Εννέα χρόνια πέρασαν από το πρωινό της 15ης Νοεμβρίου 2017, όταν η Μάνδρα βυθίστηκε στη λάσπη και στο νερό, πληρώνοντας βαρύ φόρο αίματος. Είκοσι πέντε άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, σπίτια και περιουσίες καταστράφηκαν και μια ολόκληρη περιοχή βρέθηκε αντιμέτωπη με μια ανείπωτη τραγωδία.
Η επέτειος δεν αποτελεί απλώς μια ημερομηνία μνήμης. Για τις οικογένειες των θυμάτων, είναι μια ημέρα που ξαναφέρνει στην επιφάνεια την απώλεια, τις εικόνες της καταστροφής και τα ερωτήματα που, όπως υποστηρίζουν, παραμένουν αναπάντητα.
Χθες, Σάββατο, συγγενείς και κάτοικοι συγκεντρώθηκαν στην πλατεία Β. Κοροπούλη, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων του Δήμου Μάνδρας–Ειδυλλίας και του Συλλόγου Συγγενών Θανόντων και Πληγέντων Μάνδρας 2017, τιμώντας τη μνήμη των 25 ανθρώπων που δεν επέστρεψαν ποτέ στα σπίτια τους.
Οι ζωγραφιές των παιδιών που έγιναν μήνυμα μνήμης και προειδοποίησης
Μια διαφορετική, ιδιαίτερα συμβολική παρουσία ξεχώρισε στις φετινές εκδηλώσεις. Μαθητές σχολείων της περιοχής άφησαν ζωγραφιές στο μνημείο, επιχειρώντας να αποτυπώσουν με τα δικά τους χρώματα και τη δική τους αντίληψη όσα συνέβησαν στη Μάνδρα.
Ανάμεσα στα μηνύματα που ξεχώρισαν ήταν η φράση «η βροχή μερικές φορές δεν είναι πλάκα», μια απλή αλλά ουσιαστική υπενθύμιση ότι τα ακραία καιρικά φαινόμενα μπορούν να μετατραπούν σε απειλή για την ανθρώπινη ζωή.
Η πρωτοβουλία συγκίνησε τους συγγενείς των θυμάτων, καθώς η νέα γενιά δείχνει να αντιλαμβάνεται τη σημασία της ιστορικής μνήμης και της πρόληψης.
Η προειδοποίηση Κολυδά: Δεν αρκεί να προβλέπουμε τον καιρό, πρέπει να προβλέπουμε και τις συνέπειες
Στο ζήτημα της διαχείρισης αντίστοιχων φαινομένων επανήλθε, με αφορμή την επέτειο, ο μετεωρολόγος Θεόδωρος Κολυδάς, μέσα από ανάρτησή του στην πλατφόρμα X.
Όπως επισημαίνει, το επικίνδυνο καιρικό σύστημα του Νοεμβρίου του 2017 είχε εντοπιστεί από τα διαθέσιμα μετεωρολογικά μέσα, ενώ η εξέλιξή του παρακολουθούνταν μέσω ραντάρ.
Το μεγάλο κενό, σύμφωνα με την ανάλυσή του, εντοπιζόταν στη σύνδεση της επιστημονικής πρόγνωσης με την επιχειρησιακή αντίδραση. Δεν υπήρχε ένας ολοκληρωμένος μηχανισμός που να μετατρέπει τα μετεωρολογικά δεδομένα σε εκτίμηση υδρολογικού κινδύνου, συγκεκριμένες ενέργειες προστασίας και έγκαιρη προειδοποίηση των κατοίκων.
Το συμπέρασμα που αναδεικνύει είναι σαφές: η πρόγνωση δεν πρέπει να σταματά στην εκτίμηση του τι καιρό θα κάνει, αλλά να επεκτείνεται στο τι μπορεί να προκαλέσει ένα ακραίο φαινόμενο και ποιες περιοχές κινδυνεύουν.
«Με πέταξε 15 μέτρα μακριά»: Η περιγραφή ενός ανθρώπου που γλίτωσε από θαύμα
Οι αριθμοί της καταστροφής δεν μπορούν να αποδώσουν το μέγεθος όσων έζησαν οι κάτοικοι της Μάνδρας. Οι προσωπικές ιστορίες είναι εκείνες που αποκαλύπτουν την πραγματική διάσταση της τραγωδίας.
Ο Μιχάλης Μάινας, ο οποίος έχασε την πεθερά του στην πλημμύρα, βρέθηκε και φέτος στο μνημείο. Μάλιστα, φρόντιζε τις ζωγραφιές των μαθητών που είχε αναποδογυρίσει ο αέρας, στερεώνοντάς τες με μικρά χαλίκια.
Μιλώντας στο Orange Press Agency, εξήγησε γιατί θεωρεί τόσο σημαντικό να μη χαθεί η μνήμη εκείνης της ημέρας.
«Για να θυμούνται τι έγινε και για να μην ξεχάσουμε. Γιατί αν ξεχάσουμε, θα ξαναγίνει, δεν υπάρχει περίπτωση», σημείωσε.
Στη συνέχεια περιέγραψε τις στιγμές που βίωσε, όταν το νερό εισέβαλε με τεράστια ορμή και παρέσυρε ό,τι βρισκόταν στον δρόμο του.
«Όταν ήρθε το νερό, ήταν τόσο πολύ δυνατό και γκρέμισε τα πάντα όλα. Γκρέμισε τοίχο τριάντα μέτρα ύψος», ανέφερε, περιγράφοντας τη δύναμη του χειμάρρου.
Η πεθερά του, μια ηλικιωμένη γυναίκα που βρισκόταν στο σπίτι, δεν κατάφερε να αντιδράσει εγκαίρως. Ο ίδιος, από την άλλη, βρέθηκε αντιμέτωπος με τον θάνατο.
Το νερό παρέσυρε τέσσερα αυτοκίνητα, ενώ τον ίδιο τον εκτόξευσε σε απόσταση περίπου 15 μέτρων. Η γυναίκα του αναγκάστηκε να ανέβει στα ντουλάπια της κουζίνας για να σωθεί.
«Εμένα με πέταξε δεκαπέντε μέτρα μακριά», θυμάται. Η ζωή του σώθηκε χάρη στην παρέμβαση των παιδιών του, που κατάφεραν να του πετάξουν ένα σκοινί και να τον συγκρατήσουν. Ο ίδιος υπέστη υποθερμία.
Η τραγωδία χτύπησε ολόκληρη την οικογένεια – Γέννησε την ίδια ημέρα η κόρη του
Το οικογενειακό δράμα δεν σταμάτησε στην απειλή που αντιμετώπισαν ο ίδιος και η σύζυγός του. Η κόρη του ήταν έγκυος και η έντονη αναστάτωση που προκάλεσε η καταστροφή είχε ως αποτέλεσμα να γεννήσει την ίδια ημέρα.
Όπως εξηγεί, ευτυχώς η κόρη του βρισκόταν στον πρώτο όροφο και δεν είχε κατέβει στο ισόγειο, όπου βρίσκονταν οι γονείς της.
Ο ίδιος εκείνη την ώρα ετοιμαζόταν να αναχωρήσει για τη δουλειά του. Λίγα λεπτά αργότερα, η καθημερινότητα της οικογένειας είχε μετατραπεί σε εφιάλτη.
Εννέα χρόνια μετά, παραμένει το παράπονο για τη δικαιοσύνη και τις αποζημιώσεις
Πέρα από τις αναμνήσεις της καταστροφής, ο Μιχάλης Μάινας εκφράζει την έντονη δυσαρέσκειά του για όσα ακολούθησαν σε δικαστικό επίπεδο.
Όπως αναφέρει, οι δικαστικές διαδικασίες και οι προσπάθειες των πληγέντων δεν έχουν οδηγήσει, κατά την εκτίμησή του, στο αποτέλεσμα που περίμεναν.
«Πήγαμε δικαστήρια, τραβηχτήκαμε. Αποτέλεσμα ακόμα μηδέν», λέει χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, ξεκαθαρίζει ότι ο ίδιος δεν έχει εισπράξει καμία αποζημίωση, παρά τις αναφορές που, όπως υποστηρίζει, γίνονται κατά καιρούς για οικονομικές ενισχύσεις των πληγέντων.
«Εγώ σας πληροφορώ, μιλάω για τον εαυτό μου. Ούτε ένα ευρώ από θέμα αποζημιώσεων», αναφέρει, εκφράζοντας την απογοήτευσή του για την αντιμετώπιση που είχε η υπόθεση.
«Καταντήσανε τη νεολαία αδιάφορη» – Η ανάγκη να μη σβήσει η μνήμη
Για τον ίδιο, η μεγαλύτερη υποχρέωση απέναντι στους ανθρώπους που χάθηκαν είναι να μην ξεχαστεί ποτέ τι συνέβη στη Μάνδρα.
Το μνημείο και η παρουσία των μαθητών αποτελούν, όπως λέει, σημαντικά στοιχεία αυτής της προσπάθειας. Ωστόσο, εκφράζει και τον προβληματισμό του για τη μειωμένη, κατά την άποψή του, συμμετοχή των νέων σε συλλογικές διεκδικήσεις και κινητοποιήσεις.
«Όταν ήμουν νέος πηγαίναμε σε διαδηλώσεις, κάναμε κινητοποιήσεις, τώρα δεν βλέπω τίποτα. Καταντήσανε τη νεολαία αδιάφορη», καταλήγει.
Εννέα χρόνια μετά, η Μάνδρα εξακολουθεί να μετρά τις πληγές της. Οι 25 άνθρωποι που χάθηκαν παραμένουν στο επίκεντρο της συλλογικής μνήμης, ενώ οι μαρτυρίες των επιζώντων υπενθυμίζουν ότι πίσω από κάθε αριθμό υπάρχει μια οικογένεια, μια ζωή και μια ιστορία που άλλαξε για πάντα.
Και το σημαντικότερο μήνυμα της επετείου παραμένει η ανάγκη η μνήμη να μετατραπεί σε ουσιαστική πρόληψη, ώστε καμία άλλη περιοχή και καμία άλλη οικογένεια να μη ζήσει μια αντίστοιχη τραγωδία.
