Νέα στοιχεία, μαρτυρίες και σπάνιο οπτικό υλικό από την εξάρθρωση της 17 Νοέμβρη παρουσιάζονται στο 5ο ντοκιμαντέρ του Αλέξης Παπαχελάς για τον ΣΚΑΪ, φωτίζοντας τις κρίσιμες ώρες του καλοκαιριού του 2002.
Η αφετηρία των εξελίξεων τοποθετείται στο βράδυ της 29ης Ιουνίου, όταν μια βόμβα εξερράγη στα χέρια του Σάββα Ξηρού στον Πειραιά, ενώ επιχειρούσε να την τοποθετήσει στα εκδοτήρια του λιμανιού. Αρχικά το περιστατικό θεωρήθηκε τυχαίο.
Ο τότε υπουργός Δημόσιας Τάξης Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, όπως ο ίδιος αφηγείται, αντέδρασε αρχικά λέγοντας: «Άσε με είμαι χάλια, θέλω να κοιμηθώ, πες στο Λιμενικό να ασχοληθεί, αρμοδιότητά του είναι».
Λίγο αργότερα, όμως, ο Φώτης Νασιάκος τον ενημέρωσε εκ νέου, επισημαίνοντας τη σοβαρότητα της υπόθεσης: «είναι πάρα πολύ σοβαρό, μυρίζει τρομοκρατία».
Η επιβεβαίωση ήρθε όταν εντοπίστηκε δεύτερος εκρηκτικός μηχανισμός με χαρακτηριστικά της οργάνωσης. Όπως μεταφέρθηκε τηλεφωνικά: «Είναι 17. Ξεκινάμε!»
Η ταυτοποίηση και η «ιστορική στιγμή»
Ο τραυματισμένος Ξηρός μεταφέρθηκε στο Τζάνειο, ενώ οι αρχές εντόπισαν κρίσιμα στοιχεία. Ανάμεσά τους, ένα πιστόλι που συνδέθηκε με τη δολοφονία του αστυνομικού Χρήστου Μάτη το 1988.
Παράλληλα, μέσω άρσης απορρήτου και ερευνών, προέκυψε η ταυτότητά του. Η επιβεβαίωση ότι πρόκειται για μέλος της 17Ν προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στην ηγεσία της αστυνομίας.
Όπως θυμάται ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης: «Ήταν μια συγκλονιστική στιγμή, άρχισαν να χειροκροτούν όλοι, να κλαίνε. Ήταν ιστορική στιγμή πολιτικά. Είχαμε πια στα χέρια μας έναν τρομοκράτη της 17Ν».
Την ίδια στιγμή, κινητοποιήθηκαν διεθνείς υπηρεσίες, ενώ ο τότε πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης ενημερώθηκε άμεσα.
Το δίλημμα για τον Ξηρό και η εκδοχή Κουφοντίνα
Ο Δημήτρης Κουφοντίνας δίνει τη δική του εκδοχή για την έκρηξη: «Δεν ήταν ένα απλό ατύχημα. Έσπρωξε και ξανάσπρωχνε τη βόμβα για να μην υπάρξουν θύματα».
Σε ένα από τα πιο κρίσιμα ερωτήματα του ντοκιμαντέρ, ο Αλέξης Παπαχελάς τον ρωτά: «Ο Σάββας θα μπορούσε να μιλήσει. Πέρασε από το μυαλό σου ότι θα έπρεπε να τον τελειώσεις εκείνη την ημέρα;»
Η απάντηση του Κουφοντίνα είναι αποκαλυπτική: «Είναι μια κρίσιμη απόφαση. Ό,τι αποφασίσεις είναι σωστό και ταυτόχρονα είναι λάθος»
Και συνεχίζει: «Εμείς βλέπουμε αλλιώς τον σύντροφο. Θυμάμαι μετά την έκρηξη όταν πληροφορήθηκε ο τότε πρωθυπουργός Σημίτης ότι ενδεχομένως υπάρχει κάποιο μέλος είπε προσέξτε μη χάσετε το δώρο. Αυτό είναι μια αντίληψη, ότι είναι μια αποθήκη πληροφοριών, εμείς έχουμε μια άλλη άποψη από το αξιακό μας σύστημα».
Κλείνοντας το θέμα δηλώνει: «Πάλι το ίδιο θα έκανα».
Οι γιάφκες και το υλικό-σοκ
Για πρώτη φορά προβλήθηκαν στην ελληνική τηλεόραση βίντεο από τις γιάφκες της οργάνωσης. Στο διαμέρισμα της οδού Πάτμου εντοπίστηκαν όπλα, ρουκέτες, περούκες και γραφομηχανές, ενώ οι επιχειρήσεις της αστυνομίας εξελίσσονταν σε πραγματικό χρόνο.
Οι έρευνες που ακολούθησαν οδήγησαν σε ένα εκτεταμένο ανθρωποκυνηγητό για τον εντοπισμό του Δημήτρη Κουφοντίνα.
Η παράδοση στη ΓΑΔΑ
Μετά τη δημοσιοποίηση των στοιχείων του, ο Κουφοντίνας εντοπίστηκε να κρύβεται στο Αγκίστρι. Περιγράφοντας την απόφασή του να παραδοθεί, ανέφερε: «Εκεί ανέβηκε καθαρή η απόφασή μου. Είπα, διακυβεύονται τόσα πράγματα δεν γίνεται εγώ να λείπω. Πρέπει να είμαι εκεί εγώ ο ίδιος».
Η άφιξή του στη ΓΑΔΑ συνοδεύτηκε από μια σκηνή που ο ίδιος αφηγείται: «Είχα δώσει 100 ευρώ στον ταξιτζή για να με θυμάται. Και από πίσω έτρεχε ο ταξιτζής που φώναζε "τα ρέστα, τα ρέστα". Πήγα μέσα, είπα "εγώ και τέλος"».
Αμετανόητος και τα άγνωστα της οργάνωσης
Κατά τη διάρκεια των ανακρίσεων, ο Κουφοντίνας αρνήθηκε να αποκαλύψει κρίσιμα στοιχεία: «Τι τα θες τα σύμβολα της οργάνωσης;» Όταν του απαντήθηκε ότι θα δημιουργηθεί μουσείο, η στάση του παρέμεινε αρνητική.
Παράλληλα δηλώνει: «Δεν μπορώ να απαρνηθώ την ιστορία μου και δεν θα υπογράψω δηλώσεις μετανοίας που ζητάνε διαρκώς και οι εισαγγελείς του Δομοκού και οι ανακριτές κατά καιρούς».
Σε ερώτηση για τα θύματα: «Έχω εκφράσει τη βαθιά μου λύπη στην οικογένεια του Αξαρλιάν. Οι συγγενείς αξίζουν τον σεβασμό μας», και για τη βία: «Επωμίζεσαι την απόφαση που έχεις πάρει».
Ο «γέρος» και οι άγνωστες διασυνδέσεις
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκαλεί η αναφορά του σε ένα άγνωστο πρόσωπο: «Τον έλεγα "γέρο" για να τον πειράξω, προέρχονταν από τα ανώτερα κοινωνικά στρώματα»
Και προσθέτει: «Συναναστρεφόταν με αυτό που λέμε την λούμπεν μεγαλοαστική τάξη »
Για τη δομή της οργάνωσης, υποστηρίζει: «Είχαμε ομοφωνία, δεν υπήρχε ο όρος αρχηγός. Στις οργανώσεις της επαναστατικής Αριστεράς δεν υπάρχουν αρχηγοί».
Ενώ αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων αποκαλύψεων: «27 χρόνια είναι αυτά, κάποια πράγματα θα τα πούμε αργότερα».
Οι μαρτυρίες των συγγενών των θυμάτων
Συγκλονιστικές είναι και οι μαρτυρίες συγγενών θυμάτων. Η κόρη του Ρόναλντ Στιούαρτ θυμάται τη στιγμή που αντίκρισε τον Κουφοντίνα στο δικαστήριο: «Ήταν δειλός».
Από την πλευρά του, ο γιος του Τζορτζ Τσάντες εξομολογείται ότι είχε φτάσει στο σημείο να σκέφτεται την εκδίκηση, όταν αποκαλύφθηκαν οι δράστες.
