Μια κλήση για παράβαση του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (ΚΟΚ) δεν παραμένει επ’ αόριστον ενεργή χωρίς χρονικούς περιορισμούς. Πρόκειται για διοικητική πράξη που υπόκειται σε συγκεκριμένες προθεσμίες και αυστηρούς κανόνες βεβαίωσης, οι οποίοι μπορούν να επηρεάσουν ακόμη και τη νομιμότητά της.
Κομβικό σημείο αποτελεί η τριετής προθεσμία που διαθέτουν οι αρμόδιες αρχές για την ολοκλήρωση της ταμειακής βεβαίωσης του προστίμου. Η περίοδος αυτή υπολογίζεται από το τέλος του έτους μέσα στο οποίο διαπιστώθηκε η παράβαση. Αν το χρονικό αυτό όριο παρέλθει χωρίς να ολοκληρωθεί η διαδικασία, η πράξη θεωρείται νομικά ανίσχυρη και ο πολίτης μπορεί να ζητήσει τη διαγραφή της οφειλής.
Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι όταν ένας οδηγός λαμβάνει ειδοποίηση πληρωμής για κλήση που αφορά γεγονός παλαιότερο των τριών ετών, με βάση το τέλος του έτους βεβαίωσης, έχει τη δυνατότητα να υποβάλει αίτημα παραγραφής. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ακόμη και αν το πρόστιμο έχει ήδη πληρωθεί, υπάρχει θεωρητικά περιθώριο διεκδίκησης επιστροφής χρημάτων, αν και η διαδικασία αυτή εξαρτάται από πρόσθετες νομικές προϋποθέσεις.
Πέρα όμως από την παραγραφή, καθοριστικό ρόλο παίζει και η ορθότητα της ίδιας της κλήσης. Ως διοικητική πράξη, οφείλει να περιλαμβάνει όλα τα απαραίτητα στοιχεία. Σοβαρά λάθη, όπως λανθασμένα στοιχεία οχήματος, ελλιπής περιγραφή της παράβασης ή τυπικές παραλείψεις, μπορούν να αποτελέσουν λόγους ακύρωσης.
Όσοι οδηγοί επιθυμούν να αμφισβητήσουν μια τέτοια πράξη, θα πρέπει να ελέγξουν προσεκτικά το χρόνο βεβαίωσης, τη διαδικασία που ακολουθήθηκε και την πληρότητα των στοιχείων. Εφόσον εντοπιστούν προβλήματα, μπορούν να προχωρήσουν σε ένσταση εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών και να ζητήσουν την ανάκληση ή διαγραφή της οφειλής.
Τα ζητήματα αυτά έχουν απασχολήσει επανειλημμένα και θεσμικούς φορείς, όπως ο Συνήγορος του Πολίτη, στο πλαίσιο της προστασίας των δικαιωμάτων των πολιτών απέναντι στη διοικητική διαδικασία.
Συνολικά, η ισχύς μιας κλήσης δεν εξαρτάται μόνο από την παράβαση αυτή καθαυτή, αλλά και από τη σωστή και έγκαιρη τήρηση των διοικητικών διαδικασιών. Η γνώση των χρονικών ορίων και των δικαιωμάτων που προβλέπει ο νόμος μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική για όσους βρίσκονται αντιμέτωποι με παλιές οφειλές.
