Μεγάλο ενδιαφέρον προκαλεί διεθνώς η δημοπρασία φωτογραφιών που φέρονται να συνδέονται με μία από τις πιο τραγικές στιγμές της γερμανικής κατοχής στην Ελλάδα: την εκτέλεση των 200 αντιστασιακών στο Σκοπευτήριο Καισαριανής την 1η Μαΐου 1944.
Οι εικόνες έχουν εμφανιστεί προς πώληση στην πλατφόρμα της eBay, με το ενδιαφέρον να είναι εκρηκτικό: δεκάδες προσφορές έχουν ήδη εκτοξεύσει την τιμή από τα 36,50 ευρώ της εκκίνησης σε περισσότερα από 2.100 ευρώ για κάθε φωτογραφία.
Πέρα όμως από τη χρηματική αξία, το βάρος των συγκεκριμένων τεκμηρίων θεωρείται πρωτίστως ιστορικό. Εφόσον επιβεβαιωθεί η αυθεντικότητά τους, θα πρόκειται για εξαιρετικά σπάνιο οπτικό υλικό που καταγράφει ένα από τα πιο σκοτεινά εγκλήματα της ναζιστικής περιόδου στην Ελλάδα.
Σύμφωνα με ιστορικούς και συλλέκτες που εξετάζουν τις φωτογραφίες, το υλικό αποδίδεται στον Γερμανό υπολοχαγό Χέρμαν‑Ότο Χόιερ, ο οποίος υπηρετούσε σε μονάδα με έδρα τη Μαλακάσα και στη συνέχεια τα Ίσθμια. Ο ίδιος, γνωστός ζωγράφος στη Γερμανία και ιδιαίτερα δημοφιλής στο περιβάλλον του Αδόλφου Χίτλερ, είχε καταταγεί εθελοντικά στα SS, παρά την αναπηρία του από τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Ο Βέλγος παλαιοπώλης που διαθέτει τις φωτογραφίες υποστηρίζει ότι προέρχονται από τη συλλογή Γερμανού αξιωματικού, γεγονός που ενισχύει το συγκεκριμένο σενάριο. Ωστόσο, η αυθεντικότητα του υλικού και η ταυτότητα των προσώπων που απεικονίζονται παραμένουν προς διασταύρωση από επίσημους αρχειακούς φορείς.
Ταυτοποιήθηκε ο πρώτος από τους 200
Ήδη, πάντως, μέσω κοινωνικών δικτύων έχουν ξεκινήσει οι πρώτες ταυτοποιήσεις. Σύμφωνα με το Πρώτο Θέμα, μεταξύ αυτών, συγγενείς αναγνώρισαν έναν από τους κρατούμενους που οδηγούνται προς εκτέλεση: τον Βασίλη Ν. Παπαδήμα, μηχανικό από την Πύλο, ο οποίος είχε συλληφθεί το 1941 από τις ιταλικές αρχές κατοχής.
Παράλληλα, ο σύλλογος εργαζομένων του υπουργείο Πολιτισμού ζητά την άμεση παρέμβαση του ελληνικού κράτους, προκειμένου οι φωτογραφίες να αγοραστούν ως ιστορικά τεκμήρια και να διαφυλαχθούν στα εθνικά αρχεία, πριν καταλήξουν σε ιδιωτικές συλλογές.
Ανοιχτό παραμένει επίσης το ερώτημα εάν πρόκειται για το σύνολο του υλικού ή για μέρος μιας μεγαλύτερης συλλογής.
Τσίπρας: Η Βουλή να αγοράσει τις φωτογραφίες των 200 κομμουνιστών
Ο πρώην πρωθυπουργός, Αλέξης Τσίπρας πρόεδρο της Βουλής, Νικήτα Κακλαμάνη επιστολή με την οποία προτείνει την αγορά από τη Βουλή των φωτογραφιών που διέρρευσαν στο ebay από την εκτέλεση των 200 κομμουνιστών στην Καισαριανή, την Πρωτομαγιά του 1944, ως «φόρο τιμής» και ως «τεκμήριο του ηρωισμού», με το οποίο αντιμετώπισε ο ελληνικός λαός τη ναζιστική λαίλαπα.
Ολόκληρη η επιστολή Τσίπρα:
«Αξιότιμε Κύριε Πρόεδρε,
Θα έπεσαν προφανώς στην αντίληψή σας τα δημοσιεύματα, ότι πωλητής από το Βέλγιο έβγαλε σε δημοπρασία στο eBay φωτογραφίες, που κανείς δεν ήξερε την ύπαρξή τους και αφορούν τους 200 κομμουνιστές που εκτελέστηκαν στην Καισαριανή την 1η Μάη του 1944, και σύμφωνα με τις ενδείξεις είναι αυθεντικές.
Πρόκειται για μοναδικά ντοκουμέντα μιας περιόδου σκότους, τρόμου, αλλά και ηρωισμού του λαού μας. Οι Έλληνες πατριώτες που απεικονίζονται εκεί, τα πρόσωπα που δεν βολεύτηκαν παρά μόνο στον ήλιο και κανένας φόβος δεν τα αλλοιώνει λίγο πριν στηθούν στον τοίχο, δίνουν υπόσταση σε μια συγκλονιστική στιγμή της σύγχρονης ιστορίας μας
Παίρνω λοιπόν το θάρρος να σας προτείνω, το Ίδρυμα της Βουλής να αγοράσει αυτές τις φωτογραφίες, ως φόρο τιμής στην αντίσταση και τους νεκρούς της, αλλά και ως τεκμήριο του ηρωισμού με τον οποίο ο ελληνικός λαός αντιμετώπισε τη λαίλαπα της ναζιστικής κατοχής. Πιστεύω, όπως είμαι βέβαιος κι εσείς, αλλά και κάθε Ελληνίδα και Έλληνας, ότι οι τελευταίες στιγμές Ελλήνων πατριωτών, η απεικόνιση της τραγωδίας αλλά και του θάρρους τους, δεν πρέπει να γίνουν αντικείμενο συναλλαγής, αλλά να περιέλθουν στην ιδιοκτησία της Βουλής και της πατρίδας».
ΚΚΕ: Μοναδικό φωτογραφικό ντοκουμέντο, σύμβολο του ηρωικού αγώνα
Και καθώς έχει φουντώσει η συζήτηση για το ζήτημα της εμπορικής διακίνησης ιστορικού υλικού που συνδέεται με εγκλήματα πολέμου που άνοιξε μετά την αποκάλυψη της δημοπρασίας των ιστορικών φωτογραφιών στο ebay από τη σελίδα «Greece at WWII Archives» του Facebook, το ΚΚΕ έκανε γνωστό ότι θα καταθέσει άμεσα συγκεκριμένη πρόταση για την αξιοποίηση αυτών των ντοκουμέντων.
Σε ανακοίνωσή του το ΚΚΕ αναφέρει ότι «με δεδομένο ότι οι συγκεκριμένες φωτογραφίες φαίνονται αυθεντικές, αποτελούν το μοναδικό φωτογραφικό ντοκουμέντο αυτής της τεράστιας θυσίας, σύμβολο του ηρωικού αγώνα του λαού μας και αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας του ΚΚΕ». Και τονίζει ότι η αξία τους «δεν μετριέται με το χρήμα και η θέση τους δεν βρίσκεται στο εμπόριο, σε ιδιωτικές συλλογές και σε ηλεκτρονικές δημοπρασίες, με αβέβαιη την κατάληξή τους. Εγείρεται συνεπώς σοβαρό ιστορικό και ηθικό ζήτημα και θα πρέπει με ευθύνη του κράτους τα ντοκουμέντα αυτά να αποκτηθούν και να αποδοθούν εκεί που ανήκουν, στο μουσείο ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης του Δήμου Καισαριανής, στον Δήμο Καϊδαρίου και στο ΚΚΕ, για να είναι προσιτά στο λαό και τη νεολαία ως πηγή ιστορικής γνώσης και έμπνευσης για το σήμερα και το αύριο».
Βανδαλίστηκε από φασίστες το μνημείο λίγες ώρες αργότερα
Λίγες ώρες μετά την δημοσιοποίηση των ιστορικών φωτογραφικών ντοκουμέντων για τους εκτελεσθέντες της Καισαριανή προκλήθηκαν υλικές φθορές στη μαρμάρινη πλάκα του Μνημείου των 200 κομμουνιστών στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής, όπως γνωστοποίησε με ανακοίνωσή της η Δημοτική Αρχή.
Σύμφωνα με την ίδια ανακοίνωση, οι ζημιές αφορούν τη μοναδική μαρμάρινη επιγραφή που αναφέρει ρητά την εκτέλεση της 1ης Μαΐου 1944. Το περιστατικό σημειώθηκε λίγες ώρες μετά τη δημοσιοποίηση φωτογραφιών που βγήκαν σε δημοπρασία στην πλατφόρμα eBay από πωλητή στο Βέλγιο.
Η ανακοίνωση της Δημοτικής αρχής:
«Η Δημοτική Αρχή καταδικάζει τις υλικές φθορές που προκλήθηκαν στο Μνημείο των 200 κομμουνιστών στην Καισαριανή, στη μοναδική μαρμάρινη πλάκα που ανέφερε το γεγονός της εκτέλεσης την Πρωτομαγιά του 1944.
Η κίνηση αυτή έγινε λίγες ώρες μετά τη δημοσίευση των ιστορικών φωτογραφιών που έχουν προκαλέσει ρίγος συγκίνησης για την ηρωική παλικαρίσια στάση των 200 κομμουνιστών ηρώων οι οποίοι στάθηκαν όρθιοι στο εκτελεστικό απόσπασμα.
Η ιστορική μνήμη δε σβήνει όσο κι αν ενοχλεί κάποιους! Η Δημοτική Αρχή θα προβεί στην αποκατάσταση των φθορών και θα πρωτοστατήσει με όλες της τις δυνάμεις στην ανάδειξη και αναβάθμιση του ιστορικού αυτού τόπου, κόντρα σε όλους όσους εμποδίζουν την απόδοση της ιστορικής μνήμης.»
