια για την ολοκλήρωση της διαδικασίας επιλογής του συνόλου των 13.918 θέσεων προϊσταμένων Γενικών Διευθύνσεων, Διευθύνσεων και τμημάτων. Απαιτούνται στην πράξη 19.195 συνεδριάσεις για όλες τις θέσεις. Με τη σημερινή οργανωτική δομή και το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο καθίσταται πρακτικά αδύνατη η εκπλήρωση της αποστολής του ΑΣΕΠ στη στελέχωση της διοικητικής ηγεσίας».
Το υπουργείο εκτιμά ότι με την αυτοματοποίηση των διαδικασιών και τις τακτικές προκηρύξεις θα περιοριστούν σημαντικά οι καθυστερήσεις στην κάλυψη των θέσεων ευθύνης.
Οι δηλώσεις της υφυπουργού Εσωτερικών
Η υφυπουργός Εσωτερικών, Βιβή Χαραλαμπογιάννη, περιγράφοντας τη φιλοσοφία της μεταρρύθμισης, δήλωσε: «Οι συγκεκριμένες θεσμικές παρεμβάσεις συνθέτουν μια ριζική αλλαγή και ανακατεύθυνση ορισμένων βασικών λειτουργιών της διοίκησης του ανθρώπινου δυναμικού της δημόσιας διοίκησης, επαναχαράσσοντας αφενός τον τρόπο με τον οποίο εξελίσσονται και προάγονται βαθμολογικά οι δημόσιοι υπάλληλοι κατά τη διάρκεια της σταδιοδρομίας τους και αφετέρου τις διαδικασίες με τις οποίες αναδεικνύονται σε θέσεις ευθύνης τα ικανότερα και καταλληλότερα στελέχη του Δημοσίου. Για πρώτη φορά συνδέεται μέσω συγκεκριμένων διαδικασιών και εξετάσεων η ιεραρχική εξέλιξη με την απόδοση και τις δεξιότητες».
Σε άλλο σημείο υπογράμμισε επίσης: «Το νομοσχέδιο δεν αντιμετωπίζει αποσπασματικά τα επιμέρους στοιχεία της υπηρεσιακής κατάστασης. Αντιθέτως, οικοδομεί ένα συνεκτικό και ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης ανθρώπινου δυναμικού όπου η αξιολόγηση τροφοδοτεί τις βαθμολογικές προαγωγές, που με τη σειρά τους επηρεάζουν τη δεξαμενή στελεχών η οποία συνδέεται με την επιλογή προϊσταμένων».