Με αφορμή τα ιστορικά ντοκουμέντα που είδαν το «φως» της δημοσιότητας τις προηγούμενες ημέρες και αποτυπώνουν τις τελευταίες στιγμές των 200 εκτελεσθέντων κομμουνιστών, που βάδιζαν προς την εκτέλεσή τους στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής, ο Βασίλης Αμπελογιάννης, ανιψιός του Σπήλιου Αμπελογιάννη, που διακρίνεται στις εικόνες, έστειλε επιστολή, την οποία δημοσιοποίησε το 902.gr.
Στην επιστολή ο Βασίλης Αμπελογιάννης αναφέρει ότι ο Σπήλιος ήταν «εργάτης από το Ανεμοχώρι της Ηλείας, γραμματέας της Κομματικής Οργάνωσης του ΚΚΕ στον Κολωνό την περίοδο της Κατοχής» και ότι «συνελήφθη από τους Γερμανούς στο μπλόκο του Κολωνού».
«Στον δρόμο προς την εκτέλεση πρόλαβε να πετάξει ένα μαντήλι» - «Ζήτω ο ελληνικός λαός»
Τονίζει μάλιστα το εξής συγλονιστικό: «Στον δρόμο προς την εκτέλεση πρόλαβε να πετάξει ένα μαντήλι, όπου με μολύβι ήταν γραμμένο στην άκρη του: «Αμπελογιάννης Σπήλιος του Κωνσταντίνου. Οδός Άστρους 93, Κολωνός. Έτσι πεθαίνουν οι τίμιοι Έλληνες. Πεθαίνω περήφανος. Ζήτω η λευτεριά. Διαβάτη Έλληνα, το ρούχο τούτο να το πας στην παραπάνω διεύθυνση. Είναι η στερνή επιθυμία ενός ανθρώπου που ξέρει να πεθαίνει για τη λευτεριά. Ζήτω ο ελληνικός λαός».
Εβδομήντα τέσσερα χρόνια μετά το μαντήλι παραδόθηκε στον ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ από τον εξάδελφό του, Νίκο Σοφιανό, γιο της αδελφής του Σπήλιου, που το είχε φυλάξει όλα αυτά τα χρόνια.
Αναφέρεται μάλιστα και στα αλληλοσυγκρουόμενα συναισθήματα που τον κυρίευσαν από τη δημοσιοποίηση των εικόνων και μετά. Από τη μία συγκίνηση για το «ατρόμητο ύφος με το οποίο οι ήρωες κομμουνιστές βάδισαν προς τον θάνατο», και από την άλλη «οργή και αγανάκτηση γιατί αυτά τα απίστευτα ιστορικά ντοκουμέντα κάποιοι τα βγάζουν σε δημοπρασία».
Καταλήγει, λέγοντας ότι είναι «απόλυτα σύμφωνος με την απόφαση του ΚΚΕ να αναλάβει πρωτοβουλίες ώστε αυτές οι φωτογραφίες να αποδοθούν στον Δήμο Καισαριανής, στον Δήμο Χαϊδαρίου και στο ΚΚΕ για να βρουν τη θέση τους δίπλα στα άλλα ντοκουμέντα της Εθνικής Αντίστασης και να συμβάλουν στο να παραμένει διαχρονικά ζωντανή η ιστορική μνήμη».
Ολόκληρη η επιστολή
«Από την Κυριακή το πρωί, που πληροφορήθηκα για την ύπαρξη αυτών των φωτογραφιών, ήρθαν ολοζώντανα μπροστά μου όλα όσα γνώριζα για τη δράση και τον ηρωικό θάνατο του θείου μου -αδελφού του πατέρα μου- Σπήλιου Αμπελογιάννη, που εκτελέστηκε στην Καισαριανή την 1η Μάη του ’44, μαζί με άλλους 199 συντρόφους του.
Ο Σπήλιος Αμπελογιάννης, εργάτης από το Ανεμοχώρι της Ηλείας, γραμματέας της Κομματικής Οργάνωσης του ΚΚΕ στον Κολωνό την περίοδο της Κατοχής, συνελήφθη από τους Γερμανούς στο μπλόκο του Κολωνού. Αλύγιστος και χωρίς καμία υποχώρηση, οδηγήθηκε στο Χαϊδάρι, από εκεί στην Καισαριανή και την 1η Μάη του ’44 στο Σκοπευτήριο, όπου και εκτελέστηκε.
Στον δρόμο προς την εκτέλεση πρόλαβε να πετάξει ένα μαντήλι, όπου με μολύβι ήταν γραμμένο στην άκρη του: «Αμπελογιάννης Σπήλιος του Κωνσταντίνου. Οδός Άστρους 93, Κολωνός. Έτσι πεθαίνουν οι τίμιοι Έλληνες. Πεθαίνω περήφανος. Ζήτω η λευτεριά. Διαβάτη Έλληνα, το ρούχο τούτο να το πας στην παραπάνω διεύθυνση. Είναι η στερνή επιθυμία ενός ανθρώπου που ξέρει να πεθαίνει για τη λευτεριά. Ζήτω ο ελληνικός λαός».
Εβδομήντα τέσσερα χρόνια μετά το μαντήλι παραδόθηκε στον ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ από τον εξάδελφό μου, Νίκο Σοφιανό, γιο της αδελφής του Σπήλιου, που το είχε φυλάξει όλα αυτά τα χρόνια.
Όλη τη μέρα με κυρίευαν πολλά αλληλοσυγκρουόμενα συναισθήματα. Από τη μια περίσσια συγκίνηση βλέποντας και ξαναβλέποντας αποτυπωμένες στις φωτογραφίες τη λεβεντιά, την αποφασιστικότητα, τη σιγουριά ότι πράττουν αυτό που τους πρέπει, αλλά και το ατρόμητο ύφος με τα οποία οι ήρωες κομμουνιστές βάδισαν προς τον θάνατο και από την άλλη οργή και αγανάκτηση γιατί αυτά τα απίστευτα ιστορικά ντοκουμέντα κάποιοι τα βγάζουν σε δημοπρασία, λες και είναι φωτογραφίες σταρ του κινηματογράφου.
Είμαι απόλυτα σύμφωνος με την απόφαση του ΚΚΕ να αναλάβει πρωτοβουλίες ώστε αυτές οι φωτογραφίες να αποδοθούν στον Δήμο Καισαριανής, στον Δήμο Χαϊδαρίου και στο ΚΚΕ για να βρουν τη θέση τους δίπλα στα άλλα ντοκουμέντα της Εθνικής Αντίστασης και να συμβάλουν στο να παραμένει διαχρονικά ζωντανή η ιστορική μνήμη.
Συντροφικά,
Βασίλης Αμπελογιάννης».
